İyulun 21-də Berlində Azərbaycan–Almaniya münasibətlərinin tarixində mühüm əhəmiyyət kəsb edən hadisə baş verdi. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev və Almaniya federal kansleri Fridrix Merts tərəfindən "Azərbaycan Respublikası və Almaniya Federativ Respublikası arasında ikitərəfli tərəfdaşlıq üçün strateji gündəliyə dair Birgə Bəyannamə"nin imzalanması iki ölkə arasında əməkdaşlığın yeni inkişaf mərhələsinin başlanğıcı oldu. Bununla yanaşı, Azərbaycan–Almaniya Biznes Şurasının yaradılmasına dair Birgə Bəyannamənin imzalanması iqtisadi əlaqələrin daha da genişləndirilməsi üçün mühüm platforma formalaşdırdı.
Azərbaycanın müstəqil xarici siyasət kursu uzun illərdir ki, qarşılıqlı hörmət, bərabərhüquqlu əməkdaşlıq və milli maraqlar prinsiplərinə əsaslanır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən çoxşaxəli diplomatiya nəticəsində ölkəmiz həm regionda, həm də beynəlxalq arenada etibarlı və etimad göstərilən tərəfdaş kimi qəbul olunur. Almaniya ilə imzalanan strateji sənəd də məhz bu uğurlu siyasətin növbəti mühüm nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Yeni Birgə Bəyannamə iki ölkə arasında münasibətləri təkcə siyasi dialoq çərçivəsində deyil, iqtisadiyyat, enerji, təhlükəsizlik, elm, innovasiya, təhsil və humanitar əməkdaşlıq kimi geniş istiqamətlər üzrə vahid strateji platformada birləşdirir. Bu, Azərbaycan–Almaniya əlaqələrinin təsadüfi və ya epizodik deyil, uzunmüddətli və sistemli əməkdaşlıq prinsipləri üzərində qurulduğunu nümayiş etdirir. Almaniya İtaliyadan sonra Azərbaycanın Qərbi Avropanın aparıcı dövlətləri ilə strateji tərəfdaşlıq sənədi imzaladığı ikinci böyük ölkədir. Bu fakt Azərbaycanın Avropanın əsas siyasi və iqtisadi gücləri ilə münasibətlərinin ardıcıl şəkildə inkişaf etdiyini təsdiqləyir. Eyni zamanda, bu əməkdaşlıq ölkəmizin Avropa məkanında etibarlı tərəfdaş kimi nüfuzunun daha da möhkəmləndiyini göstərir. Müasir dövrdə Almaniya Avropa İttifaqının siyasi və iqtisadi lokomotivi hesab olunur. Bu baxımdan, Berlinlə strateji gündəliyin formalaşdırılması təkcə ikitərəfli münasibətlər baxımından deyil, Azərbaycan–Avropa İttifaqı əlaqələrinin gələcək inkişafı üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Birgə Bəyannamədə Azərbaycan–Avropa İttifaqı tərəfdaşlığının strateji əhəmiyyətinin xüsusi vurğulanması və yenilənmiş tərəfdaşlıq prioritetlərinə dəstəyin ifadə edilməsi bunu bir daha təsdiqləyir. Son illərdə Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında oynadığı rol beynəlxalq səviyyədə yüksək qiymətləndirilir. Xəzər qazının Avropa bazarlarına çatdırılması, alternativ enerji marşrutlarının inkişafı və yaşıl enerji sahəsində həyata keçirilən layihələr ölkəmizin etibarlı enerji tərəfdaşı statusunu daha da gücləndirib. Yeni strateji sənəddə də əməkdaşlıq yalnız təbii qazla məhdudlaşmır. Yaşıl enerji, aşağı karbonlu hidrogen, enerji səmərəliliyi, bərpaolunan enerji mənbələri və iqlim gündəliyi gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətləri kimi müəyyənləşdirilib.
İqtisadi əməkdaşlıq da yeni mərhələyə qədəm qoyur. Qarşılıqlı investisiyaların təşviqi, sənaye kooperasiyası, logistika, nəqliyyat əlaqələri, rəqəmsal texnologiyalar və innovasiya sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi hər iki ölkənin iqtisadi maraqlarına cavab verir. Xüsusilə Azərbaycan–Almaniya Biznes Şurasının yaradılması sahibkarlar arasında əlaqələrin güclənməsinə, yeni investisiya layihələrinin həyata keçirilməsinə və ticarət dövriyyəsinin artmasına mühüm töhfə verəcək. Birgə Bəyannamənin diqqətçəkən məqamlarından biri də təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində əməkdaşlığın strateji istiqamət kimi müəyyən edilməsidir. Müdafiə sənayesi, kibertəhlükəsizlik, mina təmizlənməsi, hərbi təhsil və ekspert mübadiləsi kimi sahələr üzrə əməkdaşlıq münasibətlərin daha geniş məzmun aldığını göstərir. Almaniyanın regionda davamlı sülhün və sabitliyin təmin olunmasına verdiyi dəstək də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Sənəddə elm, təhsil və innovasiya istiqamətlərinə də geniş yer ayrılıb. Universitetlərarası əməkdaşlığın genişləndirilməsi, birgə elmi layihələrin həyata keçirilməsi, süni intellekt və rəqəmsal texnologiyalar sahəsində əməkdaşlıq, peşə təhsilinin inkişafı gələcək dövrdə insan kapitalının gücləndirilməsinə xidmət edəcək. Bu, strateji tərəfdaşlığın yalnız bugünkü maraqlara deyil, gələcək nəsillərin inkişafına hesablandığını göstərən mühüm göstəricidir.
Azərbaycanın həyata keçirdiyi balanslaşdırılmış xarici siyasət artıq öz real nəticələrini verir. Son illər ölkəmiz dünyanın müxtəlif siyasi və iqtisadi mərkəzləri ilə qarşılıqlı faydalı münasibətlərini genişləndirib, Avropa İttifaqına üzv olan bir sıra dövlətlərlə strateji tərəfdaşlıq sənədləri imzalayıb. İtaliyadan sonra Almaniya ilə də belə bir sənədin imzalanması Azərbaycanın Avropanın iki aparıcı iqtisadi dövləti ilə münasibətlərini yeni mərhələyə yüksəltdiyini göstərir. Bu gün Azərbaycan təkcə enerji ixracatçısı deyil, həm də beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafında, regional sabitliyin təmin olunmasında, yaşıl enerji layihələrinin həyata keçirilməsində və qlobal iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsində mühüm rol oynayan ölkə kimi tanınır. Almaniya ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin qurulması da məhz bu reallığın beynəlxalq səviyyədə qəbul edilməsinin növbəti ifadəsidir. Şübhəsiz ki, Berlində imzalanan Birgə Bəyannamə Azərbaycan–Almaniya münasibətlərində yeni səhifə açır. Bu sənəd qarşılıqlı etimada əsaslanan əməkdaşlığın daha da dərinləşməsinə, iqtisadi və siyasi əlaqələrin möhkəmlənməsinə, Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətlərinin inkişafına əlavə təkan verəcək. Eyni zamanda, bu mühüm addım Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə etibarlı, məsuliyyətli və proqnozlaşdırılan tərəfdaş kimi mövqeyinin daha da gücləndiyini, prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən çoxvektorlu xarici siyasətin ölkənin milli maraqlarına uğurla xidmət etdiyini bir daha nümayiş etdirir.
Tahir TAĞIYEV
