Qlobal enerji təchizatı və dəniz nəqliyyatında böhran gündən-günə artır. ABŞ-ın Hörmüz boğazını blokadaya almasından sonra Yəməndəki İran tərəfindən dəstəklənən Husi üsyançıları da Səudiyyə Ərəbistanına qarşı dəniz blokadasına başlayıblar. Tankerlər Qırmızı dənizdə geri dönməyə başlayıblar.
Husilər Səudiyyə limanlarına daxil olan gəmiləri hədəf ala biləcəkləri barədə xəbərdarlıq ediblər. Bu təhdiddən sonra Səudiyyə xam neftini daşıyan üç tanker Qırmızı dənizdə istiqamətini dəyişərək Süveyş kanalına doğru yola düşüb. “Reuters” agentliyinin məlumatına görə, Çin və Hindistana yük daşıyan Xin Long Yang, Rodos və Amazon neft tankerləri Qırmızı dənizin cənubundakı Bab əl Məndəb boğazından keçmək əvəzinə şimala dönərək Süveyş marşrutunu seçiblər. Hər üç gəminin kursunu dəyişdikdən sonra avtomatik identifikasiya sistemlərini (AIS transponderlərini) söndürdüyü müşahidə edilib.
Tanker marşrutlarındakı dəyişiklik, Hörmüz boğazındakı böhrandan sonra daha da dərinləşə biləcək ikinci böyük dəniz nəqliyyatı böhranını ortaya çıxarıb.
Husilər Hörmüz boğazına alternativ olan Bab əl-Məndəb boğazı sahil xəttinin böyük bir hissəsinə nəzarət edirlər. Buna görə də, Qırmızı dəniz sahilindəki Səudiyyə Ərəbistanının Yanbu limanı da risk altındadır. Müharibə səbəbindən Hörmüz boğazının bağlanmasından sonra Yanbu Yaxın Şərq neftinin ixracı üçün ən vacib alternativ yola çevrilib.
Britaniyanın dəniz təhlükəsizliyi şirkəti olan “Ambrey” də Səudiyyə Ərəbistanı limanlarına daxil olan gəmilərin Qırmızı dənizdən keçidlərini yenidən nəzərdən keçirmələrini və əlavə təhlükəsizlik tədbirləri görmələrini tövsiyə edib və bu gəmilərin "yüksək risk altında" olduğunu bildirib.
Dəniz mənbələri Yanbu limanında yükləmə əməliyyatlarının davam etdiyini, lakin limana yalnız hazırda Qırmızı dənizdə olan və ya Süveyş kanalı vasitəsilə gələn gəmilərin çatdığını bildirib. Bölgədə üzən çox sayda tankerin və Yanbuda yüklənən gəmilərin təhlükəsizlik səbəbi ilə yer izləmə sistemlərini söndürdüyü bildirilir.
Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, Bab əl-Məndəbdən istifadə etmək əvəzinə, Süveyş kanalından və daha sonra Aralıq dənizindən keçməli olan neft tankerləri Asiyaya çatdırılma müddətini həftələrlə uzada bilər.
Tahir TAĞIYEV
