Ermənistanın üçüncü prezidenti Serj Sarkisyanın barəsində elə sayca üçüncü cinayət işi olduqca maraqlı məqamlarla diqqət cəlb edir. Yerablur qəbiristanlığının yaxınlığındakı torpaqları qanunsuz satmaq və fermerlər üçün dizel yanacağı üçün tenderi saxtalaşdırmaq ittihamları ilə yanaşı, 19-cu əsrə aid qalanın satışı da əlavə edilib. Müstəntiqlər hesab edirlər ki, keçmiş dövlət başçısı bu cinayətləri 10 ildən çox əvvəl törədib.
Serj Sarkisyan Gümrüdəki Qara Qalanı qanunsuz olaraq özəlləşdirməkdə ittiham olunur. Respublikanın İstintaq Komitəsinin məlumatına görə, 11 may 2005-ci ildə ovaxtkı müdafiə naziri Sarkisyan tarixi abidəni 22,9 milyon dram (o vaxt təxminən 50.000 dollar) qiymətinə satıb. Qərar hökumətin razılığı olmadan verilib. Sarkisyanı indi 10 ilə qədər həbs cəzası gözləyir. Bu, Sarkisyanın ilk cinayət işi deyil. O, əvvəllər "Dizel işi" və Yerablur hərbi panteonuna bitişik torpaqların qanunsuz özgəninkiləşdirilməsi ilə bağlı məhkəmə iclaslarında iştirak etməkdən imtina etmişdi. Lakin Sarkisyan, lazım gələrsə, bu məhkəmə proseslərində iştirak edəcəyinə söz vermişdi. Üçüncü prezidentin vəkili Əmram Makinyan bildirib: "Serj Sarkisyan azadlıqdadır, onun vəkilləri var və bu ərizə onlarla məsləhətləşmələrdən sonra, nəticələri tam başa düşüldükdən sonra təqdim edilib. Serj Sarkisyan hüquqlarını və qanuni maraqlarını onun iştirakı olmadan müdafiə edən vəkillərin əleyhinə deyil". "Dizel işi" 2019-cu ildən bəri davam edir. Söhbət dövlət proqramları çərçivəsində yanacaq tədarükündəki iddia edilən sui-istifadə hallarından gedir. Təqsirləndirilən şəxslər arasında Sarkisyanla yanaşı, "Flash" şirkətinin sahibi Barseq Beqlaryan və Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin keçmiş işçisi Gevorq Harutyunyan da var. Müstəntiqlərin sözlərinə görə, 2013-cü ildə Sarkisyan, başqa bir iş adamının daha yüksək qiymətlər təklif etməsinə baxmayaraq, dostu Beqlaryanın fermerlərə dizel yanacağı tədarükü üçün tender qazanmasını təşkil edib. 2024-cü ildə məhkəmə keçmiş prezidentə cinayət məsuliyyəti olmadan bəraət qazandırıb, lakin 2025-ci ildə hökm ləğv edilib. Günahkar bilinərsə, Sarkisyan səkkiz il həbs cəzası ilə üzləşə bilər.
"Yerablur" işi də 2025-ci ildə açılıb və 2005-ci ildə baş verən hadisələrlə bağlıdır. İttihamnaməyə görə, ovaxtkı müdafiə naziri iki torpaq sahəsinin endirimli qiymətlərlə özəlləşdirilməsinə kömək edib. Torpaq sahələrindən biri səhmdarı ikinci prezident Robert Köçəryanın oğullarından biri olan Serdak Köçəryanın olduğu “Toyota İrəvan” şirkətinə keçib. Əgər Sarkisyan günahkar bilinərsə, onu səkkiz ilə qədər həbs cəzası gözləyir.
Bundan əlavə, iyulun əvvəlində Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Məhkəməsi Sarkisyanın İrəvanın mərkəzindəki mənzilinin 38%-nin, təxminən bir yarım dayanacaq yerinin və 1,7 milyon dollardan çox pulun müsadirə edilməsi barədə qərar qəbul etdi. Ermənistan Baş Prokurorluğu respublikanın üçüncü prezidentinin bütün bunları qanunsuz yolla əldə etdiyini iddia etdi. Aprel ayında isə eyni məhkəmə “Areni” kiçik su elektrik stansiyasının səhmlərinin və üçüncü prezidentin qardaşı qızı Ani Sarkisyanın 1,8 milyon dollardan çox pulunun müsadirə edilməsi barədə qərar qəbul etdi. Bu əmlakın mənşəyinin də qanunsuz yolla əldə edildiyi müəyyən edildi. Üçüncü prezident ittihamların heç birində özünü günahkar hesab etmir. O, siyasi repressiyaların qurbanı olduğuna inanır. Lakin, hətta müxalifətdə belə bir çoxları buna istehza ilə yanaşır. Birincisi, onun Respublika Partiyası son parlament seçkilərində iştirak etməyib, çünki onun dəstək səviyyəsi aşağı həddədir. İkincisi, uzun müddət davam edən cinayət təqibinə baxmayaraq, Sarkisyan bir gün də həbsxanada yatmayıb. Bu baxımdan, Ermənistan hökumətinin hazırkı rəhbəri Nikol Paşinyanın bəzi əleyhdarları hətta üçüncü prezidentlə hazırkı baş nazirin hansısa şəxsi razılaşmaları olduğuna inanırlar. Bu tənzimləmə hakimiyyətə məhkəmədə siyasi xallar qazanmağa imkan verir, lakin heç bir real cəzaya səbəb olmamalıdır. Bu fərziyyə, Sarkisyanın Paşinyanı 2018-ci ildə hakimiyyətə gətirdiyi, lakin sonradan başının öz planlarına qarışdığı və hakimiyyətin sükanını itirdiyi faktına əsaslanır. Siyasi analitik Arşaluys Mqdesyan bildirib: “Sarkisyanın 2019-cu ildən bəri niyə mühakimə olunduğunu və hələ də niyə həbs olunmadığını bilmirəm, amma Paşinyanın tərəfdarları məhkəmə prosesini müsbət qiymətləndirirlər və bunu ədalətə doğru bir addım kimi görürlər. Sarkisyanın dəstəyinə gəldikdə isə, bu, praktik olaraq yoxdur. O, müxalifətdə əhəmiyyətli rol oynamır. Onun parlament seçkilərində iştirak etməkdən imtina etməsi faktiki olaraq keçmiş prezidentin və onun partiyasının hər hansı bir real iddia irəli sürmək üçün kifayət qədər populyarlığa malik olmadığını təsdiqlədi”.
Tahir TAĞIYEV
