Abutalıb Səmədov: “Netanyahunun BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasında iştirakı tamamilə mümkündür”
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Nyu-York meri Zoran Məmdaninin, BMT Baş Assambleyasında iştirak etmək üçün şəhərə gələcəyi təqdirdə onun Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin (BCM) həbs orderinin icrası ilə bağlı qanun çərçivəsində hərəkət edilə biləcəyinə dair açıqlamasını sərt tənqid edib. Netanyahu BCM-in ABŞ və İsrail vətəndaşları üzərində yurisdiksiyasını tanımadığını bildirib, Qəzza ilə bağlı barəsində çıxarılan həbs orderini isə "uydurma" adlandırıb. O, Məmdanini və BCM prokuroru Kərim Xanı İsraili hədəfə almaqda ittiham edib.
Bundan əvvəl Zoran Məmdani bəyan etmişdi ki, Netanyahu sentyabrda BMT Baş Assambleyasında iştirak etmək üçün Nyu-Yorka gələrsə, şəhər rəhbərliyi qanun çərçivəsində hərəkət edəcək. O, həmçinin Netanyahunun yerinin Haaqa olduğunu bildirmişdi.
Xatırladaq ki, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi 21 noyabr 2024-cü ildə Benyamin Netanyahu və İsrailin keçmiş müdafiə naziri Yoav Qallant barəsində Qəzzada törədilən müharibə cinayətləri və insanlığa qarşı cinayətlərlə bağlı həbs orderi çıxarıb.
Qeyd edək ki, Nyu-York meri Zoran Məmdani yeri gələndə heç prezident Donald Trampın belə sözünə əhəmiyyət vermir, dediyini edir.
Politoloq Abutalıb Səmədov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bildirib ki, Netanyahunun BMT Baş Assambleyasında iştirakı zamanı həbs olunması ehtimalı çox aşağıdır. Onun sözlərinə görə, Netanyahu 2025-ci ildə Roma Statutunu qəbul etmiş Macarıstana səfər etsə də, həmin ölkə BCM-in həbs orderini icra etməmiş, sonradan isə Roma Statutundan çıxmaq barədə qərar qəbul etmişdi.
Ekspert qeyd edib ki, nə ABŞ, nə də İsrail Roma Statutuna qoşulub. Bundan başqa, ABŞ-ın BMT tədbirlərində iştirak edən dövlət və hökumət başçılarına münasibətdə müəyyən beynəlxalq öhdəlikləri var və belə bir həbs addımı Vaşinqtonun nüfuzuna ciddi zərbə vura bilər. Onun fikrincə, Netanyahunun səfəri zamanı insan hüquqları təşkilatlarının etiraz aksiyaları keçirməsi daha real ssenaridir.
Abutalıb Səmədovun sözlərinə görə, Netanyahu BMT Baş Assambleyasında iştirak etməməyi də seçə bilər. Çünki bir çox ölkələr bu tədbirdə dövlət başçıları əvəzinə xarici işlər nazirlərini təmsilçi kimi göndərirlər.
Politoloq eyni zamanda diqqətə çatdırıb ki, ilin sonunda İsraildə parlament seçkiləri keçiriləcək və Netanyahunun rəhbərlik etdiyi partiyanın hökumət qurmaq üçün koalisiya dəstəyinə ehtiyacı olacaq. Onun fikrincə, Netanyahu bütün risklərə baxmayaraq Nyu-Yorka səfər etməyi seçə bilər. Belə bir səfər və ətrafında yaranacaq siyasi müzakirələr onun seçki kampaniyasına müəyyən üstünlük qazandıra bilər. Buna görə də ekspert Netanyahunun BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasında iştirakını mümkün hesab edir.
Dəniz NƏSİRLİ
