Azər Həsrət: “...Almaniyanın dəstəyi ilə biz Avropada daha böyük uğurlar əldə edə bilərik”
Azərbaycan-Almaniya münasibətləri yeni mərhələyə qədəm qoyub. Azərbaycan və Almaniya arasında siyasi, iqtisadi və enerji sahələrində strateji tərəfdaşlığa əsaslanan yeni mərhələ formalaşır. İki ölkə arasında təkcə ənənəvi enerji təhlükəsizliyi deyil, həm də bərpaolunan enerji, nəqliyyat və Avropa İttifaqı-Azərbaycan münasibətlərinin dərinləşdirilməsi istiqamətində praqmatik əməkdaşlıq inkişaf edir.
Azərbaycan və Almaniya arasında əməkdaşlıq xüsusilə yaşıl enerji, Orta Dəhliz boyu logistika, sənaye kooperasiyası və işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası istiqamətlərində daha da dərinləşib. Tərəflər arasında yüksək səviyyəli siyasi və iqtisadi təmaslar intensiv xarakter alıb. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Almaniyaya rəsmi səfər çərçivəsində Almaniya İqtisadiyyatının Şərq Komitəsinin rəhbərliyi ilə görüşlər keçirib. Bu görüşlərdə Almaniya şirkətlərinin Azərbaycanın yaşıl enerji layihələrində və Qarabağın bərpasında iştirakı müzakirə edilib.
İkitərəfli ticarət dövriyyəsi son 5 ildə 68% artıb. Avropa İttifaqının aparıcı ölkəsi olan Almaniya Azərbaycanın qeyri-neft sektoru və ixrac bazarı üçün prioritet tərəfdaşdır.
Alman sənayesi Mərkəzi Asiya bazarlarına çıxış və xammal tədarükünün şaxələndirilməsi üçün Azərbaycanın əsas qovşaq rolunu oynadığı Orta Dəhliz marşrutuna xüsusi önəm verir.
Ekspertlərə görə, Bakı ilə Berlin arasında iqtisadi tərəfdaşlığın inkişafında siyasi dialoqla yanaşı, iqtisadi diplomatiya da mühüm rol oynayır. Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya səfərləri çərçivəsində aparıcı alman sənaye və biznes dairələrinin rəhbərləri ilə keçirdiyi görüşlər artıq ənənəvi xarakter alıb. Bu görüşlər Azərbaycanın investisiya imkanlarının təqdim olunması, yüksək texnologiyalar, yaşıl enerji, sənaye kooperasiyası, logistika və işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası istiqamətində yeni əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsi baxımından mühüm platformadır.
Ekspertlərin fikrincə, Əliyevin bu səfəri təkcə ikitərəfli münasibətlərin inkişafına deyil, həm də Azərbaycanın Avropanın etibarlı strateji tərəfdaşı kimi mövqeyinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edəcək.
Qeyd olunduğu kimi iki ölkə arasında yeni mərhələ formalaşır. Almaniyanın yüksək vəzifəli rəsmiləri və parlamentariləri Azərbaycanın suverenliyini dəstəkləyən bəyanatlar veriblər. Məsələn, rəsmi ikitərəfli görüşlərdə və bəzi təmaslarda Almaniya rəhbərliyi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün tanınması ilə bağlı müsbət mesajlar səsləndirib. Parlamentlərarası İşçi Qruplarının üzvləri (Bundestaqdakı Cənubi Qafqaz üzrə dostluq qrupu) ölkələr arasında əlaqələrin inkişafına, iqtisadi və diplomatik əməkdaşlığın qurulmasına töhfə verməyə çalışırlar.
Azərbaycanla Avropa təsisatları-Avropa Şurası, AŞPA və sair arasında ciddi problemlər olduğu bir dövrdə almaniyalı deputatların Avropa qurumlarında Azərbaycan üçün çox obyektiv işlər görə bilməsi aktuallaşıb.
Siyasi şərhçi Azər Həsrət baki-xeber.com-a bildirdi ki, Almaniya Avropa Birliyinin lokomotiv ölkələrindən biridir. “Eyni zamanda xatırlatmaq istərdim ki, Avropa Birliyinin qurucu ölkələrindən biridir. Yəni Avropa Birliyinin təməllərini Fransa ilə bərabər Almaniya atıb. Təbiidir ki, indiki şəraitdə də Almaniya Avropa Birliyində ən üstün səs imkanlarına malikdir. Elə təkcə Avropa Parlamentinin 720 deputatından 96 deputatla Almaniya birinci yerdədir. Yəni faktiki olaraq ondan sonra gələn Fransanın cəmi 81 deputatı var. İtaliya üçüncü yerdə 76 deputatla təmsil olunur. Yəni görürsünüzmü, Almaniya 720 deputat yerindən 96-na sahibdir. Bu isə o deməkdir ki, təsir imkanları da daha üstündür. Bununla bərabər, Avropa Birliyinin ayrı-ayrı struktur vahidlərində də Almaniyanın təmsilçiliyi üstündür. Üstəlik də nəzərə almalıyıq ki, Almaniya özünün iqtisadi imkanlarına görə dünya nəhənglərinən biridir. Təbiidir ki, iqtisadiyyatın da bir çox məqamlarda siyasəti üstələdiyi sirr deyil. Yəni iqtisadiyyatı güclü olan dövlətlər təsir imkanlarına da sahibdir. O baxımdan Almaniya bizim üçün çox gərəkli, faydalı bir tərəfdaşdır. Amma sual oluna bilər, bəs necə olur ki, biz Almaniya ilə belə yaxınlaşırıq, yaxınlaşmağa cəhd də göstəririk, dövlət rəhbərlərimiz arasında münasibətlər yüksək səviyyədədir, amma yenə də Almaniya bizə qarşı atılan addımlarda yer alır. Məsələn, Avropa Parlamentində anti-Azərbaycan qətnaməsi qəbul ediləndə alman deputatlar bizim lehimizə deyil, əleyhimizə səs verirlər. Yəni məsələ ondadır ki, bizim özümüz onlarla daha çox işləməliyik. Ümumiyyətlə, Azərbaycan, əlbəttə ki, kiçik bir dövlət olması baxımından çox böyük həcmli işləri bacara bilib. Lakin bizi hələ irəlidə çox daha çox işlər gözləyir. Yəni demək istədiyim odur ki, Almaniyadan nəsə umuruqsa, nəsə gözləyiriksə, özümüz fəal olmalıyıq. Özəlliklə də ictimai rəydə ən öndə olan kəsim parlament üzvləri olduğuna görə Almaniya parlamenti-Bundestaqla, eyni zamanda da Avropa Birliyindəki almaniyalı deputatlarla da iş aparılmalıdır. Bu işi ən uyğun şəkildə kim apara bilər? Əlbəttə ki, Azərbaycan Milli Məclisinin üzvləri, azərbaycanlı deputatlar. Çox istərdik ki, bizim deputatlarımız Almaniya kimi bir ölkənin deputatları ilə ikitərəfli dostluq münasibətlərini yüksəltsinlər. Tək-tük deputatlarımız var ki, alman deputatlarla bu və ya digər şəkildə əlaqə saxlayırlar, fikir mübadiləsi edirlər, informasiya mübadiləsi aparırlar”.
A.Həsrətin sözlərinə görə, amma əksər deputatlarımızın nə Almaniya Bundestagından xəbəri var, nə də ki Avropa Parlamentindəki almaniyalı deputatlardan. “Yeri gəlmişkən bunu xüsusi vurğulamaq istəyirəm, Azərbaycan cəmiyyətində bəzən düşünürlər ki, Bundestaqin, yəni ölkə milli parlamentinin üzvüsənsə, elə Avropa Parlamentinin də üzvü ola bilirsən. Vəziyyət fərqlidir. Avropa Şurası Parlament Assambleyasında bəli, elədir. AŞPA-da təmsilçilik dövlətlərin öz daxilində öz parlamentlərinə seçdikləri deputatlar vasitəsilə olur. Avropa Parlamentində isə iş fərqlidir. Yəni Avropa Parlamentinə birbaşa seçkilər keçirilir və deputatlar birbaşa Avropa Parlamentinə seçilmiş olur. Bu o deməkdir ki, Avropa Parlamentinin üzvü olan heç də özünün milli parlamentinin üzvü deyil. Əlbəttə ki, bu da işi bir qədər də artırmış olur. Yəni milli parlamentlə ayrı işləmək lazımdır, Avropa Parlamentinin üzvləri ilə ayrı. Yəni demək istədiyim odur ki, potensialımızı səfərbər edib bu yöndə iş görsək, Almaniyanın dəstəyi ilə biz Avropada daha böyük uğurlar əldə edə bilərik”-deyə A.Həsrət qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
