Vüqar Bayramov: “Üzunmüddətli müqavilələrə və Aİ-ni təmsil edən investorların prosesə cəlb olunmasına ehtiyac var”
Prezident İlham Əliyev Berlində keçirilən mətbuat konfransında Azərbaycanın bu ildən Almaniyaya qaz ötürülməsinə başladığını diqqətə çatdırıb. Ölkə başçısı qeyd edib ki, Almaniyaya qaz ixracı artırıla bilər, amma əsas əngəl maliyyələşmə ilə bağlıdır:
“Bunun üçün bir neçə məsələ öz həllini tapmalıdır. Birincisi, bizə müraciət olmalıdır, yəni həcmin artırılması üçün. İkincisi, mövcud qaz infrastrukturu genişləndirilməlidir. Çünki bu gün həm TANAP, həm TAP tam gücü ilə işləyir və bu kəmərlərdə boş yer qalmayıb. Avropa məkanında yeni interkonnektorlar lazımdır. Əlbəttə ki, buna vəsait lazımdır. Əsas problemlərdən biri də odur ki, Avropa bankları, xüsusilə Avropa İnvestisiya Bankı yaşıl gündəliyə görə neft-qaz layihələrinə maliyyə dəstəyini dayandırmışdır. Beləliklə, bu gün infrastrukturu - Avropanı qazla təchiz edən infrastrukturu genişləndirmək üçün biz başqa mənbələrdən kreditlər almalıyıq. Yaxşı olardı ki, Avropa bankları öz qərarlarına yenidən baxsınlar”.
Göründüyü kimi, Prezident Almaniyada bir daha Avropa banklarının neft-qaz layihələrinə biganə münasibətinin əsas problem olduğunu bəyan edib. Ancaq nəzərə alsaq ki, Almaniya Azərbaycandan daha çox qaz idxal etmək istəyir, o zaman bu siyasət dəyişə bilərmi?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən millət vəkili Vüqar Bayramovun fikrincə, Azərbaycanın mövcud qaz ehtiyatları Avropa İttifaqının daha çox ölkəsinə təbii qaz ixracına şərait yaradıb: “Cənab Prezidentin Berlində mətbuat üçün açıqlamasında qeyd etdiyi kimi, Azərbaycanın lazımı həcmdə qazı Almaniya və eləcə də digər Avropa İttifaqı ölkələrinə nəql etmək imkanı var. Ancaq bütün bunların fonunda xüsusən də Aİ-ni təmsil edən investorların, eləcə də bankların prosesə yaxından cəlb olunması və layihələri maliyyələşdirməsi vacibdir. Çünki Cənub Qaz dəhlizinin ötürmə imkanlarının genişləndirilməsinə ehtiyac var. Avropa daxilində yeni interkonnektorların qurulması vacibdir. Bu, o deməkdir ki, təbii qaz hasilatının artırılması üçün sərmayə qoyuluşlarının artırılması ilə yanaşı, boru kəmərləri genişləndirilməlidir. Çünki bu, praktik olaraq hasil ediləcək əlavə təbii qazın yeni bazarlara çıxarılması baxımından çox vacibdir. Ancaq problem ondadır ki, Avropa banklarının ənənəvi enerji resurslarının istehsalına və nəqlinə investisiyası azalıb. Bu, həm də Avroittifaqın mövcud yaşıl və bərpa olunan enerji siyasəti ilə bağlıdır. Ona görə də bu istiqamətdə də praktik olaraq bankların cəlb edilməsinə ehtiyac var. Nəzərə almaq lazımdır ki, Aİ üçün enerji təhlükəsizliyi prioritet olaraq qalır. O üzdən, investorların praktik olaraq prosesdə aktiv iştirakına ehtiyac var. Ona görə də cənab Prezidentin də qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan Avropaya daha çox təbii qaz nəql etmək imkanına və potensialına malikdir. Ancaq bunun üçün uzunmüddətli müqavilələrə və eləcə də banklar daxil olmaqla Aİ-ni təmsil edən investorların prosesə cəlb olunmasına ehtiyac var. Yalnız o halda Avropaya qaz ixracını artırmaq mümkün olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
