Məlum olduğu kimi, Azərbaycan İslam həmrəyliyinin möhkəmləndirilməsi və gücləndirilməsi istiqamətində göstərdiyi daimi səylər çərçivəsində gələn il İslam Əməkdaşlığı Təşkilatının (İƏT) Dövlət və Hökumət Başçılarının 16-cı Zirvə Görüşünə, həmçinin İƏT İnformasiya Nazirlərinin Konfransına ev sahibliyi edəcək. Azərbaycanın mütəmadi olaraq ev sahibliyi etdiyi bu mötəbər tədbirlər, xüsusilə dünyada və konkret olaraq regionda yaşanan hazırkı gərgin atmosfer fonunda, İslam həmrəyliyinin gücləndirilməsinə mühüm töhfə verir.
Şuşadan dünyaya verilən mühüm mesajlar
Azərbaycan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının fəal üzvlərindən biridir və təşkilat çərçivəsində müxtəlif təşəbbüslərlə çıxış edir. Ölkə müsəlman dövlətləri arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsini, qarşılıqlı hörmətin gücləndirilməsini və ortaq problemlərin birgə həllini dəstəkləyir. Azərbaycan beynəlxalq platformalarda İslam ölkələrinin maraqlarını müdafiə etməyə, islamofobiya ilə mübarizəyə və dinlərarası dialoqun inkişafına xüsusi diqqət ayırır.
Azərbaycanın xarici siyasətində İslam ölkələri ilə iqtisadi, siyasi və humanitar əlaqələrin inkişafı mühüm yer tutur. Bu siyasət həm regional sabitliyin möhkəmlənməsinə, həm də müsəlman dövlətləri arasında etimadın artmasına xidmət edir. Şuşada “Sülhün təşviqində medianın missiyası: Həqiqətin bərpası və etimadın yenidən qurulması” mövzusunda IV Şuşa Qlobal Media Forumunun açılış mərasimində çıxışı zamanı prezident İlham Əliyev qeyd olunan xüsusda bildirib: “Biz gələn il İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Toplantısına ev sahibliyi edəcəyik. Xüsusilə indiki təlatümlü dövrdə bu, bizim üçün böyük məsuliyyətdir. Azərbaycan hər zaman müsəlman ölkələri arasında həmrəyliyi güclü təşviq edib. Azərbaycanda keçirilən çoxsaylı tədbirlər və irəli sürdüyümüz təşəbbüslər həmrəylik, qarşılıqlı anlaşma və birliyə xidmət edib. Zirvə Toplantısınadək hadisələrin necə cərəyan edəcəyinə baxacağıq. Təəssüf ki, bu gün biz bir o qədər həmrəyliyin şahidi olmuruq. Əksinə, biz gərginliyin artdığını, qarşılıqlı ittihamları, təkcə Körfəzdə və Yaxın Şərqdə deyil, dünyanın müxtəlif bölgələrində müharibələrin şahidi oluruq. Bu isə olduqca məyusedicidir. Çünki İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı çərçivəsində həmrəylik təhlükəsizliyin və sabitliyin əsas amilidir. Daha çox həmrəylik və qarşılıqlı anlaşma olduğu təqdirdə, çətin dönəmlərin də sayı azalacaq.
Azərbaycanın rolu hər zaman yüksək qiymətləndirilib. Biz müxtəlif dövrlərdə müxtəlif aktorların iştirakı ilə vacib rol oynamışıq. Bizim rolumuz hər zaman konstruktiv və nəticəyönümlü olmuş, gərginliyin azaldılmasına hesablanmışdır...Sammitədək olan dövrdə və sammit zamanı malik olduğumuz bütün imkanları və potensialı bu məqsədlərə nail olmaq üçün səfərbər edəcəyik. Biz həmrəylik nümayiş etdirmək üçün əlimizdən gələni edəcəyik. Nə qədər uğurlu olacağımızı demək çətindir. Həm də gələn ilin yayına dünyada və regionumuzda vəziyyət necə olacaq? Bunu söyləmək də çətindir”.
Bu arada qeyd edək ki, Azərbaycanın İslam həmrəyliyinə verdiyi ən mühüm töhfələrdən biri 2017-ci ilin ölkədə "İslam Həmrəyliyi İli" elan olunması olmuşdur. Bu təşəbbüsün məqsədi İslam dünyasında birlik, qarşılıqlı anlaşma və əməkdaşlıq ideyalarını təşviq etmək idi. Həmin il ərzində ölkədə çoxsaylı beynəlxalq konfranslar, elmi simpoziumlar, mədəni tədbirlər və dini forumlar təşkil edildi. Bu tədbirlərdə müxtəlif müsəlman ölkələrinin dövlət nümayəndələri, alimləri, din xadimləri və ekspertləri iştirak edərək İslam dünyasının aktual problemlərini və əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə etdilər. Bu təşəbbüs Azərbaycanın İslam aləmində dialoq platforması kimi rolunu daha da gücləndirdi. Azərbaycanın İslam həmrəyliyinə verdiyi ən mühüm töhfələrdən biri də 2017-ci ildə Bakıda IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının keçirilməsi olmuşdur. Onlarla müsəlman ölkəsindən minlərlə idmançının iştirak etdiyi bu mötəbər yarış yalnız idman tədbiri deyil, həm də birlik, dostluq və həmrəyliyin nümayişi idi. Oyunlar müxtəlif mədəniyyətlərə malik müsəlman xalqlarını bir araya gətirdi, gənclər arasında dostluq əlaqələrinin möhkəmlənməsinə, qarşılıqlı anlaşmanın inkişafına və İslam dünyasının müsbət imicinin beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim edilməsinə mühüm töhfə verdi. Bu tədbir Azərbaycanın yüksək təşkilatçılıq imkanlarını nümayiş etdirməklə yanaşı, ölkənin İslam aləmində nüfuzunu da artırdı.
Uğurlu humanitar diplomatiya
Azərbaycanın İslam həmrəyliyinə verdiyi töhfələr yalnız müsəlman ölkələri arasında əməkdaşlıqla məhdudlaşmır. Ölkə eyni zamanda müxtəlif dinlər arasında qarşılıqlı hörmət və dialoqun inkişafına xüsusi önəm verir. Azərbaycanda məscidlərlə yanaşı kilsələr və sinaqoqlar fəaliyyət göstərir, müxtəlif dini icmalar dövlət tərəfindən dəstəklənir. Bu model göstərir ki, İslam dəyərləri tolerantlıq, qarşılıqlı hörmət və sülh prinsipləri ilə uzlaşır. Azərbaycan bu təcrübəsini beynəlxalq tədbirlər vasitəsilə dünyaya təqdim edərək İslamın sülh və humanizm dini olduğunu nümayiş etdirməyə çalışır.
Azərbaycan müxtəlif müsəlman ölkələrində humanitar layihələrin həyata keçirilməsinə də töhfə verir. Təbii fəlakətlərdən zərər çəkmiş ölkələrə humanitar yardım göndərilməsi, səhiyyə, təhsil və sosial layihələrin dəstəklənməsi Azərbaycanın humanitar diplomatiyasının əsas istiqamətlərindəndir. Bu fəaliyyətlər dövlət qurumları və xeyriyyə təşkilatları vasitəsilə həyata keçirilir və müsəlman ölkələri arasında həmrəyliyin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Humanitar yardım siyasəti Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasına da müsbət təsir göstərir. Son illərdə dünyada islamofobiyanın artması müsəlman ölkələri üçün ciddi problemlərdən birinə çevrilib. Azərbaycan beynəlxalq platformalarda İslam dininə qarşı ayrı-seçkiliyin və nifrət çağırışlarının qəbuledilməz olduğunu ardıcıl şəkildə bəyan edir. Ölkədə keçirilən beynəlxalq forumlarda dini dözümlülük, multikulturalizm və mədəniyyətlərarası dialoq məsələləri geniş müzakirə olunur. Azərbaycan hesab edir ki, dinlər arasında qarşıdurma deyil, əməkdaşlıq təşviq edilməli, İslam dini terrorizm və ekstremizmlə eyniləşdirilməməlidir. Azərbaycan İslam mədəni irsinin qorunmasına və təbliğinə də xüsusi diqqət yetirir. Məscidlərin bərpası, dini-mədəni abidələrin qorunması, İslam mədəniyyətinə həsr olunmuş sərgilərin və konfransların təşkili bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər sırasındadır. Eyni zamanda məktəblərdə və ali təhsil müəssisələrində İslam həmrəyliyi mövzusunda seminarlar, konfranslar və müxtəlif maarifləndirici layihələr təşkil olunur. Bu tədbirlər gənc nəslin milli-mənəvi dəyərlərə bağlılığını gücləndirməklə yanaşı, tolerantlıq və qarşılıqlı hörmət ideyalarının formalaşmasına da xidmət edir. İslam həmrəyliyinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində həyata keçirilən siyasət Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasına mühüm təsir göstərib. Ölkə bu gün həm İslam dünyasında, həm də Qərb ölkələri ilə münasibətlərdə balanslaşdırılmış siyasət həyata keçirən dövlət kimi tanınır. Azərbaycan öz təcrübəsi ilə göstərir ki, İslam dəyərləri müasir inkişaf, demokratiya, multikulturalizm və beynəlxalq əməkdaşlıq prinsipləri ilə uyğunlaşdırıla bilər. Bu yanaşma ölkənin beynəlxalq təşkilatlarda mövqeyini gücləndirən mühüm amillərdən biridir.
Tahir TAĞIYEV
Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə çap olunur.
