Əli Orucov: “Üç ölkənin iştirakı ilə sülh görüşünü o qədər də real hesab etmirəm”
ABŞ prezidenti Donald Tramp Axios-a verdiyi müsahibəsində Rusiyanın NATO-ya qarşı təxribat planlaşdırdığı ilə bağlı iddiaları rədd edib: “Mən heç narahat deyiləm. Heç bir problem yoxdur”.
Tramp həmçinin Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Con Retkliffin Moskvaya səfərini "həmişəki kimi" adlandırıb və səfərlə bağlı mediada yayılan məlumatlara təəccübləndiyini bildirib: “Retkliff rusiyalı həmkarı ilə altı ayda bir və ya ildə bir dəfə görüşür. Onların çox yaxşı münasibətləri var. O, heç bir mesaj ötürməyib və qeyri-adi bir şey yox idi”.
Daha sonra Oval Ofisdə jurnalistlərə danışan Tramp Retkliffin Moskvaya səfəri zamanı hər hansı bir mesaj ötürüb-ötürmədiyini deməkdən imtina edib: “Mən bunu müzakirə etmək istəmirəm. Amma onlar hücum etməyəcəklər”.
Bu arada Axios-un bazar günü mənbələrə istinadən verdiyi məlumata görə, bu həftənin əvvəlində Rusiyaya səfəri zamanı Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Con Retkliff ABŞ, Rusiya və Ukrayna prezidentləri - Donald Tramp, Vladimir Putin və Volodimir Zelenskinin iştirakı ilə sammit keçirmək ideyasını irəli sürüb. Məlumatlara görə, Retkliff Ukrayna münaqişəsinin həlli üçün səylərin yenilənməsi ideyasını səsləndirib. Axios həmçinin iddia edir ki, səfərdən sonra MKİ direktoru Rusiya FSB direktoru Aleksandr Bortnikovun diplomatik həllin bərpasına kömək edə biləcək konstruktiv həmsöhbət olduğu qənaətinə gəlib.
İndiyə qədər deyirdilər MKİ direktoru Moskvaya gəlib Rusiyanı xəbərdar edib ki, NATO üzvü olan Bribaltika ölkələrinə hücum etməsin. Ancaq Tramp açıqlamasında bildirib ki, bununla bağlı heç bir təhlükə, risk yoxdur. Deməli, ikinci məlumatın doğru olması ehtimalı böyükdür. Retkliffin səfərində məqsəd Tram-Putin-Zelenski görüşü keçirmək olub.
Maraqlıdır, üç tərəfin iştirakı ilə sülhlə bağlı zirvə görüşü keçirmək mümkündürmü? Yaxud da keçirilsə, Avropasız bu, bir nəticə verəcəkmi? Avropa ölkələri bunu qəbul edəcəkmi?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən AMİP funksioneri Əli Orucov baki-xeber.com-a açıqlamasında bildirdi ki, belə bir görüşün baş tutacağını ehtimal etmək çox çətindir: “Məsələ ondadır ki, Putinlə Zelenski bir birinə aşırı dərəcədə nifrət edirlər. Xüsusən Putin onunla bir masada oturmaq istəmir. Digər başlıca amil odur ki, Putin israrla Donbasın işğal olunmayan kiçik hissəsinin təhvil verilməsini tələb edir. Ukrayna prezidenti buna getməz. Ümumiyyətlə, özünə hörmət edən heç bir dövlət başçısı buna getməz. Üstəlik, zəmanət yoxdur ki, Donbasdan sonra Putin başqa tələblərlə çıxış etməyəcək. Ən başlıcası isə, Putin ölkəsini elə bir tələyə salıb ki, hansısa güzəşt etməkdən qorxur. Qorxur ki, müharibəni dayandırsa ciddi suallarla üzləşəcək. Ölkədə görünməmiş sosial narazılıqlar vüsət alacaq. Cəbhədən geri qayıdanlar baş verənlərə görə ondan hesabat tələb edəcək. Çünki Putin Ukraynanı 3 günə ələ keçirəcəyini deyirdi. Ancaq 5 ildir Rusiya nəinki Ukraynanı, heç Donbası belə tam ələ keçirə bilməyib. Halbuki, ötən müddət ərzində Rusiya böyük miqyasda maddi, insan və digər resurslar itirib. O baxımdan üç ölkənin iştirakı ilə sülh görüşünü o qədər də real hesab etmirəm. Belə bir görüş baş tutsa belə, Avropanın buna mane olacağı da real görünmür. Çünki Rusiya-Ukrayna müharibəsi iqtisadi baxımdan Avropaya baha başa gəlir. Avropa maraqlıdır ki, tərəflər arasında heç olmasa atəşkəs olsun”.
Vidadi ORDAHALLI
