Akif Nəsirli: “Almaniyanın Azərbaycan neftinə marağının artması ilk növbədə enerji təhlükəsizliyi ilə bağlıdır”
Ötən il Almaniya ilə ticarət dövriyyəmiz təxminən 1,5 milyard dollar təşkil edib. Bizim ixracımızın əsas hissəsini xam neft təşkil edir.
Bu sözləri Prezident İlham Əliyev Almaniyanın Federal Kansleri Fridrix Merts ilə mətbuat konfransında söyləyib.
"Azərbaycan tələb olunan həcmdə neft tədarük edə bilər. Bu, həm daxili mənbələr, həm də enerji şirkətimiz SOCAR-ın treydinq bölməsi vasitəsilə həyata keçirilə bilər. Yəni burada hər hansı problem yoxdur”,- deyə Prezident İlham Əliyev vurğulayıb.
Almaniyanın Azərbaycan neftinə belə maraq göstərməsi nə ilə bağlıdır?
Ekspertlərə görə, hər halda Almaniya bunun fərqinə varır ki, İran-Amerika müharibəsi uzana bilər, bu müharibənin uzanması, Hörmüz boğazının daha uzun müddətə bağlanacağı ehtimalı çərçivəsində bu dövlət Azərbaycandan daha həcmdə neft almağa maraq göstərir. Azərbaycan Prezidenti də əslində buna işarə vurub. Belə qəbul etmək olarmı ki, İlham Əliyevin bu işarəsi əslində Almaniyanın, Avropanın Şərqdə müharibə getdiyindən hələ Azərbaycan neftinə daha çox ehtiyac duyacaqlarına bir işarədir?
Liberal İqtisadçılar Birliyinin sədri Akif Nəsirli baki-xeber.com-a “Almaniyanın Azərbaycan neftinə marağının artması ilk növbədə enerji təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra Avropa İttifaqı enerji mənbələrini şaxələndirməyə başladı və tək bir mənbədən asılılığın nə qədər riskli olduğunu gördü. Bu baxımdan Azərbaycan həm etibarlı tərəfdaş, həm də geosiyasi baxımdan sabit enerji təchizatçısı kimi qiymətləndirilir.
Yaxın Şərqdə gərginliyin artması da bu marağı gücləndirən amillərdəndir”-deyə bildirdi.
A.Nəsirlinin fikrincə, əgər İran ətrafında hərbi qarşıdurma genişlənər və Hörmüz boğazında daşımalar uzun müddət məhdudlaşarsa, dünya bazarında neft təklifində ciddi problemlər yarana bilər. “Belə bir ssenaridə Avropa ölkələri alternativ və etibarlı tədarük mənbələrini əvvəlcədən təmin etməyə çalışırlar. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin Azərbaycanın tələb olunan həcmdə neft tədarük edə biləcəyini vurğulaması təsadüfi deyil. Bu, Azərbaycanın enerji bazarında etibarlı təchizatçı kimi mövqeyini nümayiş etdirən mesajdır.
Bununla belə, Almaniyanın bu marağını Azərbaycanın neftinə "möhtac qalacağı" kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Almaniya enerji mənbələrini maksimum diversifikasiya etməyə çalışır və heç bir ölkədən asılı vəziyyətə düşmək istəmir. Azərbaycan bu strategiyada mühüm tərəfdaşlardan biridir, lakin yeganə alternativ deyil.
Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, Almaniya uzunmüddətli perspektivdə bərpa olunan enerji mənbələrinin payını artırır və ənənəvi karbohidrogen yanacaqlardan asılılığı azaltmağa çalışır. Buna görə də Azərbaycan neftinə maraq daha çox keçid dövrünün enerji təhlükəsizliyini təmin etməyə hesablanıb. Yəni yaxın və orta müddətli perspektivdə Azərbaycanın əhəmiyyəti arta bilər, lakin uzunmüddətli dövrdə Avropanın enerji siyasəti yenə də yaşıl enerji və diversifikasiya üzərində qurulacaq.
Bu baxımdan demək olar ki, Almaniyanın Bakıya marağı Azərbaycanın strateji əhəmiyyətinin artdığını göstərir. Xüsusilə Yaxın Şərqdə risklərin yüksəldiyi və qlobal enerji bazarlarında qeyri-müəyyənliyin davam etdiyi şəraitdə Azərbaycan Avropa üçün etibarlı enerji tərəfdaşı kimi daha çox ön plana çıxır”-deyə A.Nəsirli vurğuladı.
İradə SARIYEVA
