Firdovsi Şahbazov: “Yeni administrasiyanın regiondakı proseslərə obyektiv yanaşması və tərəf tutmaması buna gətirib çıxardı”
IV Şuşa Qlobal Media Forumunun açılış mərasimində çıxış edən Prezident İlham Əliyev deyib ki, mənim təcrübəmdə ilk dəfə idi ABŞ rəsmiləri verdikləri sözə bu qədər dəqiqliklə əməl edirdilər:
“Prezident Tramp mənim iştirakımla məhdudiyyətlərin və sanksiyaların tətbiqini müvəqqəti dayandıran sənədi imzaladı. Eyni zamanda, altı ay ərzində Strateji Tərəfdaşlıq Sazişinin hazırlanması məqsədilə Birgə İşçi Qrupunun yaradılmasını nəzərdə tutan sənədi də imzaladıq. Məhz altı ay ərzində bu iş başa çatdırıldı. Mənim təcrübəmdə ilk dəfə idi ki, ABŞ rəsmiləri verdikləri sözə bu qədər dəqiqliklə əməl edirdilər. Beləliklə, avqust ayından fevral ayınadək bütün proses uğurla tamamlandı və daha sonra Vitse-prezident Vens Bakıya səfər etdi. Həmin səfər zamanı biz Strateji Tərəfdaşlıq Bəyannaməsini imzaladıq. Bu, həqiqətən də heyrətamiz idi. Buna inanmaq çətin idi. Bu, uzun illər yalnız arzulaya biləcəyimiz bir hadisə idi”.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsi Şahbazov proseslərin bu dərəcədə sürətli getməsini bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Bunun birinci səbəbi Tramp administrasiyasının prosesin irəli aparılmasında maraqlı olması ilə bağlıdır. Əgər maraq olmasaydı qısa müddət ərzində nə sülh müqaviləsi paraflanardı, nə sanksiyalar ortadan qalxardı, nə də Azərbaycanla Strateji Tərəfdaşlıq Sazişi imzalanardı. Yeni administrasiyanın regiondakı proseslərə obyektiv yanaşması və tərəf tutmaması buna gətirib çıxardı. İkinci səbəb, Azərbaycanın regionda olduqca əlverişli coğrafi, strateji mövqedə yerləşməsi ilə bağlıdır. Vaşinqton görürdü ki, Azərbaycan Şərqlə Qərb, Şimalla Cənub arasında çox önəmli bağlantıdır. Ona görə də iki ölkə arasında əməkdaşlığı möhkəmləndirmək, strukturlaşdırmaq üçün Strateji Tərəfdaşlıq Sazişi imzaladı. Bununla ABŞ Azərbaycanın yanında olduğunu sözdə yox, əməldə göstərmiş oldu. Üçüncü səbəb, ABŞ-ın son illər Mərkəzi Asiya ölkələrində artan maraqları ilə bağlıdır. Məsələ ondadır ki, yumuşaq formada Mərkəzi Asiya uğrunda geosiyasi mübarizə güclənir. Birləşmiş Ştatlar istəmir ki, Mərkəzi Asiyanın resurslarına yalnız Çinlə Rusiya yiyələnsin. ABŞ da orada yer almaq istəyir və o cümlədən Avropa İttifaqının bu prosesdə iştirakında maraqlıdır. Əsasən də nadir metalların hasilatı və idxalı Qərb üçün xüsusi önəm kəsb edir. Mərkəzi Asiyaya da ən əlverişli, təhlükəsiz yol Azərbaycandan keçir. Çünki Azərbaycan Cənubi Qafqazda yeganə ölkədir ki, Mərkəzi Asiyaya birbaşa çıxış imkanına malikdir. Hesab edirəm ki, əsasən bu amillər 907-ci düzlişin ləğvini, Strateji Tərəfdaşlıq Sazişi imzalanmasını və digər işlərin görülməsini sürətləndirib”.
Vidadi ORDAHALLI
