Oktyabrın 5-də İspaniyanın Qranada şəhərində keçiriləcək Avropa Siyasi Birliyinin üçüncü sammitində Paşinyan Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderlərinin 10 noyabr 2020-ci il tarixli İkinci Qarabağ müharibəsinin başa çatması ilə bağlı imzaladığı Üçtərəfli bəyannamənin 9 saylı bəndinin ləğvi məsələsini gündəmə gətirmək niyyətindədir.
Bu barədə erməni KİV-i məlumat yayıb:
“Həmin bəndə əsasən, İrəvan vətəndaşların, avtonəqliyyat vasitələrinin və yüklərin hər iki istiqamətdə maneəsiz hərəkətini təşkil etmək məqsədilə Azərbaycanın qərb rayonları ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası (Azərbaycan) arasında nəqliyyat əlaqələrinin (öz ərazisi vasitəsilə) təhlükəsizliyinə təminat verir. Nəqliyyat rabitəsinə nəzarəti Rusiya FTX-nin Sərhəd Xidmətinin həyata keçirməsi gözlənilirdi. Beləliklə, Nikol Rusiyanı Türkiyə ilə Azərbaycan arasında kommunikasiyalara nəzarət imkanından məhrum etməklə, faktiki olaraq Kremli Cənubi Qafqazdan qovmaq niyyətində olduğunu göstərir. Paşinyan və onun qrupunun avantürası Ermənistanın və ermənilərin müstəqilliyi və suverenliyi üçün ciddi nəticələr verə bilər. Çünki Rusiyanın regionu belə asanlıqla tərk etməyəcəyi və 9-cu bəndin güc yolu ilə, bəlkə də müharibə yolu ilə həyata keçiriləcəyi ilə bağlı proqnozlar var”.
Ermənistanın 9-cu bəndin tələblərindən imtina etməsi mümkündürmü?
Siyasi şərhçi Elşad Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Avropa, Amerika liderləri də Qranadada keçiriləcək Azərbaycan Prezidenti ilə Ermənistan baş naziri arasında görüşü maraqla izləyirlər və bu görüşün keçirilməsinə, sülh müqaviləsinin bağlanmasına çalışırlar: “Bildiyiniz kimi, üçtərəfli bəyanatın dördüncü bəndinin tələbini Azərbaycan birgünlük antiterror əməliyyatı ilə yerinə yetirdi. Qalıb həmin müqavilədəki doqquzuncu bənd. Yəni Azərbaycanın rayonlarını Naxçıvanla birləşdirmək. Əvvəllər nəzərdə tutulurdu ki, dəhlizə Rusiyanın Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin sərhəd qoşunları nəzarət edəcək. Amma sonradan Ermənistan tərəfi müəyyən əmmalar qoydu. İndiki real şəraitdə Ermənistan Rusiyadan tam qopmaq istəyir. Bunun üçün Paşinyan öz çıxışlarında bəyanatlar verdi və özünün təhlükəsizliyini təmin edəcək qüvvə axtarışındadır. Bu, Fransa, ya da Amerika olacaq, hələ ki bəlli deyil. Amma görünən odur ki, Ermənistan Rusiyadan üz döndərib. Baxmayaraq ki, Rusiyanın siyasi rəhbərliyi Ermənistanı hələ də özünə dost sayır, ancaq Ermənistan rəhbərliyi, ictimaiyyəti bütün bu məğlubiyyətlərdə, 44 günlük zəfər müharibəsində bütün günahları Rusiyanın üzərinə atır və KTMT - nin heç nəyə yaramadığını bildirir. Ona görə də, bu günlərdə Ermənistan rəhbərliyi KTMT - dən çıxacaqlarını bəyan edəcək, öz təhlükəsizliyinə Qərbdən təminat alacaq. Əgər Qranadada keçirilən görüşdə dəhlizin açılması məsələsi olacaqsa, Ermənistan ya özü həmin yolun təhlükəsizliyinə təminat verəcəyini bildirəcək, ya da Azərbaycanın təklifi ilə burada beynəlxalq müşahidəçilərin olmasını istəyəcək. Görünən odur ki, burada Rusiyasız müqavilə bağlanacaq, bu da, təbii ki, Rusiyanın çox böyük narazılığına səbəb olacaq. Rusiya hər vəchlə çalışacaq ki, bölgədə qalsın. Bunun üçün hətta başı Ukrayna müharibəsinə qarışsa da, yenə də Cənubi Qafqazdan çıxmaq istəməyəcək. Son nöqtə olaraq, hərbi çevriliş cəhdinə də əl atacağı gözlənilir. Ona görə də, Ermənistan öz təhlükəsizliyini təmin etmək üçün Qərblə, Amerika ilə ciddi iş aparır. Amerikanın orada iki minə yaxın əməkdaşı var. Amerika da Ermənistanı Rusiyanın caynağından qurtarmağa söz verib. ABŞ Dövlət Departamenti bəyanat verdi ki, biz Ermənistanla Azərbaycanın ikitərəfli danışıq aparmasını alqışlayırıq və tezliklə sülh müqaviləsinin bağlanmasını istəyirik. Oktyabr ayının 5 -i müəyyən danışıqlar olacaq. Sülh sazişi də bağlana bilər. Bunun qorxusundan da hazırda İrəvanda olan beşinci kolon, Rusiyanın agenturası ciddi cəhdlə çalışır ki, oktyabrın 5 - nə kimi Paşinyanı hakimiyyətdən devirsinlər. Təbii ki, Paşinyan da, komandası da bilirlər bunu. Artıq bilirsiz ki, İrəvanda Paşinyana qarşı sui - qəsd cəhdinin qarşısı alındı, 8 nəfər həbs olundu. Bu cəhdlər yenə də davam edəcək. Ancaq Ermənistan baş nazirini hazırda ABŞ xüsusi xidmət orqanları ciddi cəhdlə mühafizə edir. Qranadada sülh müqaviləsi bağlansa, biryolluq Ermənistanla Türkiyə arasında sərhəd açılar və Ermənistan nəhayət dünyaya çıxış tapar, iqtisadiyyatı da inkişaf edər”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
