Ermənistanda yerləşən Rusiyanın 102-ci bazası ətrafında hadisələrin inkişafı daha maraqlı xarakter alır. Belə görünür ki, bu bazanın ölkə ərazisindən çıxarılması üçün ermənilər tərəfindən artıq müvafiq əsasların yaradılması prosesinə başlanılıb. Bunu Ermənistan parlamentinin hakim “Vətəndaş müqaviləsi” fraksiyasının üzvü Qurgen Arsenyan açıqlamaları da təsdiq edir.
Erməniı deputat Türkiyənin Ermənistanı heç vaxt təhdid etmədiyini deyib. O, açıq mətnlə bəyan edib ki, Türkiyə Ermənistanı heç vaxt təhdid etməyib: “Rusiyanın Türkiyə ilə sərhəddə hərbi mövcudluğu Türkiyəyə qarşı yönəlmiş hərbi təhdiddir. Əgər hansısa ölkədə üçüncü tərəfin hərbi mövcudluğu varsa və bu, Türkiyədən gələn təhlükə ilə izah olunursa, demək lazımdır ki, Türkiyə Ermənistanı heç vaxt təhdid etməyib. Türkiyənin Ermənistan müstəqillik əldə etdikdən sonra onu nə vaxtsa təhdid etdiyini sübut edən heç bir faktımız yoxdur. Ona görə də Rusiya qoşunları ölkəni tərk edərsə, Ermənistan, Türkiyə də daxil olmaqla, heç bir təhlükə yaratmayan ölkəyə çevriləcək”. Erməni ekspert Arbak Xaçatryan da artıq İrəvanın Moskvaya etimad etmədiyini bildirir və bunun günahını Kremldə axtarır: “Rusiya özünü elə apardı ki, Ermənistanı bir yana qoyaq, öz komediya aktyoru olan Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski belə ona qarşı çıxdı. Rusiya imkan verməsəydi, hətta dəlilər də ona heç nə deyə bilməzdilər. Mən bəyanatların məzmununu müzakirə etmək istəməzdim. Ermənistan-Rusiya münasibətləri çoxdan mövcud deyil, insanlar sadəcə xaos içində yaşayırlar, dünya xaos içindədir, hər dövlət öz maraqlarını irəli sürür, münasibət yoxdur, hər kəs digərindən öz maraqları üçün istifadə edir. İdeyası və dövlətçiliyi olmayan Rusiya o qədər səhvlərə yol verdi ki, hətta ən russevər insanlar belə onun əleyhinə çıxdılar. Moskva regionda baş verənlərə ciddi qiymət verə bilmir”. Yunanıstanda yaşayan region üzrə təhlilçi Corc Meneşyan isə qeyd edir ki, Rusiya Ukraynadakı müharibə ilə bağlı çoxsaylı problemlərlə qarşı-qarşıyadır: “Və təbii ki, o, postsovet məkanında da bir çox problemlərlə üzləşir. Çünki Ukraynaya müdaxilədən sonra görürük ki, Moskvanın bir çox nominal müttəfiqləri yeni tərəfdaşlıqlar qurmağa çalışırlar. Burada Ermənistanı da görə bilərsiniz. Ukraynadakı müharibəyə görə bir çox problemlərlə üzləşməsinə baxmayaraq, Rusiyanın Azərbaycana ehtiyacı var. Azərbaycan Rusiya üçün önəmlidir. Bu, Azərbaycanın Qafqazda yerləşməsilə bağlıdır. Bu, tezliklə açılacaq “Şimal-Cənub” beynəlxalq ticarət dəhlizinə görədir, həm də ona görə ki, Rusiya Azərbaycanı Türkiyənin Qafqazdakı qapısı kimi görür və bunun qarşısını almaq üçün Azərbaycana yaxın olmaq istəyir. Beləliklə, Rusiya Ermənistanla Azərbaycan arasında balanslaşdırılmış rol oynamağa çalışır və mən hesab edirəm ki, bu, ən azı 2025-ci ilə qədər belə də olacaq. Rusiya Ermənistanla kağız üzərində müttəfiqdir. Demək istəyirəm ki, bəli, o, KTMT-nin üzvüdür. Ermənistan və Rusiya arasında müxtəlif müqavilələr imzalanıb. Hazırda Ermənistan Rusiyasız sağ qala bilməz. Yəni o, Rusiyadan təbii qaz idxal edir, Türkiyə ilə sərhəddə və Ermənistanın başqa yerlərində də rus əsgərləri var. Qarabağda Rusiya missiyası mövcuddur. Bütün məlumatlar doğrudur, dəqiqdir. Biz görürük ki, Ermənistan beynəlxalq təşkilatlarda Rusiya əleyhinə olan qətnamələri dəstəkləməyib və bitərəf qalıb. Bu, Ermənistan üçün cəsarətli addımdır, çünki əslində bu, "mən sizi dəstəkləmirəm" deməkdir. Amma iki dövlət arasında münasibətlərdə böyük problemlər var. Bunu açıq təsdiq edən fakt odur ki, Paşinyan bir neçə həftə əvvəl İrəvanda keçirilən sammit zamanı KTMT-nin bəyanatına imza atmaqdan imtina etdi. Deməli, bəli, təbii ki, Rusiya Ermənistanın müttəfiqidir, amma həqiqi müttəfiq deyil. Düzünü desəm, mən Ermənistanı Moskvanın geosiyasi girovu hesab edirəm. Ermənilərin çoxu mənimlə razılaşmaz, amma bu mənim fikrimdir. Və mən hesab edirəm ki, Ermənistanın müttəfiq seçmək imkanı olsaydı, o, Rusiyanı seçməzdi. Bu səbəbdən Ermənistanda anti-Rusiya əhvalı artır”.
Belə bir vaxtda İrəvan Rusiyanı qıcıqlandıracaq daha bir addım atıb. Məlum olub ki, Avropa İttifaqı 1 aydan sonra Ermənistana yeni müşahidə missiyası göndərəcək. Bu dəfə missiya 2 aylıq deyil, 2 illik müddətə göndəriləcək. Məlumata görə, missiya fevralın 20-də başlayacaq. Qərar ötən həftə Avropa Şurasının Siyasət və təhlükəsizlik komitəsi, həmçinin, müşahidə missiyaları ilə məşğul olan əsas orqan - Böhranlı idarəetmə üzrə mülki işlər komitəsi tərəfindən təsdiqlənib. Keçən ilin oktyabrında Azərbaycan-Ermənistan sərhədinə göndərilən 40 nəfərlik qrupdan fərqli olaraq, budəfəki missiya bütün Ermənistan ərazisini əhatə edəcək. Missiya üzvlərinin 200 nəfərdən ibarət olacağı, o cümlədən silahsız olacağı vurğulanır. Lakin Rusiya Qərb təmsilçilərinin Ermənistan sayəsində regiona gəlişini xəyanət kimi görür. Bu fonda Ermənistanda anti-Rusiya aksiyası genişlənir. “Rusiya işğalçıdır!” kimi şüarlar Ermənistan cəmiyyətini bürüyür. “İşğalçı Rusiya, Ermənistandan çıx!”, “Rusiya ordusu, Ermənistandan rədd ol!” kimi şüarlar “Milli Demokratik Qütb” siyasi hərəkatının aksiyalarında daimi səslənir. Ermənistan hakimiyyəti buna hər cür şərait yaradır.
Nahid SALAYEV
