Dövlətin media sahəsində siyasətini həyata keçirən Azərbaycan Respublikası Medianın İnkişafı Agentliyi yarandığı iki il müddətində mediada islahatların dərinləşməsi, müasir çağırışlara cavab verən layihələrin həyata keçirilməsi, yeni trendlərin tətbiqi və sairdə çox uğurlara imza atıb.
Yanvarın 12-də Bakı Biznes Mərkəzində Medianın İnkişafı Agentliyinin 2022-ci ilin yekunlarına dair hesabat konfransı keçirildi. Yerli media qarşısında hesabat nitqi ilə çıxış edən Medianın İnkişafı Agentliyinin icraçı direktoru Əhməd İsmayılov iki il müddətində həyata keçirilən layihələrdən, icra edilən tədbirlərdən və qarşıda duran hədəflərdən danışdı. Agentliyin fəaliyyət istiqamətlərindən danışan Ə.İsmayılov slaydlar vasitəsilə indiyə qədər görülən işlər, qarşıya qoyulan hədəflər, media sahəsində normativ hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi istiqamətdə görülən işlər, 2022-ci ildə imzalanan normativ hüquqi aktlar, media subyektlərinin iqtisadi müstəqilliyinin gücləndiriməsi barədə fikirlərini bildirdi. “E-Köşk” qəzet və jurnalların rəqəmsal yayım platformasının istifadəyə verilməsindən, mediaya dəstək layihələrinin həyata keçirilməsindən, jurnalistlərin peşəkarlığının artırılması, keçirilən təlimlər, media sahəsində təhsilin keyfiyyətinin artırılması, agentliyin kommunikativ aktivliyi, beynəlxalq əməkdaşlıq və sair barədə geniş danışdı. Ə.İsmayılov qeyd etdi ki, Agentlik media subyektlərinə və jurnalistlərə qanunda nəzərdə tutulmuş güzəşt və imtiyazların tətbiq olunması ilə bağlı layihə üzərində işləyir. Proses başa çatdıqdan sonra bu barədə ictimaiyyətə geniş məlumat veriləcək.
Ə.İsmayılov vurğulayıb ki, hazırda Azərbaycanda media subyektlərinin vergidən azad olunması ilə bağlı qanun layihəsi hazırlanır: “Media subyektlərini (audiovizual media subyektləri istisna olmaqla) 3 il müddətinə vergilərdən azad edən qanun layihəsi hazırlanıb”.
O qeyd edib ki, qanun layihəsinə əsasən, media subyektləri öz fəaliyyətlərindən əldə etdikləri gəlirlərin, reklam gəlirlərinin, habelə onlara verilən müvafiq yardımların gəlir, mənfəət və sadələşdirilmiş vergilərdən, istehsal etdikləri media məhsullarının təqdim edilməsinin əlavə dəyər vergisindən azad edilməsini ehtiva edir.
Ə.İsmayılov bildirib ki, qanun layihəsi ilə aidiyyəti qurumlar tanışdır və hökumətdə qanun layihəsi nəzərdən keçirilir.
Ə.İsmayılovun sözlərinə görə, region mətbuatının da inkişafı diqqət mərkəzindədir və bu istiqamətdə araşdırmalar aparılır, region mətbuatının təmsilçiləri ilə görüşlər keçirilir. O qeyd etdi ki, region mediasının inkişafı ilə bağlı da diaqnostik icmal hazırlanmaqdadır: “Onu da bildirim ki, milli məzmun, sosial reklam və ictimai faydalı elanların maliyyələşdirilməsi yolu ilə mediaya dəstək mexanizmləri barədə beynəlxalq təcrübənin təhlili və təkliflər hazırlanaraq aidiyyəti üzrə təqdim edilib”.
Ə.İsmayılov jurnalistlərin sualına cavab olaraq bəzi saytların media subyekti sayılıb-sayılmamasına da aydınlıq gətirdi: “Elə media subyekti var ki, ayda sayta bir xəbər yerləşdirir. Buna da media demək olar?"
O qeyd etdi ki, Media Agentliyinin 20 xəbər tələbi məsələsi media subyektləri ilə müzakirə edilib və razılaşdırılıb. “Media subyektinin saytında gündə özünün istehsal etdiyi 20 ədəd xəbər olmalıdır. Bu məsələ media subyektləri ilə geniş müzakirə edilib. Hesab edirəm ki, bu tələb elə də çətin deyil. Türkiyədə bu tələb bizdən dəfələrlə artıqdır. Gələcəkdə ehtiyac yaranarsa bu məsələni yenidən müzakirə edə bilərik”.
Ə.İsmayılov vurğuladı ki, indiyə qədər Media Reyestrində qeydiyyatdan keçmək üçün 200-dən artıq media subyekti müraciət edib, müraciət edənlərdən 160-a yaxın media subyektinə müsbət cavab verilib, digrlərinin müraciətləri baxılmaqdadır.
Ə.İsmayılov bildirdi ki, həmçinin 180 nəfərə qədər jurnalistin müraciəti təsdiq edilib.
Ə.İsmayılıov onu da qeyd etdi ki, istinadla bağlı məsələ hüquqi baxımdan həll edilib, qaydalara əməl etmək isə jurnalistlərin məsuliyyətidir.
Ə.İsmayılovun sözlərinə görə, istinad qaydalarının pozulması ilə bağlı jurnalistlər özləri Media Agentliyinə müraciət etməlidir. “Əgər jurnalist görür ki, onun materialı hansısa saytda istinadsız verilib, bu halda Media Agentliyinə müraciət edə və Agentlik məsələni araşdırıb tədbir görə bilər. Ancaq müraciət edilmədiyi halda Media Agentliyi hesab edir ki, bu məsələ tərəflər arasında razılaşdırılıb, müəllif yazının başqa saytda çıxmasına icazə verib”.
O vurğuladı ki, Media Reyestrindən keçmək üçün media subyektlərinin kifayət qədər müddəti var. Media subyektləri qalan müddət ərzində müraciət edə bilərlər. “Bizim əməkdaşlarımız media subyektlərinə bu məsələ ilə bağlı da texniki köməkliyi göstərməyə hazırdırlar. Bizim hansısa media subyekti reyestrə daxil edilməyəndə onlara sanksiya tətbiq etmək hüququmuz yoxdur. Qanunda göstərilən 6 aylıq müddət bitəndən sonra biz onlar haqqında məsələni məhkəmə qarşısında qaldıracağıq. Onların fəaliyyətlərinin davam etdirilib-etdirilməməsi barədə qərarı isə məhkəmə verəcək”, - deyə Ə.İsmayılov qeyd etdi.
Qəzetimizin “Əhməd müəllim, çıxışınızda siz də reklam məsələsini vurğuladınız. Belə başa düşdüm ki, reklam haqqında qanuna dəyişiklik edilməsinə ehtiyac var. Çap mediasının ən çox əziyyət çəkdiyi məsələlərdən biri reklamla bağlıdır ki, qəzetlər reklam ala bilmirlər, qəzetlərə reklam verilmir. Bunun bəlli səbəbləri var. Yəqin ki, Agentlik də bu istiqamətdə təhlillər edib. Düzdür, dövlət qəzetlərə maliyyə ayırır və sair. Amma qəzetlərin reklam təminatı da olmalıdır. Qəzetlərin reklam əldə etməsi, qəzetlərə reklam verilməsi üçün agentliyin hansısa təşəbbüsləri varmı” sualına Ə.İsmayılovun cavabı belə oldu: “Reklam haqqında” qanunda ediləcək dəyişikliklər, ola bilsin ki, bu dediyiniz məsələləri tam həll etməsin”. O vurğuladı ki, media inkişaf edir və bu inkişafdan irəli gələrək çap və onlayn mediada, eləcə də audiovizual sahədə reklamın verilməsi ilə bağlı şərtlərdə və standartlarda dəyişikliyə ehtiyac var. “Amma ümumilikdə reklam sahəsində problemin aradan qaldırılması ilə bağlı Media İnkişfı Agentliyinin başqa layihələri var”.
O vurğuladı ki, bu işə media subyektləri ilə reklam verənlərin təmasından başlamaq lazımdır. “Bizim o təmaslarda problemlərimiz, o sahədə bir boşluq var. Yəni reklam reklam, bu necə bölünür? Bir sual. İkinci sual, reytinq sisteminə necə otuzdurmaq və reytinqdə bunu necə istifadə etmək olar? Üçüncü istiqamət isə sosial reklamların təqdim edilməsi üçün Medianın İnkişafı Agentliyi nə edə bilər? Hazırda bu sahədə ən çox əziyyət çəkən çap mediamızdır”.
Ə.İsmaylov hesab edir ki, reklam verənlərlə media subyektləri arasında görüş təşkil etmək və bir platformada görüşüb problemlərimizi danışmaq, müzakirə etmək lazımdır. Necə olur ki, reklam verilir, amma reklam gəlib bizim media subyeklərinə, tutaq ki, çap mediasına çatmır və yaxud nə üçün çap çediasında reklam verməyə maraq yoxdur? Biri var, bunun səbəbini Media Agentliyinin ekspertlərindən, nümayəndələrindən eşidəsiniz, biri də var sahibkar özü desin ki, niyə reklam vermir.”
Ə.İsmayılovun sözlərinə görə, bunun səbəbini bilsək, onu aradan qaldırmaqla problemi həll etmiş olarıq. O qeyd etdi ki, Azərbaycanda çap mediasına dəstək mexanimzi var və Media Agentliyi dəstək göstərir: “Bu dəstək kifayətdirmi? Deyirsiz ki, kifayət deyil, çətinliklər mövcuddur. Həm dövlət dəstəyi, həm də eyni zamanda reklamdan gələn gəlirlərin artıq sistemli, balanslı şəkildə sizə istiqamətlənməsinə ehtiyac var. Bu problemi sizli, bizli və onlarlı həll etməliyik. Hüquqi normativ bazada buna çətinlik yaradan, “yox”, “olmaz” deyən bir problem yoxdur. Hazırkı qanunvericilik buna geniş şərait yaradır. Biz biznes strukturlarından reklamı almaq üçün onlara necə maraqlı olmalıyıq düşüncəsində olmalıyıq ki, onlar bizə reklam verməkdə maraqlı olsunlar...”.
İradə SARIYEVA
