Ukraynada davam edən hərbi əməliyyatlar getdikcə özünün daha gərgin mərhələsinə qədəm qoyur. Qərb bu vəziyyətdə Ukraynaya hərbi, iqtisadi yardımlarını artırır, ancaq Rusiya da cəbhəyə əlavə qüvvələr cəmləşdirir. Bu səbəbdən Ukraynadakı toqquşmaların daha qanlı mərhələyə qədəm qoyması proqnozlaşdırılır.
Baş verənlərlə bağlı Böyük Britaniyanın Müdafiə Nazirliyinin açıqladığı yeni kəşfiyyat məlumatlarına görə, Rusiya Ukraynanın mümkün əks-hücumlarına hazırlıq məqsədilə qoşunlarını cənub istiqamətinə yığır. Nazirliyin hərbi kəşfiyyata dair sənədində Rusiyaya məxsus hərbi yük maşınları, tanklar, artilleriya qurğuları və digər silah-sursatdan ibarət uzun karvanın Ukraynanın Donbas əyalətindən çıxarılaraq ölkənin cənub-qərbinə tərəf irəlilədiyi əks olunub. Məlumatda Rusiyanın işğalı altında olan Melitopol, Berdiansk, Mariupol, eləcə də Rusiyanın sərhəd ərazilərində olan hərbi təchizat sistemlərinin Kerç körpüsü vasitəsi ilə Krıma daşındığı qeyd edilib. Bundan əlavə, qurumun açıqlamasında hər biri 800-1000 canlı qüvvədən ibarət olan batalyon taktiki qruplarının da Krıma cəmləşdirildiyi bildirilir. Britaniya hərbi kəşfiyyatı bu qüvvələrdən Xerson regionunda olan rus ordusuna dəstək məqsədilə istifadə ediləcəyi qənaətindədir. Ukrayna qüvvələri isə ölkənin cənubunda yerləşən strateji körpüləri, Rusiyaya məxsus sursat anbarlarını və dəmiryol xətlərini sıradan çıxarmağa fokuslanıb. Ukrayna bu yolla Rusiyanın cənubdakı qoşunlarına logistik dəstəyi kəsməyə çalışır. Britaniya hərbi kəşfiyyatı iddia edir ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsi yeni, ən ağır döyüş mərhələsinə daxil olmaq üzrədir. Qurumdan verilən xəbərə görə, döyüşlər cənub-qərbdə - Zaporojyedən Xersonadək uzanan Dnepr çayına paralel təxminən 350 kilometrlik cəbhə boyu ərazini əhatə edəcək. ABŞ Dövlət Departamentinin Ukrayna üzrə keçmiş xüsusi nümayəndəsi Kurt Volker də bildirir ki, Ukraynada müharibə yeni ağır mərhələdə gələn il və yaz-yay aylarında davam edəcək. Onun sözlərinə görə, bu qışdan sonra hərbi əməliyyatların yeni mərhələsi başlayacaq: “Daha çətin günlər hələ qabaqdadır. Lakin Ukrayna indiki vəziyyətə gəlmək üçün böyük irəliləyiş əldə edib”. Volkerin sözlərinə görə, Avropa, Ukrayna və hətta Rusiya üçün bu qış xüsusilə enerji resurslarına görə son dərəcə çətin keçəcək: “İnanıram ki, bu qış hamı üçün ağır keçəcək: Avropa, Ukrayna və Rusiya üçün də. Amma biz təkcə hərbi deyil, həm də maliyyə, humanitar yardımı göstərəcəyik. Aİ üçün də bu qış enerji resursları ilə bağlı problemlərə görə ağır keçəcək. Onlar qışa hazırlaşırlar. Bu yaxınlarda Almaniya nümayəndəsi ilə danışdım, enerjinin bahalaşması böyük problemdir. Onlar hər şeydən necə sağ çıxacaqlarını anlamağa çalışırlar”. Bu fonda Qərb, xüsusən də ABŞ Ukraynada Rusiyaya qarşı vuruşmaq üçün yeni könüllü dəstələr toplayır. Eyni addımları Rusiya da atır.
Məlumatlara görə, Rusiyada məxsusi olaraq Ukraynada döyüşmək üçün könüllülərdən ibarət daha 40 batalyon təşkil olunub. Rusiyanın “Kommersant” qəzeti yazır ki, belə batalyonlar Rusiyanın regionlarında yazdan bəri toplanır. Bu barədə məlumatlar artıq istər hakimiyyət mediası, istərsə də müstəqil mediada da yayılır. Belə batalyonlara adətən onların toplandığı regionların adları verilir: “Bu qayda ilə Peterburqda “Kronştadt”, “Pavlovsk” və “Neva”, Yakutiyada “Bootur” (Elley Bootur yakutların əcdadı hesab olunur), Primoryedə “Tiqr”, Kazanda “Alqa” və “Timer” (tatarca “İrəli” və “Dəmir”), Çuvaşıstanda “Atal” (çuvaşca Volqa çayının adı), Perm diyarında “Parma” və “Molot”, Leninqrad vilayətində “Nevski” və “Ladojski” batalyonları təşkil olunub. Bundan başqa, İrkutskda təşkil edilən batalyona “Anqara”, Çelyabinskdə təşkil olunan batalyonlara “Yujnouralets” və “Yujnı Ural” adları verilib. Tomsk vilayətində təşkil edilən batalyon “Toyan” adlanır. Bu, XVII əsrdə Tomi çayının sahilində yaşamış tatar knyazının adıdır. Yerli sakinlərdən ibarət batalyonların təşkilinə hələ Ukrayna müharibəsindən çox əvvəl Çeçenistanda başlanıb. Onlar bu müharibənin ilk günlərindən cəbhədə döyüşlərə qatılıblar. Bunlar XTMD və “Axmat” dəstələridir. “Axmat” batalyonu Çeçenistan lideri Ramzan Kadırovun atası Axmat Kadırovun şərəfinə belə adlandırılıb. Ramzan Kadırov hələ iyunun 26-da elan edib ki, Ukrayna müharibəsində iştirak üçün “Axmat-Şimal”, “Axmat-Cənub”, “Axmat-Qərb” və “Axmat-Şərq” adlı dörd yeni batalyon yaradılır. Yerli rəsmilərin sözlərinə görə, regionlar əsasında yaradılan batalyonlarla işləmək daha asandır. Formal olaraq belə batalyonlara yazılan könüllülər Rusiya Müdafiə Nazirliyi ilə bir neçə aylıq müqavilə bağlayırlar. Onlara ödənilən maaş və ya muzd regiondan regiona 130 min və 300 min rubl (2110 və 4848 dollar) civarında fərqlənir. Bundan başqa, müqavilə bağlayanlara döyüş uğurları üçün mükafatlar və hücum əməliyyatları zamanı günə 8 min rubl “sutkalıq” ödənə bilər. Amma ötən həftə Müharibə Araşdırmaları İnstitutu xəbər verirdi ki, regionlarda könüllülərə maaşların verilməsi ləngidilir. Bəzi mülahizələrə görə, buna səbəb könüllülərin pulu aldıqdan sonra müharibəyə getməkdən imtina edə biləcəyindən ehtiyatlanmalardır. Müharibə Araşdırmaları İnstitutu hesab edir ki, başqa bir səbəb regionlarda muzdlulara ödəmək üçün kifayət qədər vəsaitin çatışmaması ola bilər. Məsələn, ötən həftənin sonunda çuvaşlardan ibarət “Atal” batalyonunun 40 əsgəri maaşlarının verilməməsi ilə bağlı yerli hakimiyyət orqanlarına şikayət edib”. Ekspertlər Rusiyada belə könüllü toplanışını gizli səfərbərlik adlandırır. Onlar bildirirlər ki, səfərbərliyi rəsmi hərbi komissarlıqlar yox, “Wagner” özəl hərbi şirkəti həyata keçirir.
Nahid SALAYEV
