Ermənistanın Müdafiə Nazirliyi Azərbaycanla sərhəd (Qazax rayonu istiqaməti) Voskepar kəndində Rusiya sərhədçilərinin yerləşdirildiyini açıqlayıb. Məlumatda deyilir ki, hazırda kənddə Rusiya sərhədçilərinin arxa cəbhə təminatını həyata keçirmək üçün tikinti işləri görülür.
Bundan əvvəl Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan bildirmişdi ki, Azərbaycanla sərhəd boyu Rusiya sərhəd qoşunlarının postlarının yerləşdirilməsini təklif edir və bu məsələni rusiyalı tərəfdaşlarla müzakirə edəcək. Paşinyan əsasən dövlət sərhədinin Laçın və Kəlbəcər istiqamətindən keçən hissəsini nəzərdə tuturdu, hansı ki, həmin istiqamətdə tez-tez atışmalar baş verməkdədir. Rusiyada Paşinyanın bu təklifinə ya sükutla reaksiya verdilər, ya da (ayrı-ayrı siyasətçilər və ekspertlər səviyyəsində) əsasən müsbət yanaşmadılar. İndi isə Rusiya sərhədçiləri, bilavasitə Azərbaycanla sərhəddə olmasa da, Ermənistanın Qazax istiqamətindəki sərhəd kəndində yerləşiblər. Bəs bu nədən xəbər verir? Xüsusən də Qazax rayonunun 90-cı illərin əvvəllərində işğal olunmuş 7 anklav vəziyyətində olan kənnin qaytarılacağı haqda vaxtaşırı məlumatların yayıldığı bir vaxtda. Hərbi ekspert Karen Ovanesyan hesab edir ki, Rusiya sərhədçilərinin Voskepar kəndində iştirakı anklav ərazilərin geri qaytarılmasına hazırlıqdır. Belə ki, Rusiya sərhədçiləri Azərbaycanın əsas əraziləri ilə Qazaxın həmin anklav kəndləri arasında gediş-gəlişin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün ora yerləşdirilə bilərdi: “Əks halda Rusiya sərhədçilərinin orada yerləşdirilməsi üçün heç bir tutarlı səbəb yoxdur. Bu, həmin kəndlərin qaytarılmasına hazırlıq və onların təhlükəsizliyini təmin etmək üçün edilir”.
Maraqlıdır, bəs bizim ekspertlərin sözügedən məsələyə münasibəti necədir? Rus hərbçilərinin yerləşdirilməsi Qazax rayonunun məlum 7 anklav kəndinin taleyinə necə təsir edəcək?
“İki ölkə sərhədlərinin təyin olunması prosesi zamanı işğal altında olan Qazax kəndlərinin...”
Məsələyə münasibət bildirən hərbi ekspert Ədalət Verdiyevin fikrincə, rusların Ermənistan sərhədlərində görülməsi ilk dəfə deyil: “Rusların Ermənistanın həm Türkiyə, həm İran, həm də Azərbaycanla sərhəd olan bəzi hissələrdə fəaliyyət göstərməsi ilk dəfə deyil. Hətta Ermənistanın mərkəzindəki hava limanını belə Rusiya əsgərləri qoruyur. Düzü, Ermənistan öz ərazisində istədiyi ölkənin qoşununu yerləşdirə bilər. Bu bizim üçün o qədər də böyük məna kəsb etmir. Təəccüblü olan odur ki, Rusiya Ermənistanın demarkasiya və delimitasiya müddətini uzatmasına hələ də səssiz qalır. Halbuki, Azərbaycan tərəfi bu proseslərin qısa zamanda başa çatması üçün dəfələrlə təkliflərini səsləndirib. Sərhədlərin delimitasiyası məsələsində Azərbaycan artıq bəlli bir vaxt məhdudiyyətinin olduğunu Ermənistana bildirməlidir. İki ölkə sərhədlərinin təyin olunması prosesi zamanı işğal altında olan Qazax kəndlərinin də Azərbaycana qaytarılması bizim hamımızın səbrsizliklə gözlədiyi hadisədir. Lakin təəssüflər olsun ki, Ermənistan müxtəlif vasitələrlə prosesləri bir qədər də uzatmaq istəyir. Hətta bəlkə də payız, qış mövsümünün gəlməsi ilə prosesin gələn ilə saxlanmasının şahidi olacağıq”.
Hərbi ekspert hesab edir ki, Ermənistan birgə bəyanatın şərtlərini yerinə yetirməkdən imtina edərsə, Azərbaycan da bu bəyanatın şərtlərindən imtina edə bilər.
Vidadi ORDAHALLI
