Şəhidlər Xiyabanındakı 32 naməlum şəhidin kimliyi müəyyənləşdirilir. Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası naməlum şəhid məzarları ilə bağlı ekshumasiya və tibbi-genetik ekspertizasının aparılması üçün Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğuna müraciət edib.
Baş Prokurorluğun Mətbuat xidmətindən bildirilib ki, bununla əlaqədar Respublika Hərbi Prokurorluğunun təqdimatı əsasında Bakı şəhəri Birinci Şəhidlər Xiyabanında tanınmadan dəfn edilmiş 23, Bakı şəhəri İkinci Şəhidlər Xiyabanında isə 9 şəhid məzarından meyitin qəbirdən çıxarılmasına (ekshumasiya) dair 03 iyun 2021-ci il tarixdə Bakı Hərbi Məhkəməsi tərəfindən qərarlar qəbul edilib.
Prokurorluq əməkdaşları tərəfindən məhkəmə-tibbi kriminalistik ekspertin iştirakı ilə ekshumasiya keçirilməklə tibbi-genetik tədqiqat üçün müvafiq nümunələrin götürülməsi təmin edilib.
Hazırda Respublika Hərbi Prokurorluğu və aidiyyəti ərazi prokurorluqlarının iştirakı ilə zəruri tədbirlər həyata keçirilir.
“Təkcə Bakıdakı Şəhidlər Xiyabanında 32 məchul şəhid məzarının açılması ilə kifayətlənməməliyik, başqa şəhərlərimizdəki naməlum əsgərlərin məzarları açılmalı, onların da nəşi tibbi ekspertizadan keçirilməli, şəxsiyyətləri müəyyən olunmalıdır”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Faiq Ələkbərli hesab edir ki, nəməlum şəhidlərin kimliyinin müəyyən edilməsi olduqca əhəmiyyətlidir. “Əlbəttə, istər Bakı şəhərindəki Şəhidlər Xiyabanında, istərsə də Gəncədə, Sumqayıtda, eləcə də digər şəhərlərimizdəki Şəhidlər xiyabanlarında nəməlum şəhid əsgərlərimizin məzarları var. Bu məzarların açılaraq onların nəşinin tibbi ekispertizadan keçirilməsi və həmin şəhidlərimizin kimliklərinin dəqiqləşdirilməsi vacibdir. Çünki bir tərəfdə itkin düşmüş sayılan əsgərlərimiz, o biri tərəfdə nəməlum şəhid məzarları var. Hesab edirəm ki, məzarlar açıldıqdan və tibbi ekspertiza aparıldıqdan sonra həmin naməlum şəhid məzarının itkin sayılan bir əsgərə məxsus olduğu üzə çıxar. Bilirsiz ki, ata-analar var, övladını itkin adı ilə hər yerdə axtarır, onun tapılması üçün dövlət qurumlarına, beynəlxalq təşkilatlara müraciətlər edir. Amma məzarların açılması ilə bir çox məsələlərə aydınlıq gələcək. Doğrudur, övladlarını itkin düşmüş sayan valideynlər üçün bu bir ümiddir ki, onların övladları yaşayır, amma onlar tam əmin deyillər, ortadakı qeyri-müəyyənlik də onlara acı verir. Amma bu kimi dəqiqləşdirmələr aparmaqla həmin naməlum şəhidlərin kimliyinin müəyyənləşdirilməsi ən çox da o baxımdan vacibdir ki, nə qədər acı olsa da valideynlər həqiqəti biləcək”.
F.Ələkbərlinin qeyd etdiyinə görə, naməlum şəhidlərin kimliyinin dəqiqləşdirilməsi nəticəsində həm onların ailəsi şəhid ailəsi statusu alacaq, həm də doğmaları məzarlarının yerini öyrənəcək, ziyarətə gələcəklər: Belə deyək, ata-anaların gözləri yollardan yığılacaq və onlar artıq biləcəklər ki, övladları şəhid olub. Bilirsiz, narahatlıq, nigarançılıq, qeyri-müəyyənlik onların valideynlərini, yaxınlarını çox üzür. Eyni zamanda şəhidlərin kimliyinin müəyyən edilməsi də onların ailəsinin şəhid ailəsi statusu daşımasına şərait yaradacaq. Fikrimcə, təkcə Bakıdakı Şəhidlər Xiyabandakı 32 məchul şəhid məzarının açılması ilə kifayətlənməməliyik, başqa şəhərlərimizdəki naməlum əsgərlərin məzarları açılmalı, onların da nəşi tibbi ekspertizadan keçirilməli, şəxsiyyətləri müəyyən olunmalıdır. Bütün hallarda onlar bizim üçün əzizdir, Vətən, millət, torpaq uğrunda şəhid olanların hamısının ruhu qarşısında borcluyuq, hər biri bizim qəhrəmanımızdır. Bu həssas məsələdə dəqiqləşdirmələrin aparılması, qeyri-müəyyənliyin aradan qaldırılması dövlətimiz, xalqımız və onların valideynləri, yaxınları üçün çox əhəmiyyətlidir. Həm də bununla bir çox qaranlıq suallara aydınlıq gələcək. Çünki dediyim kimi, hələ də ümidini itirməyib oğlunu, atasını, qardaşını, nişanlısını, həyat yoldaşını gözləyənlər var. Başlayacaq bu proses nəticəsində hər şey aydın olacaq. Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin, ruhları şad olsun”-deyə F.Ələkbərli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
