“Sağlam düşünən konqresmenlər anlayırlar ki, belə bir qərarın qəbul olunması ABŞ-ın dövlət maraqlarına zərər vurur”
Məlum olduğu kimi, iyulun 29-da Nümayəndələr Palatasının Nyu Cersi ştatından olan üzvü Frank Pallonenin və onun Konqresdə Erməni Məsələləri üzrə kokusunun (qrupunun) təklif etdiyi düzəliş ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatası tərəfindən qəbul edilib.
Qəbul olunan düzəlişdə ABŞ-ın Azərbaycana hərbi maddi və təlim dəstəyinin qarşısının alınması təklif olunur.
Pallonenin Konqresin rəsmi səhifəsində bildirilir ki, qanun layihəsinə Ermənistanın “demokratik, iqtisadi və enerji islahatlarına dəstək vermək üçün” 50 milyon dollar daxildir. Bundan əlavə, qanun layihəsi ABŞ-ın Beynəlxalq Hərbi Təhsil və Təlim, habelə Xarici Hərbi Maliyyələşdirmə proqramları çərçivəsində Azərbaycana təhlükəsizlik sahəsində maddi yardımın qarşısını alır və 2 milyon dolları Ermənistanda, “Arsaxda” minaların təmizlənməsi proqramına yönəldir.
Bütün bunlara baxmayaraq, Konqresin qərarında diqqəti çəkən məqam odur ki, vur-tut 5 səs üstünlüyü ilə qərar qəbul olunub. Məsələ ondadır ki, ümumilikdə sözügedən qanunun leyhinə 217, əleyhinə isə 212 konqresmen səs verib. İndiyə qədər Konqresdə Azərbaycan əleyhinə hansısa qətnamə qəbul olunanda səs fərqi daha böyük olurdu. Sözügedən qadağanı Senat qəbul edəndən, ardınca Bayden təsdiq edəndən sonra qüvvəyə minəcək. Aradakı səs fərqinin elə də böyük olmadığını, Birləşmiş Ştatların dövlət maraqlarını nəzərə alsaq növbəti mərhələlərdə bunun önlənməsi ehtimalı nə dərəcədə realdır?
Məsələyə münasibət bildirən sabiq diplomat, politoloq Fikrət Sadıqovun sözlərinə görə, belə bir ehtimal yüksəkdir: “Məlum olduğu kimi, ABŞ Konqresində Azərbaycana qarşı qərəzli mövqedən çıxış edən konqresmenlər az deyil. Erməni lobbisinin təsiri altında olan bu konqresmenlər illərdir ölkəmizə qarşı fəaliyyət göstərirlər. O baxımdan, Frank Pallone kimi ermənipərəst konqresmenlərin qərəzli mövqeyi bizim üçün təəccüblü deyil. Məhz onların dəstəyi ilə 1992-ci ildə Azərbaycana yönəlik 907-ci düzəliş qəbul olundu. Ancaq bütün bunlara baxmayaraq, ötən illər ərzində çox şeylər dəyişib. Konqresdə yəhudi lobbisi Azərbaycanın maraqlarını müdafiə edir. Əvvəlki illərə baxanda Azərbaycanpərəst konqresmenlərin, senatorların sayı artıb, onlarla əlaqələr genişlənib. Bütün bunların nəticəsidir ki, Nümayəndələr Palatasının 212 üzvü qərarın əleyhinə səs verib. Fikrimcə, bu, ciddi rəqəmdir. Çünki sağlam düşünən konqresmenlər anlayırlar ki, belə bir qərarın qəbul olunması ABŞ-ın dövlət maraqlarına zərər vurur. Zatən Azərbaycan ABŞ-ın 3-4 milyon dollarına möhtac deyil. Çox güman ki, sözügedən qərar Senatdan keçməyəcək. Başqa bir tərəfdən belə bir qərarı prezident Co Bayden asanlıqla təsdiq etməyəcək. Çünki ABŞ-la Azərbaycan arasında müəyyən münasibətlər var. Bayden bir neçə dəfə müxtəlif formalarda ikitərəfli münasibətləri yüksək qiymətləndirib”.
Bir sözlə, ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində dinamik inkişafı nəzərə alan politoloq güman edir ki, sözügedən qərar qanuni qüvvəyə minməyəcək.
Vidadi ORDAHALLI
