Rusiyanın “Komsomolskaya pravda” qəzetinin Ermənistan və Xankəndi haqqında hazırladığı reportajda bir daha aydın olur ki, ermənilər gələcəklə bağlı çox bədbindilər.
Yazıda məlum olur ki, həm Ermənistandan, həm də rus sülhməramlılarının nəzarət etdiyi Qarabağdan köç var. Artıq ermənilər Qarabağa görə ölmək istəmir: “Hər şeyin günahkarı Qarabağdır, pulumuz ora axır, uşaqlarımız Qarabağlılar üçün ölür. Gəlin onlardan qurtulaq və yaşayaq”.
Eyni zamanda qeyd edilir ki, yay mövsümü bitəndən sonra ölkəni daha çox adamın tərk etdiyi hiss olunacaq: “Erməni dostum Vardanın evi tam bir dəlixana idi: Almaniyadan olan nəvə nə rus, nə də erməni dilində bilmir və alman dilində cizgi filmləri tələb edir. Rusiyadan gələn nəvə hələ danışmağa başlamayıb, amma ən azından müəyyən rus və erməni sözlərini başa düşür. Los-Ancelesdən isə qardaşı gəlib. Hamı sakitləşib rus arağı içmək üçün masaya oturanda Vardan ağır şəkildə dedi: - Bu ilin ilk dörd ayında 80 min insan Ermənistanı tərk edib. Geri dönmək ehtimalı yoxdur. Sonra yay bitəcək, bütün qohumlar dağılacaq və biz burada qalacağıq. İnsanlar olmayan bir ölkədə. Böyük bir köç var. Milli tarixi nümunəmiz budur: doğma torpağımızı tərk etmək, yad bir ölkədə olmaq, Ararat dağının şəklini divara asmaq və kədərlənmək”.
Belə məlum olur ki, ged-gedə Ermənistanda əhalinin sayı daha da azalacaq və bu prosesin qaçılmaz olduğu artıq heç kəsdə şübhə doğurmur.
“Qarabağ artıq ermənilər üçün qulpsuz çamadan amilinə çevrilib”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən AMİP-in sədr müavini Afsəddin Nəbiyevin fikrincə, Ermənistanda xalqın böyük əksəriyyətinin yeni siyasi reallıqları dərk etməsi başadüşüləndir: “Artıq erməni cəmiyyəti və siyasi isteblişmenti bir həqiqəti dərk etməlidir ki, XXI əsrdə mifoloji təsəvvürlərlə hər hansı bir xalqın və dövlətin gələcəyini qurmaq mümkün deyildir. Tarixə nəzər salsaq görürük ki, son 200 ildə ermənilər Cənubi Qafqaza köçürüldükdən sonra bu xalq, bir çox dövlətlərin əlində siyasi alət vasitəsi olaraq istifadə olunub. Ümumiyyətlə, bir xalq öz yaşadığı yerdən başqa yerə köçürülürsə, o xalqın yad bir torpaqlarda məskunlaşması prosesi uğurlu ola bilmir. Bu prosesi biz demirik. 1986-cı ildə İrəvan Universitetinin buraxdığı "Ermənistan və ətraf rayonların toponimikası" kitabında erməni alimləri göstərir. Orada qeyd olunub ki, burada yaşayan erməni əhalisinin 70 faizi yerli əhali deyil, bu əhali müxtəlif vaxtlarda buraya köçürülüb. Bu faktları ona görə vurğulayıram ki, Ermənistan adlanan əraziyə köçürülən əhali bu bölgədə heç vaxt məskunlaşa bilmirlər. Çünkü oranın coğrafi şəraiti və iqliminə uyğunlaşmış yerli əhali məhz azərbaycanlılar olub. Məntiqlə hər hansı bir ağır sosial-iqtisadi yaşayış tərzi öz yaşadığı vətəni tərk etməyə əsas ola biıməz. Deməli, bu, ölkədə yaşayan ermənilər əsl həqiqətləri dərk etməyə başlayılar. Günü bu gün Ermənistan sürətlə boşalır. Əhali Rusiyaya, Avropaya, Amerikaya sürətlə axın edir. Baxın, Afrikada heç bir qidası, ərzağı olmayan insanlar belə yaşadığı yeri tərk etmirlər. Onlar yaşadıqları yerə vətən kimi baxaraq ağır şərtlərə dözərək öz yurdlarında yaşamaqda davam edirlər. Erməni siyasətçiləri bu bölgədə birmənalı olaraq o qədər cinayətlər törədiblər ki, qonşu dövlətlərin heç birinin Ermənistana etimadı, inamı qalmayıb. Sürətli köç etmənin bir amili də budur. Üstəlik Qarabağ artıq ermənilər üçün qulpsuz çamadan amilinə çevrilib. Hesab edirəm ki, bu proses uzun illər belə də davam edəcək. Erməni xalqı və siyasətçiləri indi reallıqları qəbul edib, bölgədə sülhün və əmin-amanlığın təmin olunması üçün güzəştlərə getməyi bacarmasalar, bu dövlətin yaxın illərdə çöküşü qaçılmazdır”.
Bu baxımdan sədr müavini hesab edir ki, çıxış yolu olaraq erməni tərəfi Azərbaycan dövlətinin sülh naminə irəli sürdüyü şərtlərə əməl etməlidilər.
Vidadi ORDAHALLI
