Bu gün Azərbaycan Ermənistana yekun sülh müqaviləsinin imzalanması üçün müvafiq təkliflər ünvanlasa da İrəvandan hələ də hər hansı real cavab yoxdur. Məsələnin bu tərəfinə nəzr salan Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov qeyd edir: “Təəssüf ki, hələlik Ermənistan tərəfinin sülhlə bağlı təkliflərimizə cavab tədbirlərini müşahidə etmirik”.
Nazir qeyd edib ki, Ermənistanın addımları bölgədəki vəziyyətə təhdiddir: “10 noyabr və 11 yanvar tarixli üçtərəfli bəyanatların bəzi müddəalarının icrasında bir sıra çətinliklər var. Buna səbəb Ermənistan tərəfindən sərgilənən mövqedir. Ermənistan həmin bəyanatların icrasına birmənalı maneələr törədir. 10 noyabr tarixli üçtərəfli bəyanatda göstərilib ki, bütün hərbi əməliyyatlar dayandırılır. Bu, o deməkdir ki, hərbi əməliyyatla bilavasitə və dolayı bağlı olan təhdidlər aradan götürülməlidir. Lakin bu gün Ermənistan işğaldan azad edilmiş ərazilərdə basdırılan minaların xəritələrini vermir. Minaların mövcudluğu isə hərbi əməliyyatların tərkib hissəsidir”. Mina xəritələrini verməməklə, sülh müqaviləsini qəbul etməməklə yanaşı, dövlət sərhədlərinin delimitasiyası və demarkasiyası üzrə müvafiq işləri görmək əvəzinə Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyi Zəngilan, Qubadlı, Laçın və Kəlbəcər rayonları boyunca dövlətlərarası sərhəd rejimini pozmağa cəhd edir, təxribatlar törətməklə bölgədə vəziyyəti gərginləşdirməyə çalışır. Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri tərəfindən Azərbaycan ordusunun dövlət sərhədinin Kəlbəcər rayonu sahəsindəki mövqelərini davamlı atəşə tutması bu gərginliyi yeni irimiqyaslı savaşa çevrilməsi ilə nəticələnə bilər.
Azərbaycanın silahlı birləşmələri düşmənə layiqli cavab verib və hər zaman təcavüzkarı susdurmağa qadirdir. Ancaq ordusuna ölümcül zərbələr endirilmiş, kapitulyasiya aktına imza atan, iqtisadiyyatı tamamilə tənəzzülə uğrayan, müstəqil dövlət kimi hələ də formalaşmayan Ermənistan bütövlükdə regionda sülh proseslərinə ciddi təhlükə yaradır. Bu fonda uzun müddət yürütdüyü militarist, terror siyasətini davam etdirir. Hər bir halda bu cür düşmənçilik siyasəti hansısa nəticə verə bilməz. Bunu ermənilər özləri də etiraf edir. Erməni ekspert Derenik Malxasyan bu xüsusda bildirir: “Bu sərhəd ağırlaşmaları biabırçı sülh müqaviləsinin və ya bənzər bir müqavilənin imzalanması ilə başa çata bilər. Ölkənin başına gətirilən sınağın mənbəyi hakimiyyətdə qalırsa, bu sınaqlar təbiət qanunlarına görə davam etdirilməlidir”. Erməni siyasi icmalçı Qraçya Qalustyan da eyni mövqedədir. Onun fikrincə, hər şey ona doğru gedir ki, erməni xalqı yaxın vaxtlarda Azərbaycanın ərazi bütövlüyünin İrəvan tərəfindən rəsmi olaraq tanınmasını eşidəcək: “Son zəncirvari hadisələrin gedişatı bunun əyani sübutudur. Paşinyanın Moskvaya səfəri, o cümlədən Azərbaycan prezidentinin Rusiya ilə əlaqələri, Putinin nitqi, sonra isə Əliyevin müsahibəsi… Mariya Zaxarovanın nitqini də yaddan çıxarmaq lazım deyil. Bu amillər çox şeyi izah edir. Orada praktiki olaraq İrəvana ünvanlanmış ultimatum səslənir”.
“Hayeli” nəşri də bu xüsusda olduqca maraqlı məqama toxunub: “Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibə zamanı Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə görüş barədə suala cavab verərkən bildirib ki, bizim yanaşmamızda fikir ayrılığı yoxdur. Moskva İlham Əliyevin qeyd olunan sözlərini təkzib etməyib, buna görə də səssizlik razılıq əlamətidir. Yəni, Kremldən, Rusiya XİN-dən ƏIiyevin sözlərini təkzib etmədilər, deməli Əliyevin dediyi həqiqətdir. Birincisi, Qarabağ məsələsində Bakı və Moskvanın mövqeləri üst-üstə düşür, Azərbaycan və Moskva Qarabağ münaqişəsini bitmiş hesab edir. Növbəti çox vacib məsələ budur ki, Moskva və Bakı Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı yanaşmalar məsələsində fikir ayrılıqlarına sahib deyil. İndi Moskva və Bakı eyni təsəvvürə sahibdir, bəs Bakının mövqeyi hansıdır? Bakının mövqeyi budur ki, 10 noyabr razılaşmasında nəzərdə tutulduğu kimi, Zəngəzur dəhlizi açılmalıdır, sərhədlər müəyyən edilərək tanınmalıdır. İndiki halda sərhəd insidentləri nəticəsində Azərbaycana yaxın olan Ermənistan kəndləri boşalır. Kəlbəcər istiqamətində intensiv atışmalara görə Zod qızıl yatağının işçiləri təxliyyə edilib. Yataqda hasilat işləri aparan “GeoProMining Gold” şirkətindən bildiriblər ki, “nizamsız atəş səsləri eşidilir”. Bu səbəbdən şirkət rəhbərliyi əməkdaşlarını təcili təxliyyə etməyə qərar verib, 150 nəfərə yaxın işçi təxliyyə olunub. Bütün sərhəd zonasında ciddi narahatlıq hökm sürür və bu yerlər boşalır”. Erməni ictimai xadim Qaqik Miricanyan isə xatırladır ki, atışmaların getdiyi Yerasx kəndindən İrəvan cəmi 60 kilometr məsafədədir. Dediyimin daha aydın olması üçün elə bir vəziyyət təsəvvür edin ki, toyuğu sobada hazırlamağa qərar vermisiniz. Əlbəttə, toyuğu sobanın içinə qoyacaqsınız, lakin onun dadına baxa bilməyəcəksiniz, çünki azərbaycanlılar hətta ağır texnika ilə belə bir saata İrəvana çatacaq. Bu günlərin bədbəxtliyi bizdən-sizdən bu qədər yaxında baş verir”.
Tahir TAĞIYEV
