Son günlər ərzində Ermənistan-Azərbaycan sərhədində vəziyyətin gərginləşməsi müşahidə edilməkdədir. Xüsusən də sərhədin Kəlbəcər istiqamətindən düşmən təxribatlarının daha da intensivləşməsi müşahidə edilir. Burada Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri Basarkeçər rayonundan Azərbaycan ordusunun mövqelərini vaxtaşırı intensiv atəşə tutur. Azərbaycan ordusunun bu istiqamətdə yerləşən bölmələri tərəfindən adekvat cavab tədbirləri ilə hər dəfə düşmən susdurulur.
44 günlük Vətən müharibəsində ordusu darmadağın edilmiş Ermənistanın nədən belə təxribatlara əl atması olduqca maraq doğurur. Bu məsələ ətrafında öz mülahizələrini irəli sürən siyasi və hərbi təhlilçilər, hətta erməni ekspertlər belə hesab edir ki, baş verənləri İrəvan üçüncü qüvvənin təhriki ilə edir. Amma nəticə Ermənistan üçün kifayət qədər ağır ola bilər. Rusiyalı tarixçi, hərbi ekspert Oleq Kuznetsov məsələ ilə bağlı qeyd edir: “Paşinyan qəsdən öz hərbiçilərini ölümlə nəticələnən təxribatlara sövq edir ki, Müdafiə Nazirliyində vəzifədə olan bəzi generalları rahatlıqla işdən aza edərək, onların yerinə öz adamlarını gətirə bilsin. Kəlbəcərdə qarşıdurma nəticəsində 1 Azərbaycan və 11 erməni hərbiçinin öldürüldüyü barədə məlumatlar yayıldı. Atəşkəs şəraitində 11 hərbçinin həlak olması, demək olar ki, istənilən, hətta ən "yeri bərk olan" generalın istefası üçün ciddi səbəbdir. Yaddan çıxarmaq lazım deyil ki, məhz bu ilin fevralında Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının rəis müavini, daha üç generalı və 30-dan çox zabiti Nikol Paşinyanın istefasını tələb etmişdilər. Hazırda Nikol bu güclü müxaliflərdən azad olmaq şansı əldə etmiş olur.Yalnız hadisələrin bu inkişaf ssenarisi həm Qarabağda Rusiya sülhməramlılarının komandanlığının susmasını, həm də Qarabağda atəşkəsə nəzarət üzrə Rusiya-Türkiyə Birgə Monitorinq Mərkəzinin nümayəndələrinin şərhlərinin olmamasını məntiqi şəkildə izah edir. Hər şey hamını qane edir”.
Ermənistanın “Milli Nəzarət Sistemi” ictimai təşkilatı bu fonda “Facebook” səhifəsində video paylaşıb və yanında yazıb: “Azərbaycan sərhədlərdə yerləşən mövqelərində böyük sayda qoşun və sursatı artırmağa davam edir. Mənbələrimizin məlumatına görə, Qaragöldən Nerkin Xndzoreskə qədər olan sektorda rəqib təxminən 7000 nəfərlik qoşun toplayıb”. Qeyd edilir ki, buradan hər hansı həmləyə Ermənistan müqavimət göstərə bilməyəcək. “Qraparak” qəzeti yazır ki, Azərbaycanın sərt zərbələr endirəcəyi halda İrəvan Moskvanın köməyinə ümid edə bilməz. Bunun əsas səbəbi İrəvanın Rusiyadan üz çevirib Qərbmeylli siyasət yürütməsidir. Bu da Rusiyada ciddi narazılıq yaradıb: “Hökumətdəki son kadr dəyişikliklərindən sonra belə təəssürat yaranır ki, Nikol Paşinyan əsas sferalara antirusiya mövqeliləri təyin edərək, xarici siyasət kursunu dəyişir. O, vəzifədən rusiyayönlüləri uzaqlaşdırır və yerinə Qərb mərkəzlərindən idarə olunanları, bəzən isə düşmən dövlətlərin xüsusi xidmət orqanları ilə əlaqələri olanları təyin edir. Bizim hökumətin belə davranışı rusların və rusiyayönlü dairələrin diqqətindən yayınmır. Bu barədə sülhməramlılar da danışırlar. Zəngəzurda olan Rusiya sülhməramlıları yerli əhali ilə kontaktları zamanı öz narazılıqlarını gizlətmirlər. Onlar bəyan edirlər ki, Ermənistan-Azərbaycan sərhədində gərginlik məsələsində Ermənistan hökuməti günahkardır, çünki hər şeyi edir ki, Rusiyanın öz öhdəliklərini icra edə bilməmə təəssüratı yaratsın. Bunu isə Qərb qoşunlarının gətirilməsi məqsədilə edir”. “Past” nəşri də bildirir ki, son dövrdə Ermənistanın hazırkı hakimiyyətinin davranışından ölkənin xarici siyasi kursunda ciddi dəyişikliklər gözlənildiyi bəlli olur: “Üstəlik, Ermənistan hakimiyyətinin müxtəlif nümayəndələri bu barədə kifayət qədər açıq şəkildə eyham vurmaq üçün fürsəti əldən vermirlər. Deyilənin ən yaxşı nümunəsi son iki ayda KTMT-yə qarşı başlamış hücum idi. Bundan əlavə, antirus “orkestri” Rusiyaya qarşı təbliğata növbəti bir təkan verərək yeni bir “konsert mövsümü”nün açıldığını elan edib. Məlumata görə, Ermənistanda fəaliyyət göstərən Qərb maliyyələşdirməsinə sahib dairələr bu prosesdə təbii olaraq əsas iştiraka malikdir. Bu dairələr üçün kifayət qədər əlverişli siyasi durum yaranıb ki, ictimaiyyət arasında bütün mümkün variantlarla antirus kampaniyası həyata keçirsinlər”. Ermənistanın “Henaket” analitik mərkəzinin rəhbəri Tiqran Abrahamyan da bu fonda həyəcan təbili çalır: “Rusiya xarici işlər naziri Lavrov Qərbin aktivləşməsinə toxunaraq qeyd edib ki, “indi də qərb tərəfdaşlarımız öz varlıqlarını, eləcə də Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz daxil olmaqla sərhədlərimiz boyunca hərbi varlıqlarını genişləndirməyə çalışırlar”. Türkiyənin regionumuzda aktivləşməsinin əsas məqsədinin və bunun nəticələrinin Rusiyada yaxşı başa düşdüldüyü müzakirə mövzusu belə deyil. Üstəlik, Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəhbəri Ermənistanda və Ermənistan ətrafında baş verən hadisələri Qərbin təsirinin genişlənməsi təhdidi, eləcə də hərbi təhdid kimi nəzərdən keçirir. Məgər bu halda Ermənistan yeni zərbələr qəbul etməyə hazırdır? Düşünürəm ki, bu, bütün şüurlu insan üçün təəssüf ki, sadə cavabı olan aydın sualdır”.
Məhz bu durumda "Yerevan Today" nəşri qeyd edir ki, sərhəddə gərginlik artsa, bundan Ermənistan udan tərəf olmayacaq. Qərb vəd etdiyinin əksinə olaraq Ermənistanın köməyinə gəlməyəcək. Bu durmda rusları narazı salmaq da ermənilərin daah çox əleyhinə işləyəcək: “Ona görə də erməni ictimaiyyəti ciddi şəkildə narahatdır. Ruslar sərhəd məsəlsində lazımı köməklikləri etməyəcək. Əgər sərhədlərin delimitasiyası prosesində SSRİ dağılmamışdan əvvəlki sovet xəritələrinə istinad olunacaqsa, Ermənistan Tavuş rayonunda birtərəfli güzəştlərə gedəcək və strateji əhəmiyyət daşıyan bir sıra yaşayış məntəqələrini Azərbaycana təhvil verəcək”.
Tahir TAĞIYEV
