Mətbuatda yayılan məlumatlara görə, Türkiyə sosial media haqqında qanun qəbul etməyə hazırlaşır. Qanuna görə, dezinformasiya, pornoqrafiya, cinsi ayrı-seçkilik, din və vicdan azadlığına qarşı təhqir və təhdidlər, terror və.s barədə olan paylaşımları edən şəxslər cinayət məsuliyyətinə cəlb edilə biləcəklər. Qanun layihəsi hazırlanma mərhələsindədir.
Azərbaycanda da belə bir qanun qəbul olunmasına zərurət var. Ekspertlər deyirlər ki, bütün hallarda sosial medianın tənzimlənməsinə ehtiyac çox böyükdür.
“Azərbaycan da Türkiyənin indi getməkdə olduğu yolu ciddi şəkildə izləməlidir...”
Tanınmış media eksperti, Əməkdar jurnalist Azər Həsrət də hesab edir ki, bizim ölkəmizdə də belə bir qanunun hazırlanıb qəbul edilməsi lazımdır: “Əlbəttə ki, Azərbaycanda da sosial medianın qanunvericiliklə tənzimlənməsi çox vacib və aktual məsələdir. Oan görə ki, sosial mediada məsuliyyətsizlik baş alıb gedir. Yəni əslinə qalanda normal həyatdakı qanunlar burada da tətbiq olunmalıdır və insanlar da qanunlar, kodekslər çərçivəsində davranmalıdırlar. Amma insanlar çox zaman sosial mediada saxta profillərlə fəaliyyət göstərdikləri üçün məsuliyyət hissindən məhrumdurlar. Bəzən hətta hədsiz təhqirlərə yol verilir, pornoqrafiyanın, dezinformasiyanın yayılması kimi hallar baş alıb gedir”.
A.Həsrətin sözlərinə görə, şübhəsiz ki, bunun qarşısının alınması vacibdir və bu da konkret olaraq qanunun qəbul olunmasından gedir. “İllər əvvəl təklif edirdim ki, bu cür məsələləri tənzimləmək, dezinformasiya yaymaların, qanunsuz fəaliyyətləri aşkarlamaq, onun qarşısını vaxtında almaq, cəzalandırmaq üçün sosial mediada qeydiyyat şəxsiyyət vəsiqəsi ilə olsun. Əslinə qalanda bu ideya bizdən də əvvəl ABŞ-da səsləndirilib. Yəni istifadəçiləri tapa bilmək, onları qanun çərçivəsində nəzarətdə saxlamaq üçün istifadəçilər şəxsiyyət vəsiqəsi, öz kimliyini təsdiqləyən sənədlə qeydiyyatdan keçsin. Mən yenə də o fikirdəyəm ki, bunun tənzimlənməsinin birinci yolu budur. Yəni adam əgər qanunsuz fəaliyyət üçün sosial mediadan istifadə etməyəcəksə niyə o şəxsiyyət vəsiqəsi ilə qeydiyyatdan keçməsin, qoy keçsin. Sabah qanunsuz iş görəcəyi təqdirdə onu tapmaq mümkün olsun. İkinci bir tərəfdən sosial media insanların əsəbini həqiqətən də çox ciddi şəkildə pozur. Bəzən görüsən ki, özünü bilməz, tanımaz birisi gəlir və hörmətli bir professoru küçə səvviyəsində aşağılayır, ona ağzına gələni yazır, deyir, amma həmin adama qarşı hər hansı bir tədbir görülə bilmir. Buna görə də düşünürəm ki, Azərbaycan da Türkiyənin indi getməkdə olduğu yolu ciddi şəkildə izləməlidir, biz o təcrübədən yararlanmalıyıq, onlar hansı addımlar atacaqlarsa biz də həmin addımları öyrənməliyik. Təbiidir ki, başqa ölkələrin də bu istiqamətdə qəbul etdiyi qanunlar, qərarlar, qaydalar varsa onları da öyrənməliyik. Düşünürəm ki, sosial medianın bu cür başlı-başına buraxılması doğru deyil, mütləq şəkildə onun qanunla tənzimlənməsi lazımdır. Orada qanunsuz fəaliyyətlə məşğul olanların aşkarlanması üçün bu lazımdır. Əlbəttə, sosial media şəbəklərinin özləri əslinə qalanda istifadə qaylarında bu cür hallara qarşı xəbərdarlıq edirlər. Amma o xəbərdarlığa məhəl qoyan varmı? Yaxud o xəbərdarlıqlara əhəmiyyət verməyənlərə nəzarət edən varmı? Yoxdu. Oturub gözləyirlər ki, istifadəçidən çoxsaylı şikayət gəlsin, ağına bozuna baxmadan onun hesabını dondursunlar, yaxud paylaşımını silsinlər və sair. Çox zaman da bu qərəzli bir yanaşma nəticəsində olur. Şəxsən mənim də başıma gəlib, heç bir qayda-qanun pozuntusu olmayan paylaşımlarım kimlərinsə xoşuna gəlməyib şikayət edib sildiriblər. Halbuki, orada heç bir qanunsuz əməl olmayıb. Ona görə də bu cür qanunların qəbul edilməsi, xüsusən də qlobal səviyyədə bu məsələlərin müzakirəsinə rəvac verilməsi düzgün olardı”-deyə A.Həsrət vurğuladı.
İradə SARIYEVA
