Erməni kilsəsinin apostol kilsəsi olmadığı bütün dünyaya məlum olmasına baxmayaraq, erməni Qriqoryan kilsəsi özbaşına özünü “apostol kilsəsi” elan edib. İllərdir ki, Eçmiədzin özünü bu şəkildə təqdim etməyə çalışır.
Erməni tarixçi və ilahiyyatçıları da gecə-gündüz durmadan miflər, əfsanələr uydurub dünyanı inandırmağa çalışırlar ki, ermənilərə xristianlığı İsa peyğəmbərin həvariləri qəbul etdirib. Bu günlərdə Ukraynanın Xarkov şəhərində yaşayan erməni əsilli ictimai xadim, tarixçi, ədəbiyyatçı, politoloq və bloger Filipp Ekozyanç maraqlı bir açıqlama verib. F.Ekozyanç deyir ki, rəsmi Roma, Roma katolik kilsəsi nəinki erməni apostol kilsəsini tanımır, eyni zamanda həvarilər Fadey və Varfolemeyin Ermənistana ermənilərə xristianlıq təlimləri keçməsi ilə bağlı yaradılan mifi, uydurmanı da qəbul etmir.
Onun bildirdiyinə görə, erməni kilsəsi apostol kilsəsi deyil, o özü özünü “apostol kilsəsi” adlandırır və mif uydurur ki, guya həvari Fadey və Varfolemey erməni kilsəsində ibadət ediblər. F.Ekozyançin qeyd etdiyinə görə, ermənilər Fadey və Varfolomeyin erməni kilsəsində ibadət etdiyinə dair heç bir tarixi dəlil, sübut ortaya qoymayıblar.
Göründüyü kimi mütəxəssis açıq qeyd edir ki, ermənilərə xristianlığı Fadey və Varfolemey qəbul etdirməyib və bu iki həvari erməni kilsəsində ibadət etməyiblər. O, erməni kilsəsinin və erməni alimlərinin indiyə qədər yaratdıqları mifi tamamilə ifşa edir. Hətta bloger onu da yazır ki, ermənilər xristianlığı qəbul edəndə indiki Ermənistan ərazisində yaşamayıblar, onlarln bu dini Suriya ərazisində qəbul etdiklərinə işarə vurur.
“Gerçəklik budur ki, ermənilər arasında xristianlığı həvarilər Fadey və Varfolomey yaymayıb...”
AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, professor Qasım Hacıyev bizimlə söhbətində bildirdi ki, Eçmiədzin indiyə qədər saxtakarlıqla, miflər yaratmaqla məşğul olub.
“Bu da maraqlı məsələlərdəndir. Neçə vaxtdır ki, Filipp Ekozyanç sosial şəbəkələrdə açıqlamalar verir, çıxışlar edir. Bunlar həqiqətən də indiyə qədər ermənilər tərəfindən söylənilməmiş, etiraf edilməmiş faktlardı. Çünki deyərdim ki, Ekozyançə qədər heç bir erməni tarixçi, jurnalist, politoloq gerçəklikləri dilə gətirməyib, danışmayıb, deməyib. Bu adam özü də yaxşı tədqiqatçıdı. Hətta o o qədər dəqiqliklə erməni tarixində mifologiyanı, erməni tarixçilərinin uydurmalarını, saxtakarlıqlarını xeyli dərəcədə tənqid edib. Bu müsbət haldır. Adam inana bilmir ki, ermənilərin də içərisindən belə obyektiv bir tarixçi çıxa bilər. Onun ən müxtəlif aspektlərdə çox çıxışları var. Bunlardan biri də uydurma erməni apostol kilsəsi haqqındakı fikirləridir. Filipp Ekozyançin həqiqəti deyir, Roma katolik kilsəsi erməni Qriqoryan kilsəsini apostol kilsəsi olaraq qəbul etmir, tanımır. Çünki eranın əvvəllərində xristianlıq yaranan vaxtda nestoryanlıq, katolizm və provaslavlıq arasında çoxlu ziddiyyətlər yarandı. Bu ermənilər isə bu təriqətlərin heç birini qəbul etmədi. Sadə dillə desək özlərindən hoqqa çıxardılar, xristianlıqda yeni “təriqət” - Qriqoryanlığı yaratdılar. Yəni guya dünyada ilk dəfə xristianlığı Qriqor yayıb. Bu da ermənilər tərəfindən edilən böyük saxtakarlıqlardan biridir. İndi isə Eçmiədzin Qriqorini unudub ermənilərlə yaxından uzaqdan heç bir əlaqəsi olmayan Fadeydən, Varfolomeydən yapışırlar ki, bəlkə Roma katolik kilsəsinin onlara yazığı gələ. Gerçəklik budur ki, ermənilər arasında xristianlığı həvarilər Fadey və Varfolomey yaymayıb. O dövrdə Fadey xristianlığı yayan həvarilərdən biri idi.
ur ki, eburasında xristianlığı həvarilər si olmayan tə gedən bahisələri, qarşıdürmaları olur. Ermənilər həmişə çalışırlar ki, tarixdə qədim, inandırıcı nə varsa onları adlarına çıxmağa çalışırlar. Amma onlar iddia etdiklərinin heç biri ilə uyğunluq təşkil etmirlər. Bunların tutduqları yol düzgün yol deyil”.
Q.Hacıyevin sözlərinə görə, ermənilər bir neçə xalqdan yarandığı üçün gah nala, gah mıxa vururlar. Q.Hacıyevin bildirdiyinə görə, müxtəlif xaqların tör-töküntülərinin Qriqoryan “bayrağı” altında birləşdilər və özlərini “haylar” adlandırdılar, bizim isə onlara “erməni” adı verdik.
Q.Hacıyevin bildirdiyinə görə, uzun əsrlər xristianlığın “qədim təriqəti” kimi qələmə verdikləri Qriqoryanlıqdan erməni kilsəsinin üz döndərməsi dünyada anormal hal kimi qarşılanır.
“Filipp Ekozyanç erməni kiləsinin şəkildən şəkilə düşməyini obyektiv şəkildə tənqid edir. Ermənilərin xristianlığı Fadeydən, Varfolomeydən “qəbul etdiklərinə” dair mifləri, uydurmaları ətrafında da öz aralarında da ciddi mübahisələri, qarşıdürmaları olur...” - deyə professor Hacıyev vurğuladı.
İradə SARIYEVA
