20 ildən artıqdır ki, Türkiyənin YAFEM (Yalova Folklor Eyitim Mərkəzi) təşkilatının təşəbbüsü ilə Yalova şəhərində keçirilən Türk Boyları Kültür Şöləninin başlıca məqsədi məhz dürk dünyasının mənəvi-mədəni birliyini möhkəmləndirməkdən ibarətdir. Nöbvəti olaraq YAFEM 24. Türk Boyları Kültür Şöləni Yalovada 2021-ci ilin iyulun 16-dan başlayıb və iyulun 20-ə kimi keçirilib.
Tədbir çərçivəsində iyulun 18-də Türk dünyası jurnalistlərinin 15-ci görüşü fəaliyyətə başlayıb. Türk dünyası jurnalistlərinin görüşündə Azərbaycan, Qazaxıstan, Şərqi Türküstan (Uyğur Muxtar Respublikası), Yunanıstanın Qərbi Trakya, Ukrayna, Suriya və İraq, Türkiyə-Kipr, Tatarıstan, Altay, Qaraçay – Çərkəz, Dağıstan-Noqaya, Əfqanıstan kimi ölkələrin nümayəndələrinin iştirakı ilə görüşündə Yaxın Şərqdən Qafqaza, Balkana qədər uzanan türk mədəni coğrafiyasının əsas problemləri, xüsusilə Avropa ölklərində türklərə edilən irqçi hücumlar, islamafobiya, türk dövlətlərində FETÖ varlığına son verilməsi, Qarabağda yeni prosesin Türkiyə və Türk dünyası baxımından qiymətləndirilməsi, Kırım, İraq və Suriya türklərinin haqları və s. məsələlər müzakirə olunub.
Qarabağ məsələsi ilə bağlı onlayn müzakirənin təşkilatçısı və moderatoru Yalovada yaşayan soydaşımız, VOİCEPRESS.COM.TR Beynəlxalq xəbər və araşdırma mərkəzinin sədri Ülkər Fərmanqızı idi. O, türk dünyasını salamlayaraq bildirib ki, 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan öz torpaqlarını erməni işğalından azad etməyə müvəffəq olmuşdur: “Bu müharibə zamanı Azərbaycan dünya ictimaiyyətinə Ermənistanın nəinki işğalçı, terrorçu və separatçı olduğunu da sübut etdi. Qarabağ Zəfərinin səbəbi Cənab Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli siyasəti, Müzəffər Azərbaycan Ordusunun gücü və xalqın həmrəyliyi, qardaş Türkiyə ilə mövcud yüksək səviyyəli münasibətlərdir. Bu üç prinsipdən biri olmasaydı zəfər qazana bilməzdik. Azərbaycan işğala son verib, terrora qalib gəlib, regionda barış və sülh üçün əlindən gələnləri əsirgəmədiyini nümayiş etdirməyi bacardı. Amma beynəlxalq ictimaiyyət işğalçı Ermənistanın törətdiyi cinayətlərə qarşı səssiz qalmağa bu gün də davam edir. Beynəlxalq Tribunal qarşısında cavab verməsi gərəkən işğalçı Ermənistan bu gün də, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının üzvü olmağa davam edir. Heç bir beynəlxalq təşkilat işğalçı Ermənistana qarşı sanksiya tətbiq etmək təklifi ilə belə, çıxış etməyib. Azərbaycanın yolu haqq yoludur! Regionda davamlı sülh və barış üçün canından və qanından keçən Azərbaycan, cinayətkarın beynəlxalq hüquq qarşısında məsuliyyət daşımasına da nail olacaqdır”. Daha sonra Azrbaycandan Diaspor Fəaliyyətinə Jurnalistlərin Dəstəyi İctimai Birliyinin sədri, jurnalist Fuad Hüseynzadə, millət vəkilləri Məlahət İbrahimqızı və Sahib Alıyev, keçmiş millət vəkili, professor Həvva Məmmədova çıxış ediblər.
Natiqlər Türkiyə ilə Azərbaycanın möhkəm dostluğundan bir çox dövlətlərin rahatsız olmasından, türk xalqarının hüquqlarının tapdalanmasından, erməni lobbisinin, əsasən də ANCA-nın anti-Azərbaycan və anti-Türkiyə fəaliyyətindən, Qarabağda son baş verənlərdən, xüsusən Şuşa Bəyənnaməsi, Laçın və Zəngəzur dəhlizlərinin əhəmiyyətindən danışıblar.
Çıxışlarda bütün dünyada qardaş Türkiyənin diasporu ilə Azərbaycan diasporunun birliyi, ümumiyyətlə, erməni lobbisinə qarşı türk xalqlarının diasporlarının həmrəyliyi, erməni terrorunun ifşa olunması, türk xalqarının beynəlxalq ictimaiyyətə müxtəlif dillərdə səsini duyurması strategiyasına da toxunulub. Türk dünyasının bu istiqamətdə fəaliyyətlərinin planlı və davamlı olması üçün jurnalist Fuad Hüseynzadə tərəfindən Türk Xalqlarının Strateji Müdafiəsi Qurumunun yaradılması təklif olunub. Bu təklif tədbir iştirakçıları tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. Jurnalist Ülkər Fərmanqızı Türk Xalqlarının Strateji Müdafiəsi Qurumunu daha əhatəli şəkildə olmasını önə sürərək, Türk Xalqlarının və Türk Topluluklarının Hüquqlarının Müdafiəsi Mərkəzi adı altında qurumun yaradılmasının və təbliğatın son dərəcə effektli ola biləcəyini səsləndirib.
Sonda “Şuşanın dağları” mahnısı azərbaycanlı gənc Fərman Musazadə tərəfindən tarda ifa edilib.
Xatırladaq ki, artıq 5-ci ildir ki, Azərbaycan rəsmən bu tədbirdə iştirak edir və qəbul olunan bəyannaməyə Azərbaycan üçün önəmli olan maddə ilə düşməyə müvəffəq olur. Bu il də ənənəyə sadiq qalaraq, 16 maddədən ibarət olan Yalova Bəyənnaməsinə 3-cü maddə olaraq Azərbaycanla bağlı məsələ qeyd olunmuşdur.
“YAFEM Türk Dünyası Jurnalistlər Birliyinin üzvləri olaraq, Azərbaycan dövlətinin 44 günlük ədalətli mübarizəsini və bu prosesin sonunda "Qarabağ" ın qələbəsini səmimi qəlbdən təbrik edirik. Bu mühüm qələbənin Türk Dünyası bağlantı dəhlizinin yaradılması ilə taclandırılacağını gözləyirik. Şuşa bəyannaməsində yer alan Türkiyə ilə Azərbaycanın Türk dünyasının diaspor fəaliyyətlərini birlikdə həyata keçirməsi Türk Birliyi üçün əhəmiyyətli bir addım kimi qəbul edilmişdir. Qarabağda və bölgədə davaçlı sülhü təmin etmək, erməni cinayətlərinə və terrorizminə qarşı Türk Birliyinin yaradılması, Türkiyə qardaşlığı fondunda "Türk Xalqları və Topluluklarının Haqlarının Müdafiəsi Mərkəzi"nin yaradılması və Azərbaycan, Türk Dünyası adına Türk Dünyası Media Platformasının fəaliyyətə başlaması ilə yanaşı, konqresimiz tərəfindən tarixi, böyük və ən zəruri bir addım kimi qəbul edilmişdir”. –bu sözlər Yalova bəyənnaməsində Azərbaycan adına qəbul edilmiş maddədə öz əksini tapmaqdadır.
