Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri, şeyxülislam Allahşükür Paşazadə “Təzəpir” məscidində qılınan bayram namazından sonra çıxışında deyib ki, işğaldan azad edilən torpaqlara gedəndə neçə illərdir necə bir təbiətə məxsus əraziləri itirdiyimizi anlayıb: “Belə gözəl yerlər, dağlar, çaylar, bağlar 30 il ermənilərin ayaqları altında tapdalanıb”.
O bildirib ki, işğaldan sonra Ağdamı görəndə tanımayıb: “Düşündüm ki, bura insan ayağı dəyməyib. Bütün Ağdam torpaqları, evləri darmadağın idi. Yalnız məscidin iki minarəsi var ki, içərisində divarlara elə sözlər yazıblar ki, mən dilə gətirə bilmirəm. Məsciddə uzun illər haram heyvanlar saxlanılıb.
Şuşaya getdiyimdə də küçələri dağıtdıqlarını gördüm. Dövlətimiz və xalqımız torpaqlarımızı bərpa edəcək. Çünki orada bizim şəhidlərimizin ruhu, qanı var. Bu qalibiyyət xalqındır, xalqın oğullarınındır. Dualarını etdiyimiz Qarabağ torpaqları azaddır”.
Allahşükür Paşazadə onu da qeyd edib ki, qələbəyə çatmağımızda Türkiyə və İranın böyük zəhməti var:
“Mən bunu bilirəm, hamısını açıqlamaq istəmirəm. Əgər bu gün bizim qonşularımız, arxamız bərk olmasaydı, qələbəmiz bəlkə də olmazdı. Odur ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan cənablarına və Ayətullah Xomenei həzrətlərinə müsəlmanlar adından təşəkkürümü bildirirəm. Ayətullah Xomeneinin “Qarabağ torpağı İslam torpağıdır” deyərək fətva verməsi qələbənin carçısı idi və bizi qələbəyə apardı. Dövlət başçımız İlham Əliyev cənablarına və Azərbaycan xalqına təşəkkürümü bildirirəm. Allahdan diləyirəm ki, bundan sonra bizi müharibələrə, əziyyətlərə düçar eləməsin, dünyada sülh yaransın”.
Şeyxin bəyanatında qələbədə rolu olan dövlətlərin adı sırasına Türkiyə ilə yanaşı İranı və onun dini liderinin də adının əlavə edilməsi cəmiyyətdə birmənalı qarşılanmayıb. Bəyanatdan sonra sosial şəbəkələrdə bu istiqamətdə qızğın polemikalar aparılıb. Əkəsriyyətin qənaəti budur ki, İran müharibədən əvvəlki və onun gedişi dönəmində öz ərazisi vasitəsilə Ermənistana silah keçirilməsinə şərait yaradıb. Belə olan təqdirdə İranın dini liderini qələbəyə şərik qoşmaq cəhdini nə dərəcədə obyektiv saymaq olar?
İlahiyyatçı Tural İrfan “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, şeyxin rəhbəri olduğu QMİ-nin yalnız adı müstəqildi: “Uzun illərdi biz həmin qurumun sanki İranın filialı kimi fəaliyyət göstərdiyinin şahidi oluruq. QMİ rəhbərliyində təmsil olunan rəhbərlərin böyük əksəriyyəti İrandakı ayətullahlara təqlid edirlər. Çoxları təqlidə sırf dini aspektdən yanaşır ki, şəriət məsələlərində hansısa dini xadimə bu ehtiramı göstərmək olar. Unutmayaq ki, təqlid olunan həmin adamlar həm də siyasi kimlik daşıyır. Onlar teokratik rejim olan İran kimi ölkəni idarə edirlər. Təbiidir ki, həmin adamlar üçün İranın dövləti maraqları hansısa şəriət məsələsindən öndə gələr. Dinin dövlətdən ayrı olduğu hansısa ölkədə yaşayan bir alimə təqlid anlaşıla bilər. İranla bağlı məsələ isə tam fərqlidir. Biz uzun illərdi İranın ölkəmizə qarşı mövqeyini görürük. Biz bir dəfə də olsun görmədik ki, İran BMT və başqa qurumlarda ermənilərin məscidlərimizin başına gətirdiklərinə etiraz səsini ucaltsın. Xameneyi dini liderdən əvvəl, həm də siyasi rəhbərdi. Bizim şeyx bir neçə il əvvəl verdiyi müsahibədə deyib ki, Sistaniyə təqlid edir. Bu, yolverilməzdir. Bir şəxsin başqasına təqlidi, onun tərəfindən verilən bütün qərarlara mütləq tabe olmağı şərtləndirir. Biz bilirik ki, bir çox ölkələr öz dövləti maraqlarını din pərdəsi arxasında cəmiyyətə yeritməyə çalışır. Şeyxin iştirak etdiyi bayram namazında nədənsə biz yalnız İranın ölkəmizdəki səfirini gördük. Niyə Türkiyənin və ya Pakistanın səfiri orda yox idi?”
İlhayiyatçının sözlərinə görə, ölkədə bütün sahələrdə aparılan islahatların dini cameəyə də sirayət etməsinə ehtiyac var: “Özünün fətva şurası olan bir idarə niyə başqa bir ölkənin dini liderlərinə tabe olmalıdır? Azərbaycan qələbəni xalqımızın birliyi və Ali Baş Komandanın əzmi, iradəsi nəticəsində əldə edib. Xarici dəstəyə gəldikdə isə bizə bu dəstəyi daha çox Türkiyə və Pakistan verdi. Əksinə, biz İrandan başqa addımların atıldığının şahidi olduq. Xameneyinin “Qarabağ İslam torpağıdır” ifadəsi də çox mücərrəddir. Niyə konkret demir ki, Azərbaycan ərazisidir? Onlar İslam deyəndə ilk növbədə İranı nəzərdə tuturlar. Hətta bəzən bizim bütün ərazimizi də öz parçaları hesab edirlər. Şeyxin bu yöndə verdiyi bəyanatı lazımsız hesab edirəm. İranın lideri Qarabağla bağlı heç bir fətva verməyib. Güya o, fətva verməsəydi orada ölənlər şəhid sayılmayacaqdı? Həm dini, həm də siyasi baxımdan bu bəyanatı yersiz sayıram”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
