Birləşmiş Millətlər Təşkilatının proqnozlara görə, 30 ildən sonra Azərbaycanın əhalisi 12,1 milyon olacaq. Güman edilir ki, Cənubi Qafqaz iqtisadiyyatının 75-80 faizi bizim ölkə təşkil edə bilər.
BMT-nun proqnozunda o da qeyd edilir ki, 30 ildən sonra Gürcüstanın əhalisi 2,9 milyon, Ermənistanın əhalisi isə 2,8 milyon nəfər olacaq. Ermistanda ikili vətəndaşlıq olduğunu nəzərə alsaq, real olaraq ölkədə həmin dövrdə 2 milyon nəfərdın daha az əhali qalacaq. Digər proqnozlara görə, 2050-ci ildə Ermənistan əhalisinin 80 faizi İrəvanda yaşayacaq. Proqnozda diqqəti çəkən məqam odur ki, əsasən Azərbaycanla sərhəd rayonlarda əhalinin daha kəskin azalacağı qeyd edilib.
Maraqlıdır, Ermənistan əhalisinin sayı ilə bağlı məlum proqnozları ekspertlər necə dəyərləndirir?
“Yalnız biz öz dədə-baba torpaqlarımıza qayıtdıqdan sonra Ermənistanda əhali artımı baş verəcək”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən AMİP-in sədr müavini Afsəddin Nəbiyev buna bir neçə aspektdən yanaşdı: “BMT davamlı olaraq müxtəlif coğrafiyalarda dünya əhalisinin demoqrafik göstəricilərini proqnozlaşdıran məlumatlar hazırlayır. Ermənistanla bağlı nəinki BMT, əksər beynəlxalq təşkilatlar həyəcan təbili çalmaqdadır. Sual olunur - Ermənistan əhalisində hansı dövrlərdə müsbət artım müşahidə olunub? Bu o dövrləri əhatə edirdi ki, indiki Ermənistan ərazisində azərbaycanlılar çoxluq təşkil edirdi. Məhz azərbaycanlı əhalinin hesabına orada əhalinin artım dinamikası yüksələn xətlə inkişaf edirdi. 1905-ci ildən günümüzədək azərbaycanlılarının bu ərazidə soyqırımı, deportasiyası, məcburi qovulması Ermənistanı indiki reallıqlarla üz-üzə qoydu. Erməni alimi Korkodyan (1831-1931) “Son yüzillikdə Ermənistan əhalisi” kitabında yazırdı ki, 2310 kənddən 2000 kənd azərbaycanlılara məxsusdur. Hətta 1947-1953-cü illərdəki deportasiyadan illər sonra - 1970-ci illərdə Ermənistan Nazırlər Soveti 400-dən artıq kənddə yaşayışın olmadığını qeyd edib. Yəni dünyanın müxtəlif yerlərindən Ermənistana gətirilən ermənilər dağlıq coğrafiyaya tab gətirə bilmədilər. Nəticədə məskunlaşma baş tutmadı. Bu coğrafiyada min illər boyu yaşayan xalq Azərbaycan xalqı olub. Ona görə də bu mürəkkəb relyefə uyğunlaşıb, təsərrüfat həyatını davam etdirirdilər. Günü bu gün də Ermənistan əhalisi qədim Oğuz yurdlarımızda məskunlaşa bilmir. Nədənsə, BMT 1948-ci il dekabrın 10-da qəbul olunan Ümumdünya İnsan Haqları Bəyannaməsinin 13-cü maddəsini ermənilərə xatırlatmır. Konkret olaraq ll bənddə göstərilir ki, hər bir şəxs, öz ölkəsi də daxil olmaqla, istənilən ölkəni tərk etmək və öz ölkəsinə qayıtmaq hüququna malikdir. Göründüyü kimi, Qərbi azərbaycanlı qaçqınların öz tarixi torpaqlarına qayıtmaları, habelə dəymiş maddi və mənəvi ziyana görə Ermənistan dövlətindən kompensasiya tələb etmələri üçün hüquqi siyasi zəmin mövcuddur. Yalnız biz öz dədə-baba torpaqlarımıza qayıtdıqdan sonra Ermənistanda əhali artımı baş verəcək. Son 40 ildə Azərbaycan əhalisi erməni əhalisindən 2 dəfə çox artıb. Bu rəsmi statistikadır. Ermənistan ərazisindən zorla çıxarılmış əhalinin sayı indiki erməni əhalisindən dəfələrlə çoxdur. Bu faktları ona görə vurğulayıram ki, indiki Ermənistan ərazisində əhalinin normal məskunlaşması yalnız müxtəlif dövlərdə oradan zorla qovulan əhalinin öz yurdlarına qayıtmasından sonra baş verə bilər”.
Sədr müavini hesab edir ki, bu gedişlə ermənilərin sayı proqnozlaşdırıldığından daha çox azalacaq.
Vidadi ORDAHALLI
