“Yeni geosiyasi reallığın ən böyük təntənəsi Şuşa Bəyannaməsidir”. Məlum olduğu kimi, bunu Prezident İlham Əliyev XXIV Avrasiya İqtisadi Zirvə Toplantısının iştirakçılarına müraciətində qeyd edib.
Dövlət başçısı müraciətində bildirib ki, Azərbaycan Cənubi Qafqazda geosiyasi və geoiqtisadi reallığı köklü surətdə dəyişməklə əməkdaşlığa, sülhə, regional və qlobal miqyasda dayanıqlı təhlükəsizlik sisteminin yaradılmasına istiqamətlənmiş strateji kurs həyata keçirir: “İnsanlıq əleyhinə törədilmiş cinayətlərə, işğala son qoyan və regionda böyük inkişafa yol açan bu prosesdə qardaş Türkiyə bizə hər zaman yüksək dəstək verdi. Vətən müharibəsində qələbəmiz və hazırkı proseslər Azərbaycan–Türkiyə qardaşlığının, sarsılmaz birliyinin nailiyyətləridir. Ən önəmlisi isə hər iki ölkənin özü üçün bir dəyərə çevirdiyi ədalət və inkişafın qələbəsidir. Yeni geosiyasi reallığın ən böyük təntənəsi isə Şuşa Bəyannaməsidir. Bu tarixi sənəd Azərbaycanla Türkiyə arasında qardaşlıq, dostluq, tərəfdaşlıq münasibətlərini müttəfiqlik statusunda rəsmiləşdirdi. Bu təhlükəsizlik və sülhə yüksək zəmanət sənədi Cənubi Qafqaz daxil olmaqla, bütövlükdə, Avrasiya üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Türkiyə regionun resurslar, kommunikasiya və logistika potensialından səmərəli istifadəyə imkan yaradan, hər kəs üçün faydalı, firavan, layiqli gələcəyin qurulması naminə inamla birgə addımlayır”.
Bütün bu deyilənlərin fonunda, Şuşa Bəyannaməsinin bütün Avrasiya üçün strateji önəmi nədir? Ekspertlər bunu necə dəyərləndirirlər?
“...genişmiqyaslı regionlararası əlaqələrin qurulmasına öz töhfəsini verəcək”
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Elşən Manafovun sözlərinə görə, bunun çoxşaxəli strateji önəmi var: “Ən başlıca strateji önəmi odur ki, bölgədə yeni reallıqlar yaranıb. Müraciətdə ölkə başçısının Şuşa Bəyannaməsi ilə bağlı məlum məqamlara toxunması bir sıra mətləblərdən irəli gəlir. Prezident haqlı olaraq qeyd edir ki, Avrasiya məkanında iqtisadi idarəetmənin çevikliyinin təmin edilməsi regionda yeni tip iqtisadi münasibətlərin qurulmasına müsbət təsir edəcək. Bəyannamə regionda təhlükəsizliyə, sabitliyə, iqtisadi inkişafa zəmanətdir. Bu da, öz növbəsində, genişmiqyaslı regionlararası əlaqələrin qurulmasına öz töhfəsini verəcək. Nəzərə almaq lazımdır ki, Türkiyənin regionda Avrasiya məkanında hər keçən gün rolu artır. Şuşa Bəyannaməsindən sonra Ermənistan və onların havadarları pozuculuq siyasəti aparmağa cəsarət etməzlər. Bunun strateji əhəmiyyəti odur ki, bölgədə yeni əməkdaşlıq formatı yaranır. Reallıq ondan ibarətdir ki, Azərbaycanın Ermənistana qarşı apardığı haqlı savaş Cənubi Qafqazda geosiyasi reallıqları əhəmiyyətli şəkildə dəyişib. Cənubi Qafqaz Avrasiya məkanının vacib hissəsidir. Regionda bir sıra nəqliyyat və enerji xətləri kəsişir. Yaranan yeni geosiyasi və geoiqtisadi reallıqlar iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə ciddi təkan verə bilər. Ona görə də Şuşa Bəyannaməsinin doğurmuş olduğu reallıqları nəzərə almaq lazımdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu, bütün bölgə dövlətlərinin maraqlarına cavab verir”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, yeni imkanlardan düzgün istifadə etmək lazımdır.
Vidadi ORDAHALLI
