Ölkəmizin tarixi zəfəri ilə başa çatan İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra bölgədə Azərbaycan tamamilə yeni reallıq yaradır. Bu reallığın başlıca cəhəti Azərbaycanın regionun lider ölkəsi kimi statusunun daha da möhkəmlənməsi, Ermənistanla perspektiv münasibətlərin qurulmasını öz şərtləri daxilində reallaşdırmaq üçün indidən əlverişli zəmin yaratmasıdır.
Ermənilərin Qarabağ arzularının üzərindən xətt çəkilir
Hadisələrin inkişaf axarı Azərbaycanın postmüharibə dövründə də ermənilərin ölkəmizə qarşı bəd niyyətlərinin və ərazi iddialarının sıradan çıxarılması üçün olduqca uğurlu siyasət yürütdüyünü təsdiq edir. Bunun daha bir real sübutu Azərbaycanın şəhər və rayonlarının ardıcıl və məqsədyönlü inkişafının təmin edilməsi, Vətən müharibəsi nəticəsində erməni işğalından azad edilmiş ərazilərin sürətlə bərpa olunması məqsədilə Prezident İlham Əliyevin imzaladığı fərmanla ölkəmizin iqtisadi rayonlarının yeni bölgüsünün təsdiq edilməsi oldu. Fərmanda qeyd olunduğu kimi, işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası, inkişafının təmin olunması, zəruri infrastruktur layihələrinin gerçəkləşdirilməsi və Qarabağa Böyük Qayıdışın reallaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən genişmiqyaslı tədbirlər həmin ərazilərin bərabər inkişafının təmin olunmasını və iqtisadi rayonlar üzrə bölgüyə daxil edilməsini şərtləndirir. Təbii ki, Azərbaycan ərazilərinin iqtisadi rayonlar üzrə yeni bölgüsünün təsdiq edilməsi, ilk növbədə, ölkəmizin şəhər və rayonlarının davamlı və tarazlı inkişafının təmin olunmasına, regionların sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsinə, iqtisadi potensialının gücləndirilməsinə, bununla da əhalinin rifah halının yüksəldilməsinə xidmət edəcək. Amma burada daha yüksək məqsədlərə hesablanan məqamlar da yox deyil. Məlumdur ki, yeni təsdiq olunmuş bölgüdə Qarabağ iqtisadi rayonunun (Xankəndi şəhəri, Ağcabədi, Ağdam, Bərdə, Füzuli, Xocalı, Xocavənd, Şuşa və Tərtər rayonları) və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonunun (Cəbrayıl, Kəlbəcər, Qubadlı, Laçın və Zəngilan rayonları) yer alması bu yerlərlə bağlı Azərbaycanın həyata keçirdiyi və keçirəcəyi siyasi, iqtisadi strategiya üçün möhkəm hüquqi əsasdır. Ermənistanın “İravnuk” qəzeti yazır ki, Azərbaycan bununla ermənilərin Qarabağ bölgəsi ilə bağlı niyyətlərinin üzərindən birdəfəlik xətt çəkir. Elə erməni ekspert Varujan Qeqamyan da məsələyə eyni prizmadan yanaşır: “Azərbaycan prezidentinin əmri ilə iqtisadi rayonlara görə Azərbaycanın inzibati ərazi bölgüsü dəyişdirilib. Laçın və Kəlbəcər rayonları Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonuna daxil edilib. Bu son ad ermənilər üçün çox qorxuludur: təxmin edirsiniz ki, Şərqi varsa, deməli “Qərbi Zəngəzur” da var, qonşularımız (siyasi və ictimai səviyyədə) Süniki bunun altında təsəvvür edirlər. Azərbaycan və Türkiyə Süniki fəth etmək istiqamətində ardıcıl şəkildə işləyir, nəticələr əldə edir. Və Ermənistanda milli hakimiyyət formalaşmadığı müddətcə nail olacaqlar”. Bu yanaşmalardan göründüyü kimi, Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarının yaradılması Ermənistanda ciddi təşvişə səbəb olub, düşmənin revanşist ruhunu darmadağın edib.
Düşmən psixoloji sarsıntı içindədir
Hazırda Azərbaycan üçün prioritet məsələ işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası, gələcək inkişafının təmin edilməsidir. Bunun üçün həmin yerlərdə zəruri infrastrukturun yaradılması və əhalinin doğma torpaqlarına qayıdışı istiqamətində genişmiqyaslı tədbirlər həyata keçirilir. Ölkədə yeni iqtisadi rayonların yaradılması da məsələyə öz təsirini göstərir.
Artıq erməni mediasının yazdıqları, ekspertlərinin açıqlamaları göstərir ki, düşmən iqtisadi rayonlar məsələsilə bağlı ciddi psixoloji zərbə alıb. Yəni Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarının yaradılması tarixi, eyni zamanda iqtisadi, siyasi və psixoloji baxımdan uğurlu addım olub. Bu mənada təsadüfi deyil ki, az qala Ermənistandakı bütün təsisatlar Prezident İlham Əliyevin verdiyi sözügedən fərmandan çox narahat olublar. Çünki bu fərman İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra bölgədə yaranmış yeni reallıqlar fonunda mühüm tarixi və siyasi əhəmiyyətə malik hüquqi aktdır. Bu hüquqi aktın reallaşması istiqamətində isə Azərbaycan bütün imkanlara və gücə malikdir.
Erməni mediası bu fonda qeyd edir ki, Azərbaycanın istəklərinin qarşısını almaq üçün ölkə hər hansı imkana, o cümlədən orduya sahib deyil. “Joxovurd” qəzeti bu xüsusda yazır: “Əvvəllər Rusiyanın Ermənistanı müdafiə etməsi haqda inam var idi. Lakin İkinci Qarabağ müharibəsində bunun illüziya olduğu meydana çıxdı. İndi də rusların müdafiəsi olmadan, çətin ki, Azərbaycana və Türkiyəyə qarşı durmaq mümkün olsun. İnqilabçı hökumət Ermənistanı bu durumda Rusiyanın vassalına çevirib. Ermənistanda Rusiya təsirinin azaldılması və suverenliyi haqqında hamıdan çox qışqıran inqilabçı hökumətin özü Rusiyanın predmetinə çevrilib. Nikol Paşinyan və ölkənin təhlükəsizlik gündəmini Rusiya diqtə edir. Əvəzində Ermənistan erməni ordusunun sayının azadılacağını elan edir. Rusiya isə bu gün Azərbaycan və Türkiyə ilə birlikdə hərəkət edir”. Beləliklə, Azərbaycanın regional siyasəti və postmüharibə addımları regionda ölkəmiz üçün tamamilə əlverişli olan yeni reallıqlar yaradır. Bu isə ermənilərin Azərbaycana qarşı ərazi iddialarına da birdəfəlik son verilməsi baxımından olduqca mühümdür.
Tahir TAĞIYEV
Yazı Azərbaycan Respublikası Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə çap olunur.
