İran Prezidenti Həsən Ruhaninin Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyana 21 sentyabr Müstəqillik günü ilə bağlı təbrikinin gecikməsi Ermənistanda ciddi müzakirələrə səbəb olub.
Bu barədə müzakirələrə qoşulan şərqşünas, İrəvan Dövlət Universitetinin İranşünaslıq kafedrasının rəhbəri Vardan Voskanyan İran diplomatlarının heç vaxt heç nəyi təsadüfən etmədiyini və Ruhaninin gecikən teleqramından İrəvanın nəticə çıxarmalı olduğunu bildirib. Ermənistan üçün “qardaş ölkə lideri” sayılan Ruhaninin təbrikinin 3 gün gecikməsini Paşinyan administrasiyası da təsdiqləyib və bunu normal sayıb.
Voskanyan isə deyib ki, diplomatiyada mövqeyi birbaşa deyil, eyhamla çatdırmaq ənənəsi var: “Bu, xüsusilə İran diplomatiyası üçün xarakterikdir. Bu, iki ölkə arasındakı münasibətlərdə problemlərdən xəbər verir”.
Voskanyanın sözlərinə görə, İranın bu münasibəti, ilk növbədə, Ermənistanın İsraillə münasibətləri dərinləşdirməsi və İsraildə səfirlik açması ilə bağlıdır.
Qeyd edək ki, Ermənistanın bir neçə gün öncə İsraildə səfirliyi rəsmi fəaliyyətə başlayıb. Təbrikin gecikməsi, bir növ, İranın Paşinyan hakimiyyətinə münasibətinin soyumasının ilk əlamətidir. Heç şübhəsiz ki, Ermənistan Təl-Əvivdə səfirlik açmasaydı, təbrik də gecikməzdi.
“...İsraildə səfirlik açmasına görə Ermənistanla əlaqələri kəsməli idi”
Məsələyə münasibət bildirən Siyasi İnnovasiyalar və Texnologiyalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Mübariz Əhmədoğlunun fikrincə, İsraildə başqa bir ölkə səfirlik açsaydı, o zaman İranın həmin ölkəyə münasibəti daha sərt olardı: “O üzdən, belə baxanda Ruhaninin təbrikinin gecikməsi elə də böyük hadisə deyil. Məsələ ondadır ki, Ermənistanın İsraildə səfirlik açması İran dövlətinin bəyan etdiyi prinsiplərə ziddir. Məntiqlə İran Ermənistanla əlaqələri kəsməli idi. İstənilən başqa dövlət o cür hərəkət etsəydi, İran dərhal həmin dövlətlə əlaqələri kəsərdi. İranın Ermənistana olan xüsusi münasibətidir ki, əlaqələri kəsmir. Sadəcə, gözə görünsün deyə, təbrik məktubunu gec göndərib. Buna baxmayaraq, ermənilər yenə narahatdırlar. Baxanda ermənilər üçün bu elə də ciddi siqnal deyil. Ermənistan nəinki İsraillə, Səudiyyə Ərəbistanı ilə də münasibətləri yaxınlaşdırır. Səudiyyə Ərəbistanı Kralının Müstəqillik günü ilə bağlı Ermənistana göndərdiyi təbrik məktubu çox məzmunlu idi. Əslində, İran Ermənistanın Səudiyyə Ərəbistanı ilə yaxınlaşmasında maraqlı deyil, amma bütün bunları görməzdən gəlir. Azərbaycan İsraildə səfirlik açsaydı, o zaman İranın qoşunları bizim sərhəddə olardı. O üzdən, belə götürəndə İran Ermənistanın məlum addımına çox səbrli yanaşır”.
Politoloq hesab edir ki, məsələyə hansı prizmadan yanaşsaq, İran səfirlik məsələsinə görə Ermənistanla münasibətləri kəskin pisləşdirməz.
Vidadi ORDAHALLI
