Xəbər verdiyi kimi, xarici işlər naziri Sergey Lavrov Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarovanın başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşdə deyib ki, Rusiya tərəfi nizamlama prosesində işğal olunmuş 5 rayonun geri qaytarılmasının, əraziyə sülhməramlıların yerləşdirilməsinin və nəqliyyat-kommunikasiya sisteminin bərpa olunmasının tərəfdarıdır.
Rusiyanın XİN rəhbərinin bu açıqlaması cəmiyyətdə birmənalı qarşılanmayıb. Təbiidir ki, Azərbaycandan verilən reaksiyalarda 5 rayon məsələsinin bizim üçün məqbul variant olmadığı bildirilir. Ən maraqlısı isə budur ki, hətta Lavrovun bu təklifini belə rəsmi Moskvanın bəzi dairələri qəbul etmir, az qala bunu tam təkzib edən mövqe ortaya qoyurlar. Azərbaycan üçün məqbul sayılmayan bu variantla belə Moskvanın bəzi rəsmi dairələrinin razılaşmamasından hansə nəticəni çıxarmaq olar?
Politoloq Qabil Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, 5 rayon məsələsi hər zaman gündəmdə olub: “Kazan prinsipləri, bəzən Lavrov planı deyilən məsələdə də bu məqam var. Madrid prinsiplərinə uyğunlaşdırılmış variantdır. Bu prinsiplər 2007-ci ildə həmsədr ölkələrin xarici işlər nazirləri Madriddə toplaşıb münaqişənin həlli üçün iki plan üzərində dayandılar. Doğrudur, ABŞ bu varianta çətinliklə razı olurdu. Onlar 5 deyil, 7 rayon üzərində dururdular. Sonda belə razılığa gəldilər ki, Azərbaycanın 5 rayonu, Laçının isə 13 kəndi və şəhərin bir hissəsi birinci mərhələdə erməni qoşunlarından azad olunur, ora məcburi köçkünlər gətirilir. Sonrakı mərhələdə Kəlbəcər və Laçının digər ərazilərinin azad olunması ilə bağlı məsələlər müzakirəyə çıxarılır. Bütün bu proseslərdən sonra Dağlıq Qarabağın statusu məsələsi müzakirə obyekti olur. Sonra Azərbaycan “Yenilənmiş Madrid prinsipləri” adı altında yeni sənəd hazırlayıb Minsk Qrupuna təqdim etdi. Azərbaycan bununla israr edir ki, Dağlıq Qarabağın hüdudlarından kənarda olan bütün rayonlar işğaldan azad edilir. Sonra isə status məsələsi müzakirəyə çıxarılır. Ermənilər bunu qəbul etmir. Artıq Azərbaycan danışıqlar prosesinin səmərəsinə inanmır. Ona görə də deyir ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü tam təmin edilməlidir. Biz də ərazimizdəki erməni azlığına dünyada mövcud olan muxtariyyətin ən idealını verməyə hazırıq. Göründüyü kimi, yanaşmalarda fərqlər var. Azərbaycanın bu tələbi Moskvanın istəyinə uyğun deyil. Bu səbəbdən də onlar prosesi tam pozmaq istəyirlər. Rusiyanın bölgəyə sülhməramlı qüvvələrinin gətirilməsini irəli sürməsi ürəkbulandıran bir şeydir. Biz heç zaman deməmişik ki, azad olunmuş bölgəyə sülhməramlı qüvvələr gətirilsin. Sülhməramlı qüvvələr gətirilsə, Rusiya KTMT-dən ibarət ordunu ora yerləşdirəcək. Bu isə çox təhlükəli haldır. Sergey Lavrovun söylədikləri qəbuledilməzdir. Azərbaycan Moskvanın zorla bizə yeritmək istədiyi planı qəbul etmədiyi üçün sonradan Moskvanın bəzi dairələri Lavrovu təkzib etdi”.
Azərbaycanın bu məsələdə mövqeyi qəti və prinsipialdır. Bizim ərazimiz hansısa dövlətlər üçün alver predmeti ola bilməz.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
