Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş katibi Antonio Quterreş qlobal atəşkəslə bağlı çağırış edib. Bu barədə o, BMT Baş Assambleyasının 75-ci Sessiyasının ikinci günündə çıxışı zamanı bildirib:
“Mən pandemiya başlayan kimi bütün ölkələrə qlobal atəşkəslə bağlı çağırış etdim. Bu çağırışın beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən ilin sonunadək reallaşdırılmasına yeni bir təkan vermək üçün bu gün mən yenə də müraciət edirəm. Bizim düz 100 günümüz var. Pandemiya dövründə münaqişələrin yeganə bir qalibi var: o da virus özüdür”.
O vurğulayıb ki, martda qlobal sülhlə bağlı çağırışına 180 ölkə, həmçinin dini liderlər, regional tərəfdaşlar, vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri dəstək verib: “Kamerun, Kolumbiya, Filippin və digər ölkələrdə hərbi qruplaşmalar belə bu çağırışa cavab verdi. Bu, ümid üçün bir səbəbdir. Sülh və barışığa nail olmaq üçün yeni kollektiv səylərin vaxtı çatıb. Təhlükəsizlik Şurasının liderliyi ilə bu ilin sonuna qədər qlobal atəşkəsə nail olmaq üçün intensiv beynəlxalq səylər göstərməyə çağırıram. Bizim 100 günümüz var. Vaxt dayanmır. Bütün “qaynar münaqişə”ləri dayandırmaq üçün dünyanın qlobal bir atəşkəsə ehtiyacı var”.
Göründüyü kimi, BMT Baş katibi bu çağrışını bütün münaqişələrlə bağlı edib. Dünyada olan münaqişələr sırasında Dağlıq Qaarabağ konflikti ön sıralarda dayanır. Bu baxımdan maraqlıdır, 100 gün ərzində Dağlıq Qarabağ problemi ilə bağlı hər hansı bir ciddi qərarın qəbulu mümkündür, ya yox?
Millət vəkili Aydın Mirzəzadə “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, həmin müracətdə çatışmayan müəyyən detallar var: “Bilirsiniz, dünyada sülhün təmin olunması olduqca vacibdir. Bu baxımdan, BMT Baş katibinin narahatlığını başa düşə bilərik. Amma sülhün təminatı heç də haqlı və haqsız tərəflər arasında məsuliyyətin bərabərləşdirilməsi ilə əldə edilə bilməz. Belə olacağı təqdirdə, Dağlıq Qarabağ münaqişəsilə bağlı bizi qane edən nəticə hasil olmaz. Uzunmüddətli atəşkəs nəticəsində biz Ermənistanın yalnız mövcud status-kvonun qorunmasında maraqlı olduğunu görmüşük. Bu da problemin həll edilməmiş vəziyyətdə qalması ilə nəticələnib. Sülhün təmin olunması heç də bütün problemlərin həlli anlamına gəlmir. Belə olan təqdirdə, uzun sürən bir konfliktlə bağlı cəmi 100 gün ərzində hansısa ciddi nəticənin əldə edilməsi inandırıcı sayılmır. Hesab edirəm ki, BMT Baş katibinin müraciətinə mütləq bir bənd də salınmalıydı. Qeyd edilməliydi ki, dövlət işğal edilmiş torpaqlarını işğaldan azad etmək üçün mübarizəsini davam etdirə bilər. Bu ona bənzəyir ki, Böyük Vətən müharibəsində hər iki tərəfə Hitler Almaniyası SSRİ-nin yarısını işğal etdikdən sonra atəşkəs çağırışı ediləydi. Hazırda Ermənistan Azərbaycan ərazilərinin bir hissəsini işğal altında saxlayır və ərazi bütövlüyümüzü tanımır. Belə olan halda, Azərbaycanın hərbi əməliyyatlardan başqa çıxış yolu qalmır. Ermənistan artıq 30 ildir ki, beynəlxalq hüquqa, mötəbər beynəlxalq qurumların qəbul etdiyi sənədlərə, edilən çağırışlara hörmətsizlik edir. Bu baxımdan Antonio Quterreşin çağırışına xüsusi bir bəndin salınması maraqlı olardı. Azərbaycanın bir dövlət kimi haqqı var ki, öz ərazi bütövlüyünü təmin etmək üçün bütün vasitələrdən istifadə etsin. Problemin həlli üçün kompleks yanaşma lazımdır, yalnız sülh çağırışı ilə bizim problem həllini tapan deyil”.
Doğrudan da yaxşı olar ki, BMT kimi qurum Ermənistanla bağlı qəbul etdiyi 4 qətnamənin icrası istiqəmətində ciddi addımlar atsın. Bunun üçün də Ermənistana ciddi təzyiqlər olunmalıdır. Belə olacağı təqdirdə, hansısa irəliləyişdən söhbət gedə bilər.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
