Ermənistan tərəfinin addımları, sərhəd və cəbhədə baş verənlər Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin dinc müstəvidə həllinin, demək olar ki, tam dalana dirənmiş vəziyyətdə olduğunu göstərir. Bu səbəbdən Azərbaycan konfliktin hərb yolu ilə həllinə hazırlıq çərçivəsində ordusunu gücləndirməkdə, onu ən müasir hərbi texnika ilə təmin etməkdə davam edir.
Xatırladaq ki, ötən ay sərhədin Tovuz rayonu istiqamətində baş verən təxribatdan sonra Bakı hərbi xərclərin artırılacağını bəyan etdi. Bu xüsusda Prezident İlham Əliyev Nazirlər Kabinetinin 2020-ci ilin birinci yarısının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasında çıxış zamanı qeyd etdi:“Bölgədə gedən prosesləri və son hadisələri nəzərə alaraq biz öz hərbi xərclərimizə də yenidən baxmalıyıq. İstisna edilmir ki, Ermənistan onlara vurulmuş böyük zərbədən və məruz qaldığı vəziyyətdən istifadə edərək, bundan bəhanə düzəldərək növbəti təxribata əl atsın. Ona görə biz həm hərbi xərclərimizə yenidən baxmalıyıq və xüsusilə, gələn ilin büdcəsində orduya nəzərdə tutulan xərclər ordumuzun təminatını tam görməlidir. Mən demişəm, ordumuzun inkişafı üçün nə qədər lazımdırsa, o qədər də vəsait ayrılacaq”. Dövlət başçısının bu açıqlamasından sonra Milli Məclisin növbədənkənar iclasında dövlət büdcəsinə mühüm dəyişikliklər edildi. Dövlət büdcəsinin xərcləri 1 milyard 371,5 milyon manat artırıldı. Artan xərclərin əsaslı hissəsi ölkənin müdafiə qabiliyyətinin və milli təhlükəsizliyinin daha da yüksəldilməsinə yönələcək. Bu məqsədlə əlavə 465 milyon manat sərf ediləcək. Beləliklə, cari il üçün Azərbaycanın müdafiə qabiliyyətinin və milli təhlükəsizliyinin daha da yüksəldilməsinə 4 milyard manatdan çox vəsait sərf ediləcək. Bu pulun da əhəmiyyətli bir hissəsi ordu üçün yeni hərbi texnikaların alınmasına sərf olunacaq.
Qeyd edilən məqsədlə Azərbaycan 1 milyard dollardan çox vəsait sərf edəcək. Artıq bəllidir ki, bu vəsait hesabına Azərbaycan Türkiyədən yeni hərbi texnikalar, xüsusən də pilotsuz üçan aparatlar alacaq. Digər tərəfdən, Rusiyadan yeni hərbi təyyarələrin alışı da tezləşə bilər. Söhbət Su-35 və MiG-35 qırıcılarından gedir. Xatırladaq ki, bu il aprelin əvvəllərində Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin bir qrup mütəxəssisi müasir Su-35 və MiG-35 qırıcıları istehsal edən Rusiyanın hərbi-sənaye kompleksinin müəssisələrində olub. “Rosoboroneksport” nümayəndələri və təyyarə zavodlarının rəhbərliyi ilə görüşlərdə döyüş maşınlarının taktiki və texniki, istismar və texniki xüsusiyyətləri, eləcə də digər məsələlər müzakirə edilib. Azərbaycan tərəfi Rusiya istehsalı olan ən qabaqcıl döyüş təyyarələrinin alınmasında ölkənin maraqlı olduğunu bildirib. Bu fonda yaxın tezlikdə Rusiyadan yeni təyyarələrin alınması tamamilə gözlənilən sayılır. Azərbaycanın Rusiyanın Su-35 və MiQ-35 çoxfunksiyalı qırıcıları ilə maraqlanması, əslində çoxdan Ermənistanda ciddi narahatlıqla qarşılanır. Amma Bakının Rusiyadan ən son döyüş təyyarələrindən olan Su-57 alması da istisna olunmur. Rusiya bu təyyarələri Türkiyə, Çin, Hindistan və digərlərinə, o cümlədən Azərbaycana satmağa hazırdır. Hərbi şərhçi Aleksandr Xrolenko qeyd edir ki, bu təyyarələrə malik olmaq böyük üstünlük deməkdir:“Su-57 uzaq və yaxın döyüşlərdə bütün növ hava hədəflərini məhv etmək, düşmənin hava hücumundan müdafiə sistemlərini dəf etməklə onun yerüstü, suüstü hədəflərini vurmaq, bazadan böyük məsafələrdə hava məkanının monitorinqini həyata keçirmək, düşmənin aviasiya idarəetmə sistemini dağıtmaq üçün nəzərdə tutulmuş beşinci nəsil çoxfunksiyalı qırıcıdır. Bu, özündə təxminən 15 ən yeni "hava-hava" və "hava-yer", o cümlədən 250 kilometrə qədər məsafəli raketləri birləşdirən ən güclü döyüş kompleksidir. Üstəlik, Su-57-nin döyüş yükünün onun kütləsinə nisbəti dördüncü nəsil təyyarələrdən xeyli böyükdür. Bu ən yeni qırıcı yüksək texnoloji üstünlüyə çatıb, Suriyada döyüş şəraitində sınaqdan keçirilib və təsadüfi deyil ki, Rusiya Müdafiə Nazirliyi ilk partiyada iki və ya üç deyil, 76 ədəd Su-57 sifariş edib”.
Ekspert qeyd edir ki, Su-57 döyüş təyyarəsi havada inanılmaz manevrlər etməyə imkan verən üçölçülü dartma vektoruna malikdir və bu keyfiyyət beşinci nəsil təyyarələrdən heç birində yoxdur: “Uzaq və ya yaxın döyüşdə sursat tamamilə xərclənsə, Su-57-nin sürəti və manevr qabiliyyəti onun döyüş canlılığının etibarlı zəmanəti olaraq qalacaq. Su-57 platforması digər döyüş təyyarələri siniflərinə inteqrasiya oluna bilən sensorlardan tutmuş radioelektron mübarizə və lazer müdafiə sistemlərinə qədər növbəti nəsil texnologiyaların geniş spektrini özündə birləşdirir. Su-57 avtomatik rejimdə vəzifələrin 90 faizini yerinə yetirməyə, hətta əvvəlcədən hazırlanmış proqram üzrə tam avtomatik olaraq hərəkət etməyə qadirdir. Pilot yaralansa və ya öldürülsə, idarəetmə sistemi əsas və ikinci dərəcəli hədəfləri müstəqil şəkildə müəyyənləşdirəcək, marşrutu quracaq, zərbəni vuracaq və təyyarəni bazaya qaytaracaq”. Bütün bunlar Su-57-ni, digər dövlətlər kimi, Azərbaycan üçün də cəlbedici edir. Həmin təyyarələrə sahib olmaq üçün isə Azərbaycan bütün lazımı imkanlara malikdir.
Nahid SALAYEV
