Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında hərbi əməkdaşlıq haqqında sazişə əsasən, illik plana uyğun olaraq ölkəmizdə hər iki ölkənin quru qoşunları və hərbi hava qüvvələrinin iştirakı ilə birgə genişmiqyaslı döyüş atışlı taktiki və taktiki-uçuş təlimləri keçirilir. Artıq birgə təlimlər yekunlaşmaq üzrədir.
Təlimlərə iki ölkənin ordularının şəxsi heyəti, zirehli texnikası, artilleriya qurğuları və minaatanları, həmçinin hərbi aviasiya və hava hücumundan müdafiə vasitələri cəlb edilib.
Plana əsasən, təlimlər avqustun 1-dən 5-dək quru qoşunlarının da cəlb edilməsi ilə Bakıda və Naxçıvanda, hərbi aviasiya vasitələrinin iştirakı ilə isə iyulun 29-dan avqustun 10-dək Bakı, Naxçıvan, Gəncə, Kürdəmir və Yevlax şəhərlərində keçirilib.
Təlimlərin əsasını təşkil edən “TurAz Qartalı-2020” kod adı ilə keçirilən təlimlərdə də hərbi-hava qüvvələri geniş bacarıqlar nümayiş etdirib. Bu təlimlər həm də Ermənistanın Tovuz istiqamətində həyata keçirmək istədiyi təxribatlarla eyni dövrə təsadüf etdi. Belə təlimin Ermənistan təxribatının səngidilməsində nə kimi rolu oldu?
Hərbi-siyasi ekspert Ramil Məmmədli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, ölkələr öz təhlükəsizlikləri və müdafiə qabiliyyətlərini gücləndirmək üçün müttəfiq ölkələrlə sıx əlaqələr qururlar:“Bu əlaqələrin əsasını da hərbi-siyasi, hərbi-texniki əlaqələr təşkil edir. Azərbaycanla Türkiyə arasında da belə əlaqələr mövcuddur. Bu, qanun səviyyəsinə 1994-cü ildə minib. Həmin vaxt iki ölkə arasında strateji əməkdaşlığa dair müqavilə imzalanıb. Müqavilənin tərkib hissəsində olan müddəlardan ikisi hərbi əməkdaşlıqla bağlıdır. Ötən illər ərzində iki ölkənin hərbi hava qüvvələrinin “TurAz Qartalı” adlı təlimləri keçirilir. Əsas məqsəd iki ölkənin hərbi hava qüvvələrinin birgə əməliyyatları həyata keçirmək bacarığını təkmilləşdirməkdir. Həmçinin texnikaların inteqrasiyası həyata keçirilir. Belə hərbi təlimlərin keçirilməsindəki əsas məqsədlərdən biri də ölkənin gücünün nümayişidir. Məhz buna görə də, təlimlərin məqsədəuyğun olan hissələri KİV vasitəsilə ictimaiyyətə açıqlanır. İki ölkə arasındakı hərbi əlaqələr olduqca strateji məqsəd daşıyır. Bizim üçün vacib olan məqamlardan biri də ölkənin təhlükəsiliyinin təmin olunmasında yaranmış problemlərdən çıxış yolunun tapılmasıdır. Azərbaycan ərazilərinin bir hissəsi işğal altındadır. Bu işğal təhlükəsi bu gün də davam edir. Ermənistan silahlı qüvvələri tez-tez sərhədlərimizdə təxribatlara əl atırlar. Türkiyə kimi dünyanın ən güclu ordularında birinə sahib olan ölkənin bizimlə birgə geniş hərbi təlimlər keçməsi Azərbaycanın düşmənləri üçün bir mesajdır. Bu mesaj Ermənistan və onu dəstəkləyən qüvvələrin nəzərindən qaçmayıb. Hərbi-siyasi baxımdan da bu olduqca vacib məqamdır. Bunla Azərbaycanın manevr imkanları artır. Aparılan danışıqlarda ölkəmizin mövqeyi daha da güclənir. Ermənistan bunun fərqindədir və belə qənaətə gəlib ki, o təxribatları artırarsa onunla üzbəüz gələn həm də Türkiyə ordusu olacaq. Hətta onların havadarları olan ölkələr də belə bir qarşıdurma ilə üzləşmək istəməz. Hiss olunur ki, təlimlər dönəmində Ermənistan rəhbərliyi öz populist bəayanatlarının sayını azaldıb. Xüsusilə də genişmiqyaslı hərbi təlimlərin Naxçıvan ərazisinə də təsadüf etməsi düşmən ölkəni daha çox narahat edib”.
Ermənistanın prosesdən necə əndişələndiyi özünü onların medaiasında gedən yazılarda daha aydın göstərir. Hiss edilir ki, birgə təlimlər onları ehtiyatlı davranışa sövq edib.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
