Türkiyə Prezidentinin sözçüsü İbrahim Kalın Ərdoğan-Putin telefon danışığı barədə danışarkən deyib ki, Azərbaycana təhdid haradan gəlir-gəlsin, Türkiyə Azərbaycanın yanında olmağa davam edəcək: “Türkiyə hər zaman Azərbaycanın yanındadır. Döyüşlər ilk dəfə sərhəddə baş verib. Bu mənada təhlükəli bir haldır və dayanması, tərəflərin masaya əyləşməsi lazımdır. Azərbaycanın birliyi, həmrəyliyi bizim birliyimiz və həmrəyliyimizdir. Prezidentimiz rusiyalı həmkarı Vladimir Putinə açıq şəkildə bunu dedi: “Siz Ermənistanla münasibətlərinizdən istifadə edib, gərginliyi azaldın”.
İ. Kalın onu da deyib ki, təhdid haradan gəlirsə-gəlsin, Türkiyə sona qədər Azərbaycanın yanında olmaqda davam edəcək: “Amma bu, diplomatik qapıların bağlandığı anlamına gəlmir. Cənab Putinlə görüşdə çox yaxşı bir nöqtəyə gəlindiyini deyə bilərəm”.
Maraqlı fikirdir. Xüsusən də onun “görüşdə çox yaxşı bir nöqtəyə gəlindiyini deyə bilərəm” ifadəsi.
Maraqlıdır, burada söhbət nədən gedir? Ola bilərmi ki, Suriya məsələsində olduğu kimi, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsində də Rusiya, Türkiyə və İran birgə həll variantını ortaya qoysun?
“İranın sözügedən prosesə qatılması Azərbaycanın maraqlarına cavab vermir”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən politoloq Məhəmməd Əsədullazadə bununla bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bir sıra məqamlara toxundu: “Ermənistanın Tovuz təxribatlarına qarşı Türkiyənin ölkəmizin yanında olacağı mesajını verməsi regionda yeni siyasi şərtlərin yetişməsinə gətirib çıxardı. Artıq Türkiyə və Rusiya prezidentləri Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi və Ankara Cənubi Qafqazda əsas oyunçu olduğu mesajını verdi. Hesab edirəm ki, prezidentlərin telefon danışığında birgə ortaq nöqtənin tapılması istiqamətində aparılan danışıqlarda müsbət irəliləyişə tezliklə gəlinməsi gözlənilmir. Əsas odur ki, Rusiya Türkiyənin regionda mövqeyini qəbul etsin. Buna Türkiyə nail olarsa, Moskva Ankara ilə Qarabağ məsələsində birgə çalışa bilər. Rəsmi Ankara da bu istiqamətdə çalışır. İranın sözügedən prosesə qatılması Azərbaycanın maraqlarına cavab vermir. İranın siyasətində Qarabağ məsələsi Ermənistanın maraqlarına cavab verir. Ona görə də düşünmürəm Azərbaycan burada İran amilindən istifadə etsin. Əsas Türkiyə və Rusiyanın maraqlarının ortaq olmasıdır. İranın Azərbaycan və Ermənistana təsiri zəifdir. Hesab edirəm ki, yaxın perspektivdə Türkiyə və Rusiya Qarabağ məsələsində müəyyən addımlar ata bilər. Rusiya hələ ki, bu məsələyə bir qədər kənar yaxınlaşır. Proseslər öz ciddiyyətini qoruyur və ümid edirəm ki, Azərbaycan mütləq öz ərazi bütövlüyünü təmin edəcək”.
Ekspertin fikrincə, çətin görünsə də, sözügedən məsələ ilə bağlı müəyyən ümidlər var.
Vidadi ORDAHALLI
