Azərbaycanda seroloji testlərin keçirilməsi üzrə hazırlanan fəaliyyət proqramına uyğun olaraq, ölkəmizdə pandemiya ilə mübarizə tədbirləri çərçivəsində əhali qrupları arasında seroloji testlərin keçirilməsinə başlanıb. Bilirik ki, seroloji testlərin keçirilməsi pandemiya ilə mübarizə strategiyasının vacib bir parçasıdır və dövlət tərəfindən bu yöndə məqsədyönlü addımlar atılır.
Azərbaycan cəmiyyəti üçün tamamilə yeni bir müayinə forması olan seroloji testlərin aparılmasında əsas məqsəd əhali arasında COVID-19 xəstəliyinin keçirilməsi haqqında təsəvvürlərin əldə olunması, xəstəliyi keçirmiş şəxslərdə yaranmış immunitet səviyyəsinin öyrənilməsidir. Qeyd etdiyimiz kimi, seroloji testlərin aparılması COVID-19 pandemiyası ilə mübarizə strategiyasının əsas hissəsidir.
Seroloji testlərin keçirilməsi məsələsinin gündəmə gətirildiyi ilk günlərdən başlayaraq rəyini, münasibətini öyrəndiyimiz mütəxəssislərin hamısı qeyd ediblər ki, seroloji testlərin keçirilməsinin əhali üçün böyük əhəmiyyəti var və ölkə əhalisi könüllü olaraq prosesə qoşulmalıdır.
“Seroloji testlərin köməkliyilə biləcəyik ki, bizim ölkənin əhalisinin nə qədər faizi artıq bu xəstəliyi keçirib”
TƏBİB-in infeksion xəstəliklər üzrə İşçi qrupunun üzvü Nəzrin Mustafayeva “Bakı-Xəbər”ə şərhində seroloji təhqiqatın məqsədini, əhəmiyyətini və bu testlərin vətəndaşlara faydasını açıqladı. O qeyd etdi ki, şəxsən onun özünə saysız insan müraciət edib və “doktor, mən yoxlanmaq istəyirəm, bilmək istəyirəm koronavirus keçirmişəm, yoxsa yox, hələ də bu xəstəliyə qarşı həssasammı” -deyib. “Bunu bilmək üçün vətəndaşlarımız üçün artıq belə bir şərait yaradılıb. İstənilən vətəndaş seroloji testlərdə iştirak edə, qan analizi verə və özü haqqında informasiya əldə edə bilər. Düzdür, hazırda əhalinin könüllü müraciəti yoxdur. Biz təsadüfi seçilmiş qruplarla işləyirik, təsadüfi seçilmiş insanlara müraciət edilir və onlardan qan götürülür. Bu onlara şans yaradır ki, artıq bu xəstəliyi keçirib-keçirmədiklərini öyrənsinlər. Çünki son çalışmalar göstərir ki, 81 faiz əhali bu xəstəliyi yüngül, simptomsuz keçirib. Hətta mənə bir çox müraciət edən şəxs olub ki, bu xəstəliyi keçirdiyini xatırlamır, amma analiz veriblər və qanlarında yüksək səviyyədə hemoqlobinlər aşkarlanıb. Biz də onlara demişik ki, siz artıq bu xəstəliyi keçirmisiniz. Amma həmin şəxslər bu xəstəliyi gizli, simptomsuz keçirdiyi üçün, onu nə vaxt keçirdiyinin fərqində olmayıblar. Bayaq bildirdiyim kimi, çox böyük əksəriyyət bu xəstəliyi simptomsuz keçirib, çox az faizinin müalicəyə ehtiyacı olur və ağırlaşmalarla keçirir. Amma ölkə olaraq, bu bizim strategiyamıza da ciddi təsir göstərə bilər. Bir çox xarici ölkədə bu test strategiyası həyata keçirilib və onlar da əhalinin immunlaşma dərəcəsini öyrəniblər. Yəni biz bilək ki, ölkədə bizim PZR testlər vasitəsilə aşkarladığımız pozitiv xəstələrimiz, tutalım, 30 min nəfərdir, amma onlardan əlavə, xəstəliyi keçirib sağalanlar da ola bilər, bizim bundan xəbərimiz yoxdur, onların miqdarının nə qədər olmasını müəyyən etmək lazımdır. Onların sayının müəyyən edilməsi bizə növbəti mərhələdə karantin rejimi ilə bağlı yumşaldılma məsələlərində müəyyən addımlar atılmasına köməklik edəcək. Seroloji testlərin köməkliyilə biləcəyik ki, bizim ölkənin əhalisinin nə qədər faizi artıq bu xəstəliyi keçirib. Ola bilsin ki, faiz dərəcəsi çox aşağı olsun. Bu bizə imkan verəcək ki, öyrənək görək biz rahat olaqmı, yoxsa bizim əhali hələ də bu virusa qarşı həssasdır”.
“Seroloji testdən keçmək, könüllü şəkildə bu prosesə qoşulmaq vətəndaşlarımıza nə qazandıracaq” sualına aydınlıq gətirən N.Mustafayeva bildirdi ki, müayinə vətəndaşlar üçün tamamilə pulsuzdur və prosesə qoşulan əhali bununla yanaşı, həm də ödənişsiz ümumi qan analizi vermək imkanı əldə edəcək. “Qeyd etdiyim kimi, həm əhali bu xəstəliyi keçirib sağaldıqlarını öyrənəcək, yaxud biləcək ki, qanında hazırda immunitet yoxdur, o bu virusu keçirməyib. Eyni zamanda, əlavə olaraq, bu şəxslərin öz arzuları ilə testlərlə yanaşı, ümumi qan analizi də yoxlanır. Vətəndaşlar seroloji testlərdə iştirak edərkən ümumi qan analizlərini də ödənişsiz şəkildə yoxlada bilərlər. Bu testlər özü də ödənişsizdir, cəmi 3-5 milliqram qan verməklə insan özü haqqında, öz immun sistemi, bu xəstəliyi keçirib-keçirmədiyi barədə informasiya əldə etmiş olur” - deyə N.Mustafayeva qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
