Azərbaycanı ÜTT-yə tələsdirənlər məhsul qıtlığı təhlükəsini unudur

Tarix: 31.03.2014 / 10:35
Bölmə: İqtisadiyyat

Bu gün Qərb dövlətlərinin ölkəmizlə bağlı xüsusi maraq dairəsində olduğu məsələlərdən biri də Azərbaycanın Ümumdünya Ticarət Təşkilatına (ÜTT) daxil olmasıdır. Lakin Azərbaycan bu prosesin sürətlənməsinə tələsmir və belə məlum olur ki, indiki şəraitdə ÜTT-yə üzvlük ölkədə bəzi sahələr üzrə məhsul qıtlığı yarada bilər. Buna yol verməmək üçün isə müəyyən proqramların ÜTT-yə üzvlükdən əvvəl reallaşdırılması vacib şərt kimi çıxış edir.
Xatırladaq ki, quruma üzvlük üzrə çoxtərəfli və ikitərəfli danışıqların növbəti mərhələsi fevralın 17-dən 21-dək keçirilib. Azərbaycanla ikitərəfli danışıqlar çərçivəsində ABŞ, Aİ, Norveç, İsveçrə və daha bir neçə ölkə iştirak edib. Bu günədək isə Azərbaycan ABŞ, Yaponiya, Braziliya, Ekvador, Şri-Lanka, Avropa İttifaqı, Norveç, Hindistan, Çinin Tayvan vilayəti, Kanada, İsveçrə və Hondurasla ÜTT-na daxil olmaq üzrə ikitərəfli danışıqlar prosesindədir.
Yuxarıda qeyd olunduğu kimi isə hazırda Qərb ölkələri Azərbaycanın mümkün qədər tez ÜTT-yə üzv olmasını istəyirlər. Avropa İttifaqının Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri Malena Mard bunu belə izah edir: "Avropa İttifaqı dünyanın ən böyük bazarıdır. Bu bazar böyük potensiala malikdir. Biz Azərbaycan ilə ticarət və iqtisadi sahədə əməkdaşlığı genişləndirmək niyyətindəyik. Strateji tərəfdaşlıq müqaviləsi üzərində danışıqlar gedir. Biz Azərbaycanın ÜTT-yə üzvlüyü prosesini də yaxından izləyirik. Bunun üçün vaxt lazımdır. Ümid edirik ki, buna nail olacağıq və Azərbaycanı ÜTT-də görəcəyik".
ABŞ-ın Azərbaycandakı səfiri Riçard Morninqstar da qeyd edir ki, Amerika Birləşmiş Ştatları Azərbaycanın Ümumdünya Ticarət Təşkilatına üzvlüyünü tam dəstəkləyir. Onun sözlərinə görə, təşkilata daxil olmaq üçün Azərbaycanda 30-dan çox qanunverici və inzibati prosedur layihələndirilib və təsdiqlənib. Lakin qeyd olunduğu kimi Azərbaycanın ÜTT-yə üzv olmasının tezləşdirilməsi müəyyən fəsadlar yarada bilər. Milli Məclisin iqtisadi siyasət Komitəsinin üzvü, millət vəkili Vahid Əhmədov bu xüsusda bildirir: "Azərbaycanın Ümumdünya Ticarət Təşkilatına üzv olması üçün müəyyən proqramların icrası mütləqdir və tərəfdarıyıq ki, bu proses tez bir zamanda uğurla həyata keçsin". Onun sözlərinə görə, hazırda Azərbaycanın ÜTT-yə üzv olmasına hazırlıq işləri üzrə Komissiyası bir sıra dövlətlərlə ikitərəfli danışıqlar aparır: "Əsas məqsəd ondan ibarətdir ki, Azərbaycan təşkilata üzv olduqdan sonra daxili bazarı qorumağı bacarsın. İstəyirik ki, Azərbaycanın bu təşkilata üzvlüyü tezliklə reallaşsın və bununla da ölkə daxilində mövcud olan müəyyən problemlər qısa müddətdə öz həllini tapsın, ölkənin xarici ticarət dövriyyəsi genişlənsin. Lakin Azərbaycan müəyyən prosedurlardan keçmədən Dünya Ticarət Təşkilatına üzv olsa, bu, mənfi nəticə verə bilər. Belə ki, üzvlükdən sonra ölkədə məhsul qıtlığı yaşanar. Bəzi ölkələr bu təşkilata üzvlüyə qəbul olunma müddətini 5-8 il təyin edir ki, üzvlük üçün tələb olunan prosedurları həyata keçirə bilsin. Hesab edirəm ki, Azərbaycanın da adıçəkilən təşkilata üzv olması üçün vaxt təyin olunub və bu müddətdə üzvlük üçün tələb olunan proqramlar tam reallaşdırılacaq".
Digər ekspertlər də bildirir ki, ÜTT-yə daxil olduqdan və ticarət əngəlləri aradan qaldırıldıqdan sonra ölkəyə idxal kənd təsərrüfatı malları axacaq. Bu mallar keyfiyyətinə görə yerli malları ötə bilməsə də, qiymət baxımından ucuz ola bilər. Bu bir çox mallar üzrə xarici bazarla rəqabətə hazır olmayan milli istehsala güclü zərbə vuracaq. Buna görə də, Azərbaycana müdafiə mexanizmlərinin tətbiqi yolu ilə uyğunlaşmağa xeyli vaxt lazımdır.
Azərbaycanın ÜTT-yə üzv olacağı təqdirdə digər itkilərinə gəlincə, iqtisadçı ekspertlər bildirir ki, bu zaman dövlət büdcəsinə daxilolmaların azalması baş verə bilər. Həmçinin, texnologiyaların idxalı üzrə patentlərdən istifadəyə görə, komisyon haqların ödənişi sənayenin xərclərini artırır və onların qiymət rəqabətində uduşunu azaldır.
Yerli istehsalın müdafiəsi imkanları azalır. Tənzimlənən qiymətlərin dünya bazarı səviyyəsinə çatdırılması istehlakçıların xərclərini artırır. Hazır məhsulun idxalının üstün gəlirliyi baxımından idxalı əvəz edə biləcək sahələrə investisiya qoyuluşunun səmərəliliyi aşağı düşür və nəticədə milli iqtisadiyyata ümumi investisiya qoyuluşu azalır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...