Bank kreditləri arxasında maraqlı ifşa faktları üzə çıxıb

Tarix: 31.03.2014 / 10:02
Bölmə: İqtisadiyyat

Banklara kreditlərlə bağlı məlum qadağaların qoyulmasından sonra onların faiz dərəcələrinin aşağı düşməsi gözlənilsə də hələlik bu proses gözlənilən həddə müşahidə olunmur. Bank faizləri yenə yüksək olaraq qalır. Belə vəziyyət isə rəsmi dairələrdə də narazılığa və narahatlığa yol açır. Məsələn, Milli Məclisin İqtisadi Siyasət komitəsinin sədri Ziyad Səmədzadə bildirir ki, ölkədə sahibkarlara banklar tərəfindən verilən kreditlərin faizləri xeyli yüksəkdir.
Bu da real sektorda fəaliyyət göstərən iş adamlarının sayının az olmasına səbəb olur. Ölkədəki yüksək kredit faizlərini məqbul hesab etməyən deputat hesab edir ki, sahibkarlara kreditlər müəyyən güzəştlərlə verilməlidir və faizləri aşağı salınmalıdır. Millət vəkili bankların cəlb edilən resursun baha olması haqda dedikləri ilə də razılaşmır. Əksinə son illər bankların xeyli ucuz vəsait cəlb etdiyini deyir.
Ziyad Səmədzadə bank sektorunun faizləri yüksək saxlamaq üçün saxtakarlığa əl atdığını bildirir: "Biz gərək xərcləri də nəzərə alaq. Bəzən xərcləri şişirdirlər ki, buna görə faizlərimiz yüksəkdir. Amma biz monitorinq aparsaq, daha diqqətli təhlillər aparsaq, heç şübhəsiz ki, bankların real sektora sahibkarlara verdikləri kreditlərin faizi aşağı düşə bilər. Kifayət qədər ucuz vəsait var və bu vəsaitlərdən xeyli səmərəli istifadə etmək olar". İqtisadçının sözlərinə görə bankların təklif etdiyi şərtlər sahibkarlara sərf etmir. Banklar elə kredit faizləri müəyyən etməlidirlər ki, sahibkarlar götürdükləri maliyyə vəsaitini geri qaytarmaqla yanaşı qazanc əldə etmək imkanına da malik olsunlar. Belə olduğu halda sahibkarlar onlara ayrılan güzəştli kreditləri real sektora və yeni emal müəssisələrinin yaradılmasına yönəltməkdə maraqlı olarlar. Bu da həm ölkə iqtisadiyyatının daha da inkişaf etməsinə, həm də rəqabət qabiliyyətli məhsul istehsalının artırılmasına kömək edə bilər.
Milli Məclisin İqtisadi Siyasət Komitəsinin üzvü, millət vəkili Əli Məsimli da bildirir ki, banklar sözün əsl mənasında soyğunçu faiz siyasəti tətbiq edirlər: "Azərbaycanda orta əmək haqqı 430 manat, büdcə təşkilatlarında çalışanların xeyli hissəsinin maaşları isə 200-250 manat arasındadır. Belə şəraitdə istehlak krediti olmadan keçinmək mümkün deyil. Amma burada bir neçə ciddi məsələ var: Birincisi, əhalinin bir hissəsi elə işlərdə çalışır ki, iş yerindən arayış gətirə bilmir. Məsələn, bazarın qarşısında xırdavat satan şəxs gəliri barədə kimdən arayış alsın? Deməli, bu kateqoriyadan olan adamlar arayış təqdim edə bilmədiklərinə görə ya kredirdən istifadə edə bilməyəcək, ya da hansısa bir yol tapmağa məcbur olacaq. İkincisi, istehlak kreditlərinin faiz dərəcəsi soyğunçu dərəcədə yüksəkdir. Belə məsələləri optimal yolla təmzimləmək lazımdır".
Digər ekspertlər də hesab edir ki, bank faizlərinin aşağı salınması üçün məsələyə dövlət tərəfindən müdaxilə olmalıdır. Eyni zamanda ölkədə kredit faizlərinin aşağı salınması üçün Əmanətlərin Sığortalanması Fondu sığortalanan əmanətlər üzrə faizləri aşağı endirməlidir. Fond hazırda 30 min manatadək olan və 10 faizdən az dividend verən əmanətləri sığortalayır. Eyni zamanda Mərkəzi Bankın kommersiya banklarına əmanətlər üzrə təklif etdikləri faiz dərəcələrini Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun faiz dərəcəsinə uyğunlaşdırmalarını tövsiyə etməsi vacibdir. Çünki fondun müəyyənləşdirdiyi faiz dərəcəsindən yüksək faizlər təklif edən kommersiya bankları müflis olduğu halda oradakı əmanətləri qaytarmaq mümkün olmayacaq.
Ekspertlərin fikrincə, əslində, Mərkəzi Bankın əlində bazardakı kredit faizlərini tənzimləmək üçün kifayət qədər alətlər var. Birincisi, MB real kredit faizlərinin yüksəlməsində əhəmiyyətli təsirə malik olan komisyon haqlarının tənzimlənməsini və haqqlar üçün "qiymət tavanının" müəyyənləşdirilməsini həyata keçirməlidir. Hazırda komisyon haqqları vətəndaşları daha aşağı faizli kreditlər adı ilə cəlb etmək üçün bankların ən çox istifadə etdiyi metoddur.
Bəzi kommersiya bankları hətta 10-12 faizlik komisyon haqqları təklif edirlər.
Xatırladaq ki, banklar faizi elan edirlər, amma komisyon haqqlarının faizini bildirmirlər. Bu isə müştərilərin aldadılması halı sayılır. Məhz bu səbəbdən məsələyə rəsmi müdaxilə vacib sayılır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...