Ruslan Atakişiyev: “Hesab edirəm ki, bu, ölkə iqtisadiyyatının dayanıqlı inkişafı baxımından müsbət göstəricidir”
2018-ci il sentyabrın sonunadək Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta ehtiyatları ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 367 milyon dollar (7,1 faiz) artaraq 5 534,5 milyon dollara çatıb. Sentyabr ayı ərzində Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları 31 milyon dollar, ilin əvvəlindən isə 199,9 milyon dollar artıb. Qeyd edək ki, ötən il Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları 1,36 milyard dollar və ya 34,2 faiz artmışdı.
Bütövlükdə, Azərbaycanın valyuta ehtiyatları onun iqtisadi və siyasi müstəqilliyini şərtləndirən əsas strateji vasitədir. Yəni hər bir dövlətin valyuta ehtiyatları onun iqtisadi və siyasi müstəqilliyinin, bir növ, təminatçısıdır.
Bu ilin birinci yarısına olan vəziyyətə görə, Azərbaycanın ümumi valyuta ehtiyatları 44,3 milyard dollar təşkil edib, ilin sonuna qədər bu rəqəmin daha da böyüyəcəyi proqnozlaşdırılır. 2018-ci il iyulun 1-nə Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) aktivləri ilin əvvəlinə (35 mlrd. 806,5 mln. ABŞ dolları) nisbətən 6,22% artaraq, 38 mlrd. 36,1 mln. ABŞ dolları təşkil edib ki, aktivlər üzrə bu göstərici Fondun ümumi fəaliyyəti dövrü ərzində ən yüksək hədd hesab olunur. Bu artım ARDNF-in büdcə gəlirləri, o cümlədən vəsaitlərin idarə olunmasından əldə edilən gəlirlər hesabına baş verib.
Görünən odur ki, iqtisadi müstəvidə müşahidə olunan müsbət dinamika davam edir. Prosesin bundan sonra da müsbət yöndə inkişaf edəcəyi gözlənir.
Bütün bunlarla yanaşı, Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatlarının artması ölkədəki makroiqtisadi sabitlik prosesinə necə təsir edəcək?
Məsələyə münasibət bildirən İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin direktoru Ruslan Atakişiyevin sözlərinə görə, valyuta ehtiyatlarının artması tendensiyası makroiqtisadi sabitlik üçün müsbət perspektivlər vəd edir: “Məsələ ondadır ki, valyuta ehtiyatlarının artması həm makroiqtisadi, həm də maliyyə stabilliyinin formalaşması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Təbii ki, valyuta ehtiyatları artanda ölkədəki makroiqtisadi sabitliklə bağlı risqlər azalır. Yəni bu kimi məsələlər bu və ya digər dərəcədə bir-birilə bağlıdır. Bir məqamı da nəzərə almaq lazımdır ki, dünya bazarında neftin qiymətinin artması Azərbaycanın valyuta ehtiyatlarının artmasına öz müsbət təsirini göstərib. Bunun sayəsində həm Neft Fondunun, həm də Mərkəzi Bankın ehtiyatları artıb. Bütün bunlar ölkədəki makroiqtisadi sabitliyin təmin olunması ilə bağlı vacib məqamlardan biri hesab oluna bilər. Müşahidələr göstərir ki, yaxın perspektivdə neftin qiymətinin ucuzlaşması gözlənilmir. Bu da Azərbaycanın valyuta ehtiyatlarının artacağından xəbər verir. Hesab edirəm ki, bu, ölkə iqtisadiyyatının dayanıqlı inkişafı baxımından müsbət göstəricidir. Bütün bunlarla yanaşı, ölkədə qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi ilə bağlı işləri daha da sürətləndirmək lazımdır. Bir sıra məhsullara olan tələbatın daxili istehsal hesabına təmin olunması çox vacib məsələlərdən biridir”.
Vidadi ORDAHALLI