Fuad İbrahimli: “Qlobal ticarətdə dönərli valyutalar, dollar və avrodan istifadə etməkdə əsas məqsəd də məhz risqləri minimuma endirməkdən ibarətdir”
Tez-tez bir çox ölkələrdən ABŞ dollarından imtina edilərək xarici ticarəti milli valyutalarla aparacaqlarına dair açıqlamalar eşidirik. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Çin, Rusiya, İran, Azərbaycan və s. ölkələrlə milli valyutalar vasitəsilə ticarət aparmağı müzakirə etdiklərini açıqlayıb.
Türkiyə və Azərbaycanın ticarətdə milli valyutaya keçməsi üçün danışıqlar aparılır. Bu fikri Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Erkan Özoral deyib. Səfirin sözlərinə görə, ticarətdə milli valyutaya keçid üçün bir müddət əvvəl başlanan müzakirələr hazırda davam edir: "Hazırda müzakirələr aparılır. Qarşılıqlı ticarətdə milli valyutanın nə zamandan tətbiq ediləcəyi isə hələ konkret bəlli deyil. Bütün məsələlər razılaşdırıldıqdan sonra ticarətdə hesablaşmalar türk lirəsi və Azərbaycan manatı ilə aparılacaq”.
Azərbaycanla Türkiyə arasında ticarət əməliyyatlarının lirə və yaxud manatla aparılması bir neçə dəfə gündəmə gətirilib.
Qeyd edək ki, xarici ticarətdə əsasən Amerika dolları ilə hesablaşmalar aparılır. Maraqlıdır, Türkiyə ilə ticarətdə milli valyutaya keçmək ölkə iqtisadiyyatına necə təsir edəcək?
İqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Türkiyə və Azərbaycan ticarətində milli valyutaya keçidin hansı formada aparılacağı bəlli deyil: “İstənilən ticarət əməliyyatında hansısa şirkət manat, lirə və ya digər valyuta ilə əməliyyat həyata keçirə bilər. Ancaq bunu dar çərçivədə həll etmək olar. Bunu makroiqtisadi səviyyədə keçirmək mümkün deyil. Nəzərə almaq lazımdır ki, istənilən ticarət əməliyyatında mütləq ölçü vahidi olmalıdır. Ölçü vahidi dönərli valyuta - Amerika dolları, avro və ya funt sterlinq ola bilər. Ancaq nə rubl, nə lirə, nə də ki, manat dönərli valyuta deyil”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, qlobal ticarətdə dönərli valyutalar, dollar və avrodan istifadə etməkdə əsas məqsəd də məhz risqləri minimuma endirməkdən ibarətdir. Bu baxımdan da özəl sahibkarlıq subyektləri daha çox məhz bu valyuta ilə ticarət əlaqələri həyata keçirməkdə maraqlı olurlar.
İqtisadçının fikrincə, hazırkı şəraitdə ticarət əlaqələrinin dollarla aparılması daha məqsədəuyğundur. Çünki ölkənin valyuta ehtiyacları daha çox ixrac hesabına düzəlir.
Günel CƏLİLOVA
