Azərbaycanda İslam bankçılığının inkişaf problemi...

Tarix: 28.03.2014 / 08:43
Bölmə: İqtisadiyyat

Aparılan son araşdırmalar, əvvəlki kimi, bank sektorunda faiz dərəcələrinin kifayət qədər yüksək olduğunu göstərir. Ölkədə islam bankçılığının tətbiqindən sonra faiz dərəcələrində azalmalar olacağına dair verilən proqnozlar isə hələ özünü doğrultmur. Məsələ burasındadır ki, ölkəmizdə islam bankçılığı gözlənilən populyarlığı hələ də əldə edə bilməyib. Xatırladaq ki, artıq bir müddətdir Azərbaycan Beynəlxalq Bankının nəzdində İslam Bankçılıq Departamenti fəaliyyətə başlayıb.
Hesab olunur ki, islam bankçılığının genişlənməsi, əslində kommersiya banklarından asılılığı aradan qaldırar. Hazırda Azərbaycanda bank faizlərinin yüksək olduğunu deyən ekspertlər hesab edir ki, müştəriyə 20%-dən başlayan bahalı kreditlər təklif etmək heç də dayanıqlı siyasət deyil. Belə sistemlərdə böhran qaçılmaz olur. Ona görə də mütəxəssislər faizdən asılılığın aradan qaldırılmasının və ya yumşaldılmasının əsas şərti kimi islam bankçılığının parelel olaraq tətbiqini məqbul sayır. Lakin qeyd olunduğu kimi, ölkəmizdə belə bankçılığın təklif etdiyi bütün xidmətlər hələ tam reallaşmır. Azərbaycan Beynəlxalq Bankının İslam Bankçılığı Departamentinin direktoru Bəhram Qurbanzadə Azərbaycanda islam bankçılığının durumu ilə bağlı qeyd edir: "Azərbaycanda islam bankçılığının inkişaf etdirilməsi üçün müvafiq addımlar atılır və ölkəmizdə fəaliyyət göstərən bir çox banklar və kredit təşkilatları bu sahəyə xüsusi maraq göstərir. Lakin bu sahənin geniş inkişafı haqqında yalnız bank qanunvericiliyinə əlavə və dəyişiklik edildikdən sonra danışmaq olar. ABB İslam Bankçılığı Departamentinin də fəaliyyətinin əsas istiqaməti bu sahəyə yönəlib ki, İslam İnkişaf Bankı, Azərbaycan Mərkəzi Bankı və digər dövlət strukturları ilə birgə hüquqi və iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmış qanuna əlavə və dəyişikliklər layihəsinin hazırlanmasına dair işlər aparılmaqdadır. Layihə hazır olandan sonra Azərbaycan hökumətinə təqdim olunacaq".
Ölkədə islam bankçılığının prinsipləri ilə fəaliyyət göstərən bankların sayının nə qədər olmasına gəlincə, mətbuata açıqlamasında o qeyd edir: "Hazırda Azərbaycanda yalnız islam bankçılığı prinsipləri əsasında fəaliyyət göstərən banklar mövcud deyil, bir daha təkrar edirik ki, Azərbaycan bank qanunvericiliyi buna imkan vermir. Yalnız hər hansı bankın nəzdində "islam pəncərəsi" və yaxud departament formasında fəaliyyət göstərmək mümkündür, bu şərtlə ki, istisna bir neçə islam bank məhsulları tətbiq edilsin, hansılar ki, ölkənin bank qanunvericiliyi ilə ziddiyyət təşkil etmir. Hazırda yalnız Azərbaycan Beynəlxalq Bankı islam bankçılığı məhsul və xidmətlərini bazarda təqdim edir". Ekspert onu da vurğulayır ki, son zamanlar islam bankçılığı haqqında müxtəlif insanlar və bu sahədə özünü mütəxəssis hesab edənlər tərəfindən bir çox fikirlər səslənir: "Yalnız bu fikirlər islam bankçılığının xüsusiyyətlərini əks etdirmir. Bu sahə üzrə ekspert olmaq üçün, bank sahəsini yaxşı bilməklə yanaşı, islam bankçılığı üzrə xüsusi təhsil almaq tələb olunur. Əfsuslar olsun ki, Azərbaycanın elm-tədris ocaqlarında həmin ixtisas üzrə təhsil mövcud deyil və bu sahənin mütəxəssisi olmaq istəyən insanlar məcbur olaraq xarici təhsil ocaqlarında biliklər əldə edirlər. Bu səbəbdən ölkədə islam bankçılığı sahəsində mütəxəssis çatışmazlığı hiss olunur və banklar bu sahəyə maraq göstərsələr də, mütəxəssis çatışmazlığı problemi ilə üzləşir. Ümidvarıq ki, yaxın gələcəkdə bu problem də öz həllini tapacaq və islam bankçılığı respublikamızda inkişaf etdirilərək sahibkarlar üçün daha yaxşı investisiya mühiti yaradacaq".
Xatırladaq ki, islam bankçılığında əsasən 4 əsas sütun mövcuddur: birincisi, islam bankçılığında pul satıla bilməz. İslam bankçılığında yalnız ticarətə və xidmətlərin göstərilməsinə icazə verilir. İkincisi resursların bölünməsidir. Hər kəs öz mənafeyindən başqa qarşı tərəfin də mənafeyini qorumalıdır. Üçüncüsü, heç bir haram işlərə pullar yönəldilmir. Bura qumar, silah istehsalı və sair daxildir. Dördüncüsü, hər bir layihə yüz faiz şəffaf olmalıdır. Hər iki tərəf bilməlidir pullar hara yönəlir, bu pullarla nə istehsal olunacaq və bunun gələcəyi necə olacaq. İslam bankçılığını ənənəvi bankçılıqdan fərqləndirən əsas məsələ şəriətdir və islam bankçılığında mütləq şəriət komitəsi olmalıdır. Eyni zamanda, İslam bankları öz vəsaitlərini cazibədar maliyyə alətlərinə investisiya etmir. İslam banklarında verilən kreditin risqi kredit alanın real iqtisadi aktivləri və qabiliyyəti ilə sıx bağlı olduğundan, müştərilərin maliyyə vəziyyəti çox yaxından təhlil edilir. İslam banklarının iş fəaliyyəti kommersiya və investisiya bankının birləşməsidir. Bank əməliyyatları İslam normalarına uyğun aparılmalıdır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...