Rəşad Həsənov: “… yeni inşa olunan mənzillərin satış qiyməti yüksələ bilər”
Azərbaycan Respublikasının İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu tərəfindən kommersiya banklarına xəbərdarlıq edilib. Bank sektorundan mediaya daxil olan məlumata görə, xəbərdarlıqda banklara Bakı şəhərində 1970-ci ilə qədər tikilmiş mənzillərin ipotekaya salınmaması göstərişi verilib. Yenilik şəhərdəki yeni tikililərin bazarda payının artırılmasına hesablanıb. Bunun isə, öz növbəsində, mənzil bazarında bahalaşmaya gətirib çıxaracağı proqnozlaşdırılır.
Qeyd edək ki, hazırkı şərtlərə görə, İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun vəsaiti hesabına verilən ipoteka kreditləri aşağıdakı tələblərə cavab verməlidir:
- Kredit Azərbaycan manatı ilə verilməlidir;
- Kredit Azərbaycan Respublikasının vətəndaşına verilməlidir;
- Kredit üzərində mülkiyyət hüququ dövlət qeydiyyatına alınmış yaşayış sahəsinin alınmasına verilməlidir;
- Güzəştli ipoteka krediti yaşayış sahəsinin 1 kvadratmetri üçün hesablanan qiyməti güzəştli ipoteka kreditinin verilmə tarixinə Bakı şəhəri, habelə onun qəsəbə və kəndləri üzrə zonalarda, ölkənin digər şəhər və rayon ərazilərində orta bazar qiymətindən artıq olmayan yaşayış sahələrinin alınmasına verilməlidir;
Maraqlıdır, Bakı şəhərində 1970-ci ilə qədər tikilmiş mənzillərin ipotekaya salınmaması göstərişinin verilməsi mənzil bazarına necə təsir edəcək?
İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, köhnə mənzillərə ipoteka kreditinin verilməməsinin səbəbi daşınmaz əmlakın istismar müddəti ilə bağlıdır: “Nəzərə almaq lazımdır ki, hər bir əmlakın istismar müddəti var. İstismar müddətindən sonra daşınmaz əmlakın dövriyyədən kənarlaşdırılması ilə bağlı hər an qərar qəbul oluna bilər. İpoteka Fondunun vəsaitləri hesabına verilən güzəştli ipotekanın müddəti 30 il və adi ipotekanın müddəti isə 25 ildir. Bu olduqca uzun müddətdir. Bu dövr ərzində ipoteka predmeti olmuş daşınmaz əmlakın istismar müddətini bitirməsi ipoteka verən qurum üçün risq formalaşdırır. Çünki vətəndaş 10 il sonra ipoteka ödənişini yerinə yetirə bilmirsə, o zaman girov əmlak aidiyyəti kredit təşkilatının zərərinin ödənilməsi məqsədilə satışa çıxarılır. Ancaq istismar müddəti bitmiş bir binada əmlakı satmaq mümkün deyil. Mənzil satılsa belə, onun hansı dəyərdə olacağı bəllidir”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, bəzi binalar var ki, onların istismar müddəti 50 il, ancaq elələri də var ki, onların istismar müddəti 80-100 ildir. Belə olan halda, binanın texniki şəraitini əsas götürmək olar”.
R.Həsənovun fikrincə, birmənalı şəkildə, 1970-ci illərədək inşa olunan mənzillərə ipoteka krediti verilişinin dayandırılması ilkin dövrdə bazarda müəyyən qədər çətinliyə səbəb olacaq. Eyni zamanda, haqsızlığa da səbəb ola bilər. Bu qərar tətbiq olunarsa, mənzil bazarına təsiri olacaq. Bu zaman 1970-ci illərdən sonra tikilən binalar və yeni inşa olunan mənzillərin satış qiyməti yüksələ bilər.
Günel CƏLİLOVA
