Bakı-Tiflis-Qars (BTQ) dəmir yolu ilə müxtəlif təyinatlı yüklərin daşınmasına gözlənildiyi kimi beynəlxalq marağın artması müşahidə olunmaqdadır. Belə görünür ki, ilk növbədə region ölkələri bu xətt vasitəsilə daha böyük həcmdə yük daşınmasına xüsusi maraq göstərir. Özü də müxətəlif istiqamətə. Artıq Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu ilə Rusiyadan Qarsa taxıl daşınıb. Prosesin həyata keçməsində əsas iştirakçılardan olan "AzRusTrans” QSC-dan bildirilib ki, bu vaxta kimi konteynerlər vasitəsilə yüklərin daşınması həyata keçirilən Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu ilə ilk dəfə olaraq yük vaqonları ilə taxıl daşınıb.
Bildirilir ki, “AzRusTrans” QSC “ADY Express” MMC ilə birgə Rusiyadan Qarsa taxılı xüsusi taxıldaşıyan vaqonlar vasitəsilə nəql etməyə müvəffəq olub. 12 vaqona yüklənmiş taxıl Rusiyanın Orenburq vilayətində yerləşən Sara stansiyasindan, Cənubi Ural istiqaməti üzrə Axalkalaki stansiyasına çatdırılıb, burada təkər cütlərinin dəyişdirilməsi əməliyyatı həyata keçirildikdən sonra, Qarsa yola salınıb. Yüklər artıq Qars stansiyasına çatdırılıb. Qeyd edək ki, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunda bu vaxta kimi yüklər ancaq konteyner vasitəsilə daşınıb. Axalkalaki stansiyasında konteynerlər Türkiyədən daxil olan platformalara aşırıldıqdan sonra, yolunu davam etdiriblər.
2017-ci il oktyabrın 30-da istifadəyə verilən bu dəmir yolundan indi xüsusi vaqonların da istifadəsi Bakı-Tiflis-Qarsa daha çox maraq yaradır. Belə vəziyyət həm də dəmir yolu ilə Azərbaycan üzərindən daha çox yük daşınmasını şərtləndirir, ölkənin qeyd olunan istiqamətdən gəlirlərini çoxaldır. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, 2018-ci ilin yanvar-may aylarında dəmir yolu nəqliyyatı ilə ümumilikdə 2 milyon 639 min 974 ton yük daşınıb ki, bu yüklərin dəyəri 1 milyard 257 milyon dollardır. Belə vəziyyət dəmir yolu nəqliyyatı ilə ölkənin gəlirlərinin sürətlə artması deməkdir. Bakı-Tiflis-Qars ilə yükdaşımaların çoxalması isə ölkənin daha çox gəlir əldə etməsini şərtləndirir. Onu da bildirək ki, dəmir yolu daşımalarında yüklərin Azərbaycanın tranzit marşrutlarına cəlbi üçün yeni tərəfdaşlarla danışıqlar aparılır. “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC, “ADY Express” MMC və “ADY Container” MMC bu prosesdə müxtəlif ölkə və şirkətlərlə fəal iş aparmaqdadır. Hazırda dünyada tranzit daşımalarda əsas tərəfdaş kimi qəbul edilən Azərbaycanın bu sahədəki imkanlarını nümayiş etdirən “ADY”, “ADY Express” və “ADY Container” ölkəmizin Avropa ilə Asiya arasında əsas əlaqələndirici məntəqəyə çevrilməsi xüsusunda təbliğatı işlərlə də yaxından məşğuldurlar. Dəmir yolu daşımalarında yeni tərəfdaşlarla danışıqlarda, yüklərin Azərbaycanın tranzit marşrutlarına cəlb olunması istiqamətində əməli tədbirlərin görülməsi isə öz nəticələrini verir. Məsələn, Ukraynanın Azərbaycandakı səfirliyinin ticarət və iqtisadi missiyasının rəhbəri Sergey Ştelyuk qeyd edir ki, Kiyev Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xəttinin gələcək inkişafını maraqla izləyir. Onun sözlərinə görə, dəmir yolunun Türkiyə və Ukraynanın nəqliyyat infrastukturu ilə birləşməsi imkanları maraq doğurur: "Ukrayna da Türkiyə, Latviya və Litvanın dəniz limanları arasında qarışıq daşımalar həyata keçirən “Vikinq” və “Zubr” qatar marşrutlarının Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xətti ilə birləşdirilməsi hesabına əlavə nəqliyyat tranzit potensialı əldə edə bilər".
Türkiyə Barolar Birliyinin (TBB) rəhbəri Metin Feyzioğlu da qeyd edir ki, Bakı-Tiflis-Qarsa digər ölkələrin də marağının artması müşahidə edilir: “Çinin "bir kəmər, bir yol" layihəsi Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyədən keçmir. Amma bu ölkənin Avropaya göndərəcəyi məhsullar üçün ən qısa yol budur”. Onun sözlərinə görə, Bakı-Tiflis-Qars regionun taleyini dəyişəcək: “Bizim "Dəmir ipək yolu" adlandırdığımız bu dəmir yolu xətti Çinin ixracının 20%-ni daşıyacaq. Bu layihəni hüquqşünaslar sərmayəyə çevirməlidirlər. Hüquqşünasın uğurlu olmadığı yerdə yatırım olmaz. Deməli, biz bu xəttin keçdiyi, mal və xidmətlər daşıdığı hər yerdə xidmət göstərəcəyik”.
Bu arada onu da qeyd edək ki, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun sərnişin vaqonları Azərbaycana gələn il təhvil veriləcək. bunnula Bakı-Tiflis-Qars ilə sərnişin daşınması da gələn ildən həyata keçiriləcək. Dəmir yolu ilə ilkin mərhələdə 1 milyon sərnişinin daşınması nəzərdə tutulub. Türkiyənin nəqliyyat, dənizçilik və rabitə naziri Əhməd Arslan bildirib ki, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu yalnız yükdaşımalarda deyil, həmçinin turizmin inkişafında da böyük rol oynayacaq: “Bakı-Tiflis-Qars ilə ilkin olaraq 1 milyon, növbəti illərdə isə 3-3,5 milyon sərnişin daşınması planlaşdırılır. Bu marşrut təyyarə ilə səyahəti yox, gəzərək görməyi sevən turistlər üçün gözəl imkandır”. Bütün bunlar öz növbəsində Bakı-Tiflis-Qarsın Azərbaycana daha çox vəsait qazandıracağını deməyə əsas verir.
Tahir TAĞIYEV
