Rəşad Həsənov: “Ölkə daxilində kərə yağı istehsalını lazımi səviyyədə artıra bilsək, qiymətlər düşəcək”
“Kərə yağının qiymətinin baha olması gömrük rüsumu ilə bağlı deyil”. Bunu Dövlət Gömrük Komitəsinin Maliyyə Tarif və Valyuta Nəzarəti Baş İdarəsinin Gömrük tariflərinin tənzimlənməsi şöbəsinin rəisi Əzizağa Hüseynov bildirib.
O, xaricdən Azərbaycana gətirilən kərə yağlarının ölkə daxilində qiymətinin artırılması məsələsinə münasibət bildirib: “Kərə yağının qiymətində artım gömrük rüsumları ilə bağlı deyil. Biz kərə yağının rüsumunu 15 faizdən 10 faizə endirmişik. Ancaq kərə yağının qiymətində heç bir fərq olmayıb. Deməli, ölkəmizdə bu cür malların qiyməti gömrük rüsumu ilə əlaqəli deyil”.
Məlumat üçün qeyd edək ki, kərə yağının ucuzlaşdırılması ilə bağlı 2017-ci ildə ölkəmizə idxal edilən kərə yağı və digər süd məhsulları üçün tətbiq edilən gömrük rüsumları azaldılıb. Ötən ilin noyabr ayında verilmiş bu qərar dekabrın 7-dən qüvvədədir və 2019-cu il dekabrın 31-dək qüvvədə qalacaq. Ancaq kərə yağının ucuzlaşacağı ilə bağlı gözləntilər özünü doğrultmadı. Gömrük idxal rüsumunun aşağı salınması təəssüf ki, kərə yağının pərakəndə satış qiymətini azalda bilmədi, əksinə, bu il bazar və marketlərdə kərə yağının qiyməti daha da bahalaşdı. Bu da, istər-istəməz, əhalinin aztəminatlı təbəqəsinin sosial vəziyyətinə mənfi təsir göstərir. Düzdür, ölkə daxilində kərə yağının istehsalı ilə bağlı müəyyən tədbirlər görülür. Bununla bağlı 2 zavodun tikilməsi gündəmdədir, amma buna müəyyən vaxt lazımdır.
Maraqlıdır, kərə yağının idxal rüsumu endirildiyi halda, qiymətlər niyə düşmür? Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov bunu sözügedən sahədə olan inhisarçılıqla əlaqələndirdi: “Məsələ ondadır ki, bu sahədə müəyyən inhisarçılıq var. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan kərə yağına olan tələbatı əsasən idxal hesabına təmin edir. Kərə yağının satışında olan inhisarçılıq, faktiki olaraq, daxili bazarlarda qiymətlərdə monopol təsirlərin daha güclü olmasına gətirib çıxarır. Ona görə də atılan addımlar bazarlarda adekvat cavabını almır. 2015-ci ildə gömrükdə həyata keçirilən müəyyən tədbirlər nəticəsində yumşalma baş vermişdi və faktiki olaraq, bu, bazar iştirakçılarına öz təsirini göstərmişdi. Baxmayaraq ki, həmin il ölkə valyutası 2 dəfə devalvasiyaya məruz qaldı, amma kərə yağının qiymətində kəskin artım baş vermədi. Yəni inflyasiya cəmi 4 faiz olmuşdu. Çünki bazar iştirakçılarının sayı artmışdı. Ancaq sonradan bazarda müəyyən inhisarçı meyllər özünü göstərməyə başladı. Bu da, öz növbəsində, kərə yağının bahalaşmasına gətirib çıxarır. Aydın məsələdir ki, bu kimi amillər, faktiki olaraq, qiymətlərin azalmasının qarşısını alan faktordur. Ona görə də kərə yağının satışında özünü göstərən inhisarçı meylləri aradan qaldırmaq lazımdır. Bu işdə inhisarçılığa qarşı mübarizə aparmaq vacib əhəmiyyət kəsb edir. Digər tərəfdən, ölkə daxilində kərə yağı istehsalını artırmaq istiqamətində tədbirləri daha da gücləndirmək lazımdır. Hesab edirəm ki, heyvandarlığın inkişaf etdirilməsi, cins südlük heyvanların ölkəyə gətirilməsi buna müsbət təsir göstərə bilər. Bir sözlə, ölkə daxilində kərə yağı istehsalını lazımi səviyyədə artıra bilsək, qiymətlər düşəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
