Ruslan Atakişiyev: “İlin ortasında büdcəyə yenidən baxılması imkan verir ki, həmin layihələrin içərisində prioritet olanlara vəsaitlər yönəldilsin”
Məlum olduğu kimi, Azərbaycanın 2018-ci il dəqiqləşdirilmiş dövlət büdcəsində neftin baza qiyməti artırılır. 2018-ci ilin dəqiqləşdirilmiş dövlət büdcəsində nəzərdə tutulan əlavə xərclərin maliyyə təminatı üçün xam neftin 1 barrelinin satış qiymətinin təsdiq olunmuş proqnoza (45 ABŞ dolları) nisbətən 10 dollar artırılaraq 55 dollara çatdırılması nəzərdə tutulur.
Bunun müqabilində cari ilin sonunadək ARDNF-ə əlavə olaraq gözlənilən 5 mlrd. 600 mln. manat daxilolmaların 1 mlrd. 750 mln. manatının dövlət büdcəsinə transfer edilməsi, gömrük inzibatçılığının gücləndirilməsi və digər islahat tədbirlərinin keçirilməsi hesabına Dövlət Gömrük Komitəsinin xətti ilə dövlət büdcəsində nəzərdə tutulan gəlir proqnozunun 725 mln. manat, dövlət büdcəsindən maliyyələşən təşkilatların büdcədənkənar gəlirlərinin 35 mln. manat artırılması, 2018-ci il 1 yanvar tarixinə dövlət büdcəsinin vahid xəzinə hesabının qalığından 31 mln. manat istifadə olunması nəzərdə tutulur.
O da məlumdur ki, neftin qiyməti dünya bazarlarında yüksəldikcə, Azərbaycan üçün əlavə gəlirlərin həcmi də artır. Bu da, öz növbəsində, büdcəyə yenidən baxılması zərurətini ortaya qoyur. Neftin baza qiymətinin artması 3-4 milyardarası büdcə gəlirlərinin və xərclər hissəsinin yüksəldilməsinə imkan yaradır. Demək olar, hər il daxilolmalar artdıqca, büdcəyə yenidən baxılır. Görünən odur ki, bu il dövlət büdcəsinin artırılması üçün imkanlar daha genişdir. Bura həm dünya bazarında neftin qiymətinin artması, həm də iqtisadi faktorlar zəmin yaradır.
Bu baxımdan, ekspertlər dövlət büdcəsində neftin baza qiymətinin 55 dollara qaldırılmasına necə yanaşırlar?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin direktoru Ruslan Atakişiyev prinsipcə buna müsbət yanaşır. Onun fikrincə, ilin ortasında dövlət büdcəsinə yenidən baxılması bir ənənədir: “Altı aylıq icra olunmuş dövlət büdcəsinin proqnozları əsasında büdcəyə yenidən baxılması barədə qərar verilir. Həmçinin, növbəti 6 ay üçün dövlət büdcəsində müəyyən düzəlişlər edilir. Bunu zəruri edən bir sıra hallar var. Dövlət büdcəsi hazırlanan zamana verilən iqtisadi proqnozlar çox vaxt ilin ortasında müəyyən dəyişkənliyə uğrayır. Buna görə də növbəti 6 ay üçün yeni proqnoza ehtiyac var. Büdcəyə yenidən baxılma 6 ay ərzində dövlət büdcəsinin icrası ilə bağlı daha detallı informasiya əldə etməyə imkan verir. Bu da növbəti dövr üçün büdcəyə yenidən baxılmağı zəruri edir. Dövlət büdcəsində kəsirlər olan zaman bir sıra prioritet məsələlər önə çəkilir. İlin əvvəlində dövlət büdcəsi qəbul olunan zaman maliyyə mənbələrinin qənaətlə sərf olunması strategiyası baxımından yığılan vəsaitlər saxlanıb. İlin ortasında büdcəyə yenidən baxılması imkan verir ki, həmin layihələrin içərisində prioritet olanlara vəsaitlər yönəldilsin. Hesab edirəm ki, növbəti 6 ay üçün nəzərdə tutulan düzəlişlər həmin strategiyadan irəli gələrək həyata keçiriləcək. Bu baxımdan, neftin baza qiymətinin dəyişməsi hardasa gözlənilən idi. Təbii ki, hazırda neftin qiymətində olan dəyişikliklərin uzunmüddətli davam etməsi məsələsi araşdırma tələb edir. Burada yanaşma o şəkildə olmalıdır. İlin sonuna qədər ortaq bir nöqtə tapılmalı və bunun əsasında dəyişiklik həyata keçirilməlidir”.
Vidadi ORDAHALLI
