Vüqar Bayramov: “Bu il ölkədə ÜDM-in artmasını şərtləndirən bir sıra faktorlar var”
Azərbaycan hökumətinin həyata keçirdiyi iqtisadi islahatlar nəticəsində bu sahədə ilbəil artım müşahidə olunmaqdadır. Ölkə iqtisadiyyatının neftdən asılılığını azaltmaq istiqamətində atılan addımlar qeyri-neft sektorunu daha da canlandırıb. İqtisadi sahədə aparılan islahatlar, heç şübhəsiz, dünyanın bir çox maliyyə qurumları, o cümlədən beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən maraqla izlənir və proqnozlar verilir.
Dünyada tanınmış “Moody's” beynəlxalq reytinq agentliyinin analitiklərinin fikrincə, 2018-ci ildə Azərbaycanda ümumdaxili məhsul 1,5 faiz arta bilər. Onlar bunu bir sıra arqumentlərlə əsaslandırıblar. “İqtisadi diversifikasiyanın perspektivləri” adlı sənəddə qeyd olunur ki, bu il Azərbaycanda tədiyyə balansı, ÜDM-də artım 1 faiz olmaqla, profisitlə icra olunacaq. Bununla yanaşı, tədiyyə balansının profisiti dövlət borcunun sabitləşməsinə imkan verəcək.
Bildirilir ki, 2017-ci ilin əvvəlində neftin qiymətinin artması Azərbaycan iqtisadiyyatının sabitləşməsinə dəstək verdi: “Neftin 65-70 dollar-barrel səviyyəsində olan cari qiyməti Azərbaycanın iqtisadi inkişafına dəstək verəcək”.
Yeri gəlmişkən onu da qeyd edək ki, ümumilikdə, bu il Azərbaycanda iqtisadi artımın olacağı təkcə “Moody's” beynəlxalq reytinq agentliyi tərəfindən proqnozlaşdırılmır. Dünyadakı bir sıra digər tanınmış qurumlar da bənzər proqnozlar verirlər. Bütün bu deyilənlərin fonunda, “Moody's”ın 2018-ci ildə Azərbaycanda ümumdaxili məhsulun 1,5 faiz artacağı ilə bağlı verdiyi proqnoz nəyə əsaslanır?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, bu proqnozun arxasında bir sıra iqtisadi faktorlar dayanır: “Əvvəla bütün maliyyə qurumları 2018-ci ildə Azərbaycanda iqtisadi artımın olacağını proqnozlaşdırırlar. O cümlədən, Beynəlxalq Valyuta Fondu, Asiya İnkişaf Bankı, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, Dünya Bankı daxil olmaqla, bir sıra maliyyə qurumları və “Moody's” kimi qiymətləndirici şirkətlərin proqnozlarında 2018-ci ildə iqtisadi artımın olacağı qeyd olunub. Bu il ölkədə ÜDM-in artmasını şərtləndirən bir sıra faktorlar var. Bunun başlıca səbəbi 2017-ci ildə ölkə iqtisadiyyatının stabilləşməsi və ötən ilin fevralında makroiqtisadi sabitliyin əldə edilməsi ilə bağlıdır. Bütün bunlar da, nəticə etibarilə, 2018-ci ildə iqtisadi artım üçün baza yaradır. Eyni zamanda, dünya bazarında neftin qiymətinin stabilləşməsi ölkəyə valyuta axınının artmasına təsir göstərir. Sadalanan faktorlar ölkədə qeyri-neft sektorun həcminin artmasına öz təsirini göstərir. Yəni ÜDM-in artmasına şərait yaradan əsas faktorlardan biridir. Bütün bunlardan çıxış edərək hesab edirəm ki, 2018-ci ildə, beynəlxalq maliyyə qurumlarının proqnozlaşdırdığı kimi, iqtisadi artım əldə etmək mümkün olacaq. Ona görə də “Moody's”ın proqnozu dünya neft bazarındakı stabillik və qiymətlərin Azərbaycan üçün arzuolunan səviyyədə olması ilə bağlıdır. Bu həm də qeyri-neft sektorunun inkişafı yönündə aparılan islahatlar nəticəsində sözügedən sahədə istehsalın və ixracın artması ilə bağlıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, ötən il Azərbaycanda qeyri-neft ixracatı 24 faiz artıb. Bu da 1,5 milyard dollardan çoxdur. Bütün bunlar 2018-ci ildə iqtisadi artım üçün baza formalaşdırır”.
Cəmilə QARAYEVA
