Rəsul Cahangirli: “İlk mərhələdə MDB ölkələrinə şərab ixracı artırılmalıdır”
Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyev “Regionların inkişafına dair 2014-2018-ci illər üzrə Dövlət Proqramı”nın yekunlarına həsr edilmiş konfransda yekun çıxışı zamanı şərab zavodlarının işindəki müəmmalı vəziyyət barədə danışıb. Prezident ölkədə üzüm tədarükünün artdığını, nəticədə şərab istehsalının da artmalı olduğunu deyib. Dövlət başçısı qeyd edib ki, 2016-cı ildə ölkədə 136 min üzüm tədarük edilmişdi, 2017-ci ildə isə bu rəqəm 152 min tona çatıb.
Prezident çıxışından bildirib ki, şərab istehsalı bizdə artmalıdır: “Mövcud şərab zavodları tam gücü ilə işləməlidir. Çünki bu hələ ki, belə deyil. Bir çox zavodlar tikilib, ancaq onların biri 20 faiz, biri 50 faiz, digəri 30 faiz gücü ilə işləyir. Bu dözülməzdir. Ona görə tam gücü ilə işləmək üçün sahibkarlar gərək məsuliyyətli yanaşsınlar. Yoxsa indi tikiblər zavodları, amma istifadə etmirlər. Bu çox qəribə hadisədir. Ona görə şərab istehsalı ilə bağlı dövlət ixrac imkanlarını genişləndirir, bütün sərgilərdə də iştirak edirik, yeni kontraktlar bağlayırıq, sahibkarlara kömək göstəririk. Tezliklə bizdə şərab ixracı artmalıdır”.
Məlumat üçün qeyd edək ki, ötən ilin əvvəllərində də Prezident Nazirlər Kabinetinin yığıncağındakı çıxışında bu problemə toxunub. İlham Əliyev demişdi ki, dövlət şərab istehsalını və ixracını stimullaşdırmaq üçün tədbirlər görür, sahibkarların öz məhsullarını yeni bazarlara çıxarması üçün danışıqlar aparır, dost, tərəfdaş ölkələrlə danışıqlarda bu məsələ qaldırılır. Lakin sahibkarlar şərab ixracından cəmi 2-3 milyon dollar əldə ediblər.
İqtisadiyyat naziri Şahin Mustafayev bunun səbəbini şüşə qablaşma ilə əlaqələndirib: “Buna başlıca səbəb isə əsasən şüşə qabların, şüşə qablaşma istehsalı müəssisələrinin olmamasıdır. Şərab istehsalçıları şüşə qablar problemini həll etmək üçün xaricdən şüşə idxal etməli olurlar. Bu da xarici valyutanın ölkədən çıxmasına və şərabın maya dəyərinin bahalaşmasına səbəb olur”.
Nazir bildirib ki, bu ilin sonuna qədər “Azərşüşə” MMC tikilərək istifadəyə verilməlidir: “İnanıram ki, bu zavodun fəaliyyətə başlaması problemin həllinə nail olunmasına yardımçı olacaq”.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər bu sahədə yaranan vəziyyəti necə dəyərləndirirlər? Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin fikrincə, yerli şərabı dünyada yetərincə tanıda bilsək, bu sahədə problem həll oluna bilər: “Nəzərə almaq lazımdır ki, şərəbçılıq dünyada kifayət qədər rəqabətli bir sektordur. Bir sıra ölkələr arasında bununla bağlı ciddi rəqabət var. Azərbaycan bu sahədə çox qədim ənənələrə malik olsa da, dünya bazarına çıxmaq baxımından çox da böyük təcrübəsi yoxdur. O baxımdan bu istiqamətdə işləri sürətləndirmək lazımdır. Bir məqamı unutmaq olmaz ki, Azərbaycan əsasən Sovet dövründə bu sahə üzrə ixtisaslaşıb. Ondan sonra bu sahədə bir sıra problemlər yaşandı. Sərxoşluğa qarşı mübarizə adı altında üzüm sahələri məhv edildi. Bunun nəticəsində ənənəvi bazarları itirdik. Ancaq buna baxmayaraq, şərab sektoru Azərbaycanda ixrac qabiliyyətlidir. Yaradılmış əlavə dəyərin şərab sektorunda yüksək olması bizə imkan verir ki, daha çox kənd təsərrüfatı məhsulları arasında bu sahədə ixtisaslaşaq. Yəni bu gün dünya bazarında daha çox əlavə dəyər yarada biləcəyimiz məhsullar üzrə ixtisaslaşmalıyıq. O baxımdan sahibkarlar bununla bağlı ciddi işləməlidirlər və Prezidentin tövsiyələrindən nəticə çıxarmalıdırlar. Azərbaycan ilk mərhələdə postsovet məkanında təşəbbüsü ələ almalıdır. Yəni MDB ölkələrinə şərab ixracı artırılmalıdır. Bunun üçün də çoxlu işlər görülməlidir. Xüsusən də şərabın keyfiyyəti daha da artırılmalıdır. Çünki bazarda bununla bağlı rəqabət böyükdür. Ümumilikdə, biz ixrac məhsullarının, şərab da daxil olmaqla, markalaşmasını bacarmalıyıq. Xarici bazarlarda bizim ciddi markalaşmamız getməlidir. Bunu edə bilsək, Azərbaycan ilk mərhələdə MDB məkanında, Türkiyədə və digər ölkələrdə bazara daxil ola bilər. Ona görə də sahibkarlar şərabçılıqla bağlı səylərini artırmalıdırlar”.
Vidadi ORDAHALLI
