Zakir Əhmədov: “Ümumilikdə, bu tendensiya ölkə iqtisadiyyatının inkişafı üçün müsbət haldır”
2017-ci ildə Azərbaycanda tikinti materialları istehsalı ilə məşğul olan şirkətlər 567,8 milyon manat həcmində məhsul istehsal ediblər ki, bu da 2016-cı ildə qeydə alınan göstəricidən 46,6 faiz çoxdur. Bu barədə Azərbaycan Dövlət Statistika Komitəsinin 2017-ci ilin yekunları ilə bağlı hesabatında deyilir.
Hesabatda qeyd olunur ki, ötən il Azərbaycanda 2,88 milyon ton sement (2016-cı illə müqayisədə 24,3 faiz artım), 856,2 ton şüşə-lif (76,1 faiz artım), 29,8 min ton tikinti əhəngi (8,6 faiz artım), 797,5 min ton hazır beton qarışığı (96,8 faiz artım), 144,5 min kubmetr yığma beton tikinti konstruksiyası (64 faiz artım), 22,56 min ton cilalanmış mərmər, travertin, alebastr və onlardan məmulatlar (3,1 dəfə artım) istehsal olunub.
Hər bir ölkənin iqtisadi vəziyyətini və imkanını göstərən sahələrdən biri tikinti sektorudur. Sözügedən sektorda canlanma varsa, deməli, həmin ölkə iqtisadi cəhətdən inkişaf edir. Bu gün Azərbaycanın inşaat sektorunda dövlət müəssisələri ilə yanaşı, özəl sektora məxsus tikinti şirkətləri də yaxından iştirak edirlər. Digər sahələrdə sahibkarlığın inkişafına verilən dəstək tikinti sektorunda çalışan sahibkarlıq subyektlərinə də verilir. Nəticədə onlar imkanlı şirkətlərə çevrilib. Təkcə cari ilin yanvar-may aylarında tikinti sektoruna qoyulan ümumi sərmayənin 69,8 faizinin qeyri-dövlət müəssisələrinin payına düşməsi məhz bunun göstəricisidir.
Bütövlükdə, ölkədə tikinti materiallarının istehsalının artmasını ekspertlər necə dəyərləndirirlər? Məsələyə münasibət bildirən ekspert Zakir Əhmədovun fikrincə, tikinti materialları istehsalının əhəmiyyətli dərəcədə artması bu məhsullara tələbatın yüksəlməsi ilə bağlıdır: “Tikinti materiallarının istehsalının artması tikintinin həcminin artması ilə birbaşa bağlıdır. Çünki iqtisadi aktivlik olan kimi, bu özünü istehsalatda göstərir. Ümumiyyətlə, tikinti qeyri-neft sektorunun ən aparıcı sahəsi hesab olunur. Əsas tikintidə vəziyyətdir. Hökumət qarşısına məqsəd qoyub ki, qeyri-neft sektoru inkişaf etdirilsin. Bununla bağlı bir sıra işlər görülür. Onlardan biri də mənzil tikintisinin genişləndirilməsidir. Bütün sahələrdə olduğu kimi, burada da keyfiyyət amili mühüm şərt təşkil edir. Hazırda Azərbaycanda mükəmməl tikinti sənayesi formalaşıb. Əvvəllər xaricdən idxal edilən bir çox tikinti materialları indi yerli müəssisələrdə istehsal olunur. Hətta onların bir hissəsi xaricə ixrac edilir. Ölkə əhalisinin xeyli hissəsi isə bu sektorda çalışmaqla öz güzəranını qurur. Görünən odur ki, yerli tikinti məhsullarına tələbat yüksəldiyi üçün, ötən il bu məhsulların istehsalı artıb. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, ölkədə tikinti sektorunun dinamik inkişafını qoruyub saxlamaq üçün dövlət tərəfindən bir sıra layihələr həyata keçirilir. Sosial evlərin tikilməsi, köhnə, yararsız yaşayış binalarının sökülərək yerində müasir evlərin inşa olunması tikinti materiallarına tələbatı artırir. Yerli tikinti istehsalı məhsulları o vaxt bazarda üstünlük təşkil edə bilər ki, rəqabətqabiliyyətli olsunlar. Müşahidələr göstərir ki, bu sahədə ciddi uğurlar əldə olunub. Biz çalışmalıyıq ki, yerli tikinti materialları daha çox ölkəyə ixrac olunsun. Şərt o deyil ki, bunlar çoxlu çeşiddə olsun. 2-3 çeşiddə xarici bazarlarda tikinti məhsulları sarıdan tanınsaq, bu, ölkənin bütövlükdə tikinti sektoru üçün böyük töhfə verə bilər. Reallıq ondan ibarətdir ki, tikinti materialları istehsal edən şirkətlərin bir qismi vaxtilə xammalı idxal edirdilərsə, artıq həmin məhsul daxili bazarda istehsal olunur. Tikinti materialları istehsalının artmasında daxili istehsalın həcminin artması statistikaya öz təsirini göstərir. Ümumilikdə, bu tendensiya ölkə iqtisadiyyatının inkişafı üçün müsbət haldır. Hesab edirəm ki, artım bu il daha çox olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
