Vüqar Bayramov: “Azərbaycan ilk onluqda yer alan yeganə MDB ölkəsidir”
Məlum olduğu kimi, İsveçrədə keçirilən Davos İqtisadi Forumu çərçivəsində dünya ölkələrinin iqtisadi inklüzivliyə görə reytinqi açıqlanıb. Belə ki, reytinq inkişaf etmiş və etməkdə olan ölkələr üçün ayrıca tərtib olunub.
İnkişaf etmiş ölkələr arasında Norveç 6,08 bal toplayaraq 1-ci yeri tutub. Növbəti yerlərdə 6,07 balla İslandiya və Lüksemburq, 4-cü yerdə 6,05 balla İsveçrə, 5-ci yerdə 5,81 balla Danimarka, 6-cı yerdə 5,76 balla İsveç, 7-ci yerdə 5,61 balla Niderland, 8-ci yerdə 5,44 balla İrlandiya, 9-cu yerdə 5,36 balla Avstraliya, 10-cu yerdə isə 5,35 balla Avstriya qərarlaşıb.
İnkişaf etməkdə olan ölkələr arasında isə Litva 4,86 bal toplayaraq 1-ci yerə sahib olub. 2-ci yerdə 4,74 balla Macarıstan, 3-cü yerdə 4,69 balla Azərbaycan, 4-cü yerdə 4,67 balla Latviya, 5-ci yerdə 4,61 balla Polşa, 6-cı yerdə 4,54 balla Panama, 7-ci yerdə 4,48 balla Xorvatiya, 8-ci yerdə 4,46 balla Uruqvay, 9-cu yerdə 4,44 balla Çili, 10-cu yerdə isə 4,43 balla Rumıniya qərarlaşıb.
Dünya ölkələrinin iqtisadi inklüzivliyə görə reytinqində Azərbaycanın üçüncü yerdə qərarlaşması müsbət göstəricidir. Bu, ölkədə aparılan uğurlu iqtisadi islahatların nəticəsidir.
Maraqlıdır, iqtisadi inklüzivlik nə deməkdir və bunun əhəmiyyəti nədən ibarətdir? Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, iqtisadi inklüzivlik termini dünyada iqtisadi vəziyyəti qiymətləndirən zaman daha çox istifadə olunur: “İqtisadi inklüzivlik hər bir dövlətdə vətəndaşın ümumdaxili məhsulun və ya bütövlükdə dəyərin yaradılmasında hansı səviyyədə iştirak etməsini əks etdirir. Eyni zamanda, həmin məhsulun bölüşdürülməsində hansı səviyyədə iştirak etməsini göstərir. Həmçinin, yaradılmış ÜDM-in gələcək nəsillər ilə bərabər bölgüsü məsələsini nəzərdə tutur. Bütün bunlar, əslində, yaradılmış dəyərin bərabər bölgüsünü nəzərdə tutan anlayışdır. Yəni inkişaf inklüzivdirsə, bu o deməkdir ki, ölkə iqtisadiyyatında yaradılan ÜDM-dən vətəndaşlar daha çox istifadə edirlər. Hər bir vətəndaşın bundan istifadə etmək, faydalanmaq imkanları var. Bu baxımdan inklüzivlik yeni yanaşma olsa belə, bundan geniş istifadə edilir. Nəzərə almaq lazımdır ki, qlobal səviyyədə iqtisadiyyat məsələsi gündəmdədir. Azərbaycanda “Strateji Yol Xəritəsi”ndə də inklüziv iqtisadi inkişafın həyata keçirilməsi, bu cür iqtisadi inkişafın formalaşdırılması hədəflənir. Təbii ki, inklüziv iqtisadi inkişaf dayanıqlı iqtisadiyyat formalaşdırır. Daha dəqiq desək, dayanıqlı iqtisadi inkişaf formalaşdırır. Sözügedən məsələdə Azərbaycanın 3-cü yerdə olması sevindirici haldır. Bu o deməkdir ki, Azərbaycan inklüziv olaraq yaradılmış dəyəri daha bərabər bölüşdürən ölkələr sırasındadır. İnkişaf etməkdə olan ölkələr sırasında Azərbaycan inklüziv olaraq yaradılmış dəyəri daha bərabər bölən ilk üç ölkədən biridir. Hesabata diqqət yetirsək görərik ki, Azərbaycan ilk onluqda yer alan yeganə MDB ölkəsidir. Praktiki olaraq regiondan və eləcə də MDB məkanından yeganə dövlət olaraq ilk onluğa düşüb. Bütövlükdə, ÜDM-in formalaşdırılmasında və eləcə də bölüşdürülməsində vətəndaşların rolu, dövlət siyasəti, dövlətin bu sahədə apardığı islahatlar əsas istiqamətlər olaraq müəyyənləşdirilir. Hesab edirəm ki, iqtisadi islahatların qiymətləndirilməsi baxımından Azərbaycan əlverişli mövqedədir”.
Vidadi ORDAHALLI
