Vüqar Bayramov: “Quyuların sayının artması bazara daha çox xam neftin çıxarılmasına şərait yaradır”
OPEC-in 2018-ci ildə orta gündəlik hasilatı illik müqayisədə 0,2 mln. barrel və ya 0,6% artaraq 33,1 mln. barrel, ilin ikinci yarısında isə 34 mln. barrel təşkil edə bilər. Bu proqnoz OPEC-in aylıq hesabatında dərc olunub. Sənəddə qeyd olunub ki, dekabr ayında kartel üzrə neft hasilatı aylıq müqayisədə 0,042 mln. barrel/gün və ya 0,13% artaraq 32,416 mln. barrel/gün təşkil edib. Bu, OPEC+ anlaşmasında nəzərdə tutulan 32,5 mln. barrel/gün kvotasından aşağıdır.
Dekabrda Səudiyyə Ərəbistanı hasilatı 11 min barrel/gün və ya 0,11% azaldaraq 9,918 mln. barrel/günə, Venesuela isə 5% və ya 0,082 mln. barrel/gün azaldaraq 1,745 mln. barrel/günə endirib. Bu iki ölkədə hasilatın azalması, Nigeriyanın hasilatı aylıq müqayisədə 75 min barrel/gün və ya 4,2% artıraraq 1,861 mln. barrel/günə çatdırması ilə kompensasiya olunub. Həmçinin, dekabrda hasilatı Əlcəzair, Anqola, İran və Küveyt artırıb.
OPEC 2017-ci il üçün neft tələbi üzrə proqnozunu 1,57 mln. barrel/gün və ya 1,64% artıraraq 96,99 mln. barrel/günə, 2018-ci il üçün isə 1,53 mln. barrel/gün və ya 1,58% artıraraq 98,51 mln. barrel/günə çatdırıb. Sənəddə o da qeyd olunur ki, 2018-ci ilin II yarısında neft hasilatı kəskin arta bilər. Bu onunla əsaslandırılır ki, OPEC xaricində neft təklifinin 2018-ci ildə 1,15 mln. barrel/gün və ya 1,99% artaraq 58,94 mln. barrel/gün təşkil etməsi gözlənir. Artımın əsasən ABŞ, Kanada, Meksika və Böyük Britaniya tərəfindən həyata keçiriləcəyi gözlənir. Norveç və Argentinada isə 2018-ci ildə hasilatın azalması ehtimal edilir.
Maraqlıdır, adıçəkilən ölkələr hesabına neft hasilatı kəskin artsa, bu, neftin qiymətinə necə təsir edəcək?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov bunu istisna etmədi. Onun fikrincə, hasilat artsa, bu, qiymətlərə öz təsirini göstərəcək: “OPEC xaricində hasil olunan neftin həcminin artması bazara birbaşa təsir göstərir. Neftin qiymətinin 70 dollara qalxması bir sıra ölkələrdə hasilatı artırmaq üçün zəmin yaratdı. O cümlədən, Çində də neft hasilatı artır. Birləşmiş Ştatlarda neft quyularının sayında artımlar müşahidə edilir. Quyuların sayının artması bazara daha çox xam neftin çıxarılmasına şərait yaradır. O baxımdan Birləşmiş Ştatlarda neft hasilatı artarsa və bu tendensiya davam edərsə, qiymətlər aşağı düşəcək. Zatən, ABŞ və Kanada şist neft hasilatını artırmaqda qərarlıdırlar. Bütün bunlar nəticə etibarilə qiymətlərin azalmasına öz təsirini göstərə bilər. Ona görə də neft hasilatı kəskin artarsa, o zaman biz ilin ikinci yarısında qiymətlərin aşağı düşməsini müşahidə edəcəyik. Bu da, öz növbəsində, neft ixracı ilə məşğul olan ölkələrin gəlirlərinin azalmasına öz təsirini göstərəcək. Ona görə də qarşıdakı dövrdə bu yöndə proseslərin necə inkişaf edəcəyindən çox şey asılıdır”.
Vidadi ORDAHALLI
