Azər Allahverənov: “Söhbət Qərbi və Mərkəzi Avropa ölkələrindən gedirsə, o zaman BTQ daha sərfəlidir”
Azərbaycanın “Vikinq” dəmir yolu layihəsində iştirakı konteyner qatarlarının marşrutunu uzaq Asiya ölkələrinədək genişləndirəcək. Bunu mətbuata açıqlamasında Litvanın iqtisadiyyat naziri Virginiyus Sinkyaviçyus deyib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın bu layihəyə cəlb olunması Qazaxıstan və Çin məhsullarının ixracı üçün alternativ marşrut imkanı təqdim edəcək.
Nazir qeyd edib ki, “Vikinq” layihəsi hər bir iştirakçının ticarət və nəqliyyat potensialını artıracaq.
Qeyd edək ki, “Vikinq” layihəsi 2003-cü ildə Litva, Belarus və Ukrayna tərəfindən işə salınıb. Azərbaycan 2016-cı ildə layihəyə qoşulub. Daha sonra Rumıniya, Bolqarıstan və Gürcüstan da layihəyə qoşulub. Azərbaycanın layihəyə qoşulmasına baxmayaraq, bu günədək ölkə ərazisində heç bir daşınma həyata keçirilməyib.
Nazir hesab edir ki, “Vikinq” dəmir yolu hər bir layihə iştirakçısının ticarət və nəqliyyat potensialını artıracaq: “Yeri gəlmişkən, nəqliyyat xidmətlərinin ixracı Litvadan Azərbaycana ümumi ixrac xidmətlərinin ən böyük payını təşkil edir. 2016-cı ildə xidmətlərin ixracı 10,2 milyon avro olub. Nəqliyyat xidmətlərinin məbləği isə 5,9 milyon avroya çatıb”.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər bu layihəyə necə yanaşırlar? Sözügedən dəmir yolu layihəsi Azərbaycana nə verə bilər?
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən nəqliyyat sahəsi üzrə ekspert Azər Allahverənov buna bir neçə prizmadan yanaşdı: “Azərbaycanın “Vikinq” layihəsinə qoşulması o deməkdir ki, ölkəmizin bu layihədən müəyyən gözləntiləri var. 2016-cı ildə Azərbaycanda bununla bağlı böyük tədbir keçirildi və layihəyə qoşulmaqla bağlı qərar verildi. Eyni zamanda, tədbirdə həm tarif məsələləri, həm də kombinə olunmuş qatarlar layihəsinin inkişaf etdirilməsi məsələləri müzakirə olundu. Bütün bunlar onu göstərdi ki, Azərbaycan müəyyən mənada bu layihədə iştirak etməkdə maraqlıdır. Buna əlavə dəmir yolu dəhlizi kimi baxır. Ancaq bütün layihələrin başında duran mənfəətdir. Daha az məsrəf, daha çox mənfəət ümumi daşınan yükün həcmi ilə şərtlənir. Bu kimi məsələlər həmin yükün tam şəkildə olmasına dair verilən sifarişlərdən asılı olur. Asiya ölkələrindən Mərkəzi və Qərbi Avropa ölkələrinə yüklərin daşınması məsələsi gündəmə gələndə, istər-istəməz, bir neçə varianta müraciət olunur. Onlardan biri də “Vikinq” layihəsidir. Ancaq onu da nəzərə almaq lazımdır ki, artıq Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu istifadəyə verilib. Deməyim odur ki, Azərbaycan “Vikinq” layihəsinə qoşulsa da, bilavasitə özünün idarə etdiyi BTQ layihəsi var. Belə ki, bu layihə Azərbaycan üçün daha önəmlidir. O baxımdan “Vikinq” layihəsində təyinat ölkələri ilə bağlı müəyyən məsələlər ortaya çıxa bilər. Məsələ ondadır ki, Skandinaviya ölkələrinə Asiyadan yüklərin daşınması gündəmə gəlirsə, o zaman “Vikinq” layihəsi daha məqsədəuyğundur. Çünki məsafə baxımından daha yaxındır. Ancaq söhbət Qərbi və Mərkəzi Avropa ölkələrindən gedirsə, o zaman BTQ daha sərfəlidir. Ona görə də bu məsələdə çox şey iqtisadi mənfəətdən və təyinat ölkələrindən olan sifarişlərdən asılı olacaq. Burada tariflərin nə dərəcədə sərfəli olması vacib amildir. Hesab edirəm ki, Azərbaycan öz maraqlarına uyğun qərar qəbul edəcək. Fikrimcə, bu ən optimal variantdır”.
Vidadi ORDAHALLI
