Zakir Əhmədov: "Ötən 20 ildə xeyli iş görülüb"
Azərbaycanda qızıl istehsal edən "Anglo-Asian Min ing PLC" (AAM) şirkəti bu ilin avqust ayından etibarən yeni "Qadir" yatağından qızıl hasilatına başlayıb. Məlumata görə, "Qadir" yatağından artıq 3 min ton filiz istehsal edilərək gələcək emal üçün zavoda göndərilib. Sözügedən qızıl yatağı "Gədəbəy" kompleks yatağının təqribən 1 kilometrliyində yerləşir.
Ötən il "AAM" daha bir qızıl yatağı olan "Qoşa" yatağında hasilata başlamışdı. 2014-cü ildə bu yataqda 28 891 ton filiz hasil olunub. Çıxarılan hər ton filizdən 4,15 qram qızıl ayrılıb.
"Qoşa" yatağının qızıl ehtiyatları 40 000 unsiya olaraq qiymətləndirilir ki, bunun da 2017-ci il ərzində hasil olunacağı planlaşdırılıb. Ümumilikdə "AAM" 2015-ci ilin ilk yarımilində 35 938 unsiya qızıl, SART üsulu ilə 418 ton mis və 6 477 unsiya gümüş istehsal edib. Şirkət bu ilin sonunadək 70-75 min unsiya qızıl istehsal etməyi planlaşdırır.
Qeyd edək ki, "Anglo Asian Mining PLC" şirkəti Azərbaycan hökuməti ilə 1997-ci ilin avqustunda imzaladığı PSA tipli razılaşmaya əsasən, ölkənin cənub-qərbində yerləşən altı yataqda - "Gədəbəy", "Ordubad", "Qoşa Bulaq", "Qızıl Bulaq", "Vejnəli" və "Söyüdlü" yataqlarında qızıl istehsal etmək hüququna malikdir.
Ümumilikdə, qızıl yataqlarında hasil olunan qızıllar saflaşdırılmaq üçün İsveçrəyə göndərilir. Külçələr Azərbaycana göndərilir və hökumətin hesabında saxlanır.
Bütövlükdə, növbəti qızıl yatağının istismara verilməsini ekspertlər necə dəyərləndirir?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Zakir Əhmədov ümumən ölkədə bu istiqamətdə görülən işlərə müsbət prizmadan yanaşdı: "1997-ci ildən üzü bəri ötən 20 ildə xeyli iş görülüb. Ölkənin bir sıra qızıl yataqlarından qızılın hasil olunması ilə bağlı xarici şirkətlərlə uğurlu əməkdaşlıq aparılır. Təbii ki, qızıl qiymətli metal olduğu üçün, növbəti yatağın işlənməsi ilə bağlı işlərə start verilməsi müsbət haldır. Bu imkan verəcək ki, Azərbaycanda hasil olunan qızılın həcmi artsın. Ölkənin qızıl ehtiyatı nə qədər çox olsa, bu bir o qədər iqtisadi təhlükəsizliyin təminatına öz töhfəsini verər. Bir şeyi də unutmaq olmaz ki, Azərbaycanın əsas qızıl yataqları işğal olunmuş ərazilərdədir. Təəssüf ki, erməni işğalının hələ də davam etməsi Kəlbəcər rayonunda yerləşən qızıl yataqlarının istismarına imkan vermir. Məlumata görə, işğalçı tərəf qanunsuz olaraq həmin yataqları istismar edir".
Vidadi ORDAHALLI